Ngăn chặn các hiện tượng phản cảm trong lễ hội 2019

Hiện tượng tranh cướp, chen lấn, xô đẩy, giành lộc tại một số lễ hội gây phản ứng xấu trong dư luận xã hội. Ảnh: T.L

Nhiều lễ hội không phù hợp với xu thế thời đại

Nhằm đảm bảo cho mùa lễ hội 2019 được diễn ra an toàn, văn minh, Bộ VHTT&DL vừa tổ chức “Hội nghị triển khai công tác quản lý, tổ chức lễ hội năm 2019”. Theo Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở Ninh Thị Thu Hương, năm 2018, công tác quản lý, tổ chức lễ hội trong cả nước đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào nề nếp.

Phần lớn các lễ hội đều được diễn ra trong không khí trang trọng, an toàn, tiết kiệm, hiệu quả với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và các trò chơi dân gian đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân, góp phần giáo dục truyền thống tốt đẹp của lễ hội; tôn vinh công lao của các bậc tiền nhân, nhân vật lịch sử, những người có nhiều đóng góp trong quá trình hình thành phát triển đất nước và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.

Các lễ hội có tập tục mang yếu tố bạo lực, không phù hợp với xu thế thời đại đã chuyển đổi hình thức thực hành nghi lễ như: Lễ hội Ném Thượng (Bắc Ninh) năm thứ ba không tổ chức chém lợn giữa sân đình; hội Phết Đình Đông Lai, xã Bàn Giản (Vĩnh Phúc) không có nội dung tổ chức cướp phết mà chỉ thực hành trình diễn nghi lễ; hội Phết Hiền Quan (Tam Nông, Phú Thọ) đã thay đổi hình thức tổ chức mới, chia đội và giới hạn khu vực chơi đảm bảo cho hoạt động lễ hội diễn ra an toàn; lễ hội Đền Sóc, xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn năm đầu tiên thay đổi hình thức cướp lộc, không xuất hiện cảnh tranh giành cướp giò hoa tre.

Nhiều lễ hội dân gian có quy mô lớn như lễ hội chùa Hương (Hà Nội), lễ hội Yên Tử (Quảng Ninh), lễ hội Côn Sơn-Kiếp Bạc (Hải Dương), lễ hội Phủ Dày (Nam Định), lễ hội bà Chúa Xứ núi Sam (An Giang), lễ hội Núi Bà Đen (Tây Ninh)... được đầu tư tổ chức công phu, kết hợp hài hòa giữa yếu tố thiêng của lễ và không khí tưng bừng của phần hội với các trò chơi, trò diễn dân gian truyền thống và hiện đại…

Tuy nhiên, công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2018 còn một số hạn chế, vẫn còn hiện tượng tranh cướp, chen lấn, xô đẩy, giành lộc tại một số lễ hội. Tục đốt đồ mã, vàng mã vẫn còn nhiều tại các di tích, đền, phủ, gây ô nhiễm môi trường, lãng phí, nguy cơ hỏa hoạn. Vẫn còn hiện tượng khai ấn, phát ấn không đúng với nguồn gốc lịch sử, hồ sơ của di tích.

Bên cạnh đó, một số cơ quan còn buông lỏng quản lý, để cán bộ, công chức, viên chức và người lao động vi phạm kỷ luật lao động, đi lễ hội trong giờ hành chính… Một số lễ hội, di tích vẫn để xảy ra tình trạng bán hàng rong, ăn xin, gây ảnh hưởng tới mỹ quan di tích; công tác vệ sinh môi trường, ùn tắc giao thông, đặt tiền giọt dầu, thu gom tiền công đức tại một số di tích chưa được xử lý kịp thời...

Tổ chức lễ hội truyền thống theo đúng ý nghĩa lịch sử văn hóa

Những hình ảnh phản cảm tại mùa lễ hội.

Lễ hội Đền Trần (Nam Định) - một trong những lễ hội được dư luận quan tâm đã thay đổi hình thức, thời gian phát ấn nhưng tình trạng chen lấn, xô đẩy vẫn diễn ra do lượng người dự hội đông. Ông Nguyễn Đức Bình, Trưởng Ban quản lý Lễ hội đền Trần cho biết, năm nay BTC lễ hội vẫn thực hiện theo đúng đề án mặc dù BTC có nhận được nhiều ý kiến muốn quay trở lại thời gian phát ấn theo truyền thống, tức là vào 24h đêm. Lý do của việc vẫn giữ nguyên đề án tổ chức, thay đổi thời gian phát ấn muộn hơn, bởi lượng khách đổ về đền Trần năm nào cũng đông.

Còn với lễ hội Hà Nội, bà Bùi Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Sở VH-TT Hà Nội cho biết, công tác quản lý lễ hội Hà Nội 2019 tiếp tục chú trọng vào việc triển khai tuyên truyền quy tắc ứng xử trong các lễ hội. Những lễ hội lớn từng có hình ảnh chưa đẹp như hội Gióng đền Sóc, lễ hội chùa Hương… sẽ tăng cường quản lý. Hội Sóc sẽ tiếp tục thay đổi hình thức tán lộc; hội chùa Hương rút kinh nghiệm sâu sắc từ những lần tổ chức trước, tránh có những hình thức phát lộc tự phát.

Đứng trước những bất cập trong mùa lễ hội trước, năm 2019, Bộ VH-TT&DL yêu cầu ngành văn hóa các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu về nguồn gốc, nhận diện đúng giá trị của lễ hội, di tích và các nhân vật được thờ phụng, tôn vinh. Bảo tồn có chọn lọc những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc theo xu hướng lành mạnh, tiến bộ, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội của địa phương, đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của nhân dân.

Ngoài ra, lễ hội phải được tổ chức trang trọng, thiết thực, hiệu quả; phù hợp với quy mô, nội dung của lễ hội. Tổ chức lễ hội truyền thống theo đúng bản chất, ý nghĩa lịch sử văn hóa; giảm tần suất, thời gian tổ chức lễ hội văn hóa. Không lợi dụng việc tổ chức lễ hội nhằm mục đích trục lợi cá nhân, phục vụ lợi ích nhóm. Không ép buộc tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp kinh phí tổ chức lễ hội. Kiên quyết không cho phép tổ chức lễ hội có tính bạo lực, phản cảm, trái với truyền thống yêu hòa bình, nhân đạo của dân tộc Việt Nam.

Đặc biệt, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trước, trong và sau khi tổ chức lễ hội, kịp thời ngăn chặn và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội, tín ngưỡng để trục lợi, kích động bạo lực và các hành vi vi phạm pháp luật khác.

Hà Nội đảm bảo văn minh mùa lễ hội năm 2019

GiadinhNet - Hiện tượng tranh cướp lộc trong ngày khai hội, xô xát nhau dẫn đến thương tích, chặt chém, lừa đảo… hầu như không còn tồn tại trong các lễ hội, song việc đảm bảo cho một mùa hội an toàn, văn minh, giàu bản sắc truyền thống vẫn luôn được Hà Nội đặt ra trong năm 2019. Bởi với trên 1.000 lễ hội lớn, nhỏ trải khắp các quận, huyện kéo dài nhiều tháng, công tác tổ chức, quản lý lễ hội đối với Hà Nội không đơn giản.

Nguyễn Lan