Người trẻ ngày càng kết hôn muộn dẫn đến tình trạng mức sinh thấp ở nhiều đô thị

Không chỉ nam giới, mà ngày càng có nhiều nữ giới ngấp nghé 30, trên 30 tuổi quá ưu tiên cho việc phát triển bản thân, không đặt nặng chuyện hôn nhân.

"Tôi không nghĩ là sẽ độc thân suốt đời, nhưng việc gặp được người mình có thể chung sống cả đời không phải tìm là được. Nhiều khi tới 40 tuổi hay hơn mới tìm được người mà mình muốn sống cả đời" - Tú Ngân (28 tuổi) chia sẻ.

"Phụ nữ hiện đại giờ đây không quan trọng việc lập gia đình, sinh con ở tuổi bao nhiêu, quan trọng là mình phải lo cho con có cuộc sống, tương lai sung túc" - Kim Hà (30 tuổi) nói.

Là nam giới, Nguyễn Thanh Tuấn (32 tuổi) vẫn đang tập trung cho việc phát triển công việc kinh doanh. "Ưu tiên hiện tại vẫn là phát triển bản thân, nếu có một ai đó tâm đầu ý hợp thì mình sẽ nghĩ tới chuyện lâu dài. Chắc vạn sự tùy duyên, nhưng không phải ưu tiên số một là kết hôn và sinh con", anh chia sẻ.

Theo bác sĩ Dương Thị Ngọc Hằng, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Bạc Liêu: "Tỷ lệ sinh con ở khu vực đô thị đạt mức sinh thấp hơn nhiều so với phụ nữ vùng nông thôn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng phụ nữ ngày càng ngại sinh con như áp lực của cuộc sống, xu hướng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con, không muốn sinh con, kế đến là chi phí nuôi dạy, chăm sóc con rất cao. Bên cạnh đó, tốc độ đô thị hóa tăng nhanh, phát triển kinh tế cũng dẫn đến áp lực cho các gia đình trong tìm kiếm việc làm, nhà ở, chi phí sinh hoạt... Song song đó, tình trạng phá thai, tỷ lệ vô sinh có xu hướng gia tăng cũng là những yếu tố tác động khiến nhiều phụ nữ không thể sinh con. Ngoài ra, có nhiều cặp vợ chồng đã kết hôn nhưng chỉ sinh một con, không muốn sinh thêm. Cùng với đó là độ tuổi kết hôn và sinh con muộn hơn nên tuổi sinh con cũng ngắn lại. Nếu trước đây, phụ nữ thường kết hôn trong độ tuổi 20 - 24 thì hiện nay đã chuyển sang nhóm tuổi 25 - 30".

Còn theo ông Mai Trung Sơn - Phó vụ trưởng Vụ Quy mô dân số, Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), 63 tỉnh thành nên là "63 bức tranh khác nhau về dân số", cụ thể là vận động người dân tỉnh thành giàu sinh đủ 2 con, các tỉnh thành sinh nhiều thì vận động để về mức sinh thay thế. Bên cạnh đó, giới chức ngành dân số đang lo ngại những xu hướng mới như kết hôn muộn thậm chí không kết hôn, làm mẹ đơn thân…

Bên cạnh đó, đã có những số liệu cho thấy tuổi kết hôn lần đầu trung bình ở Việt Nam có xu hướng tăng hơn, tuổi có quan hệ tình dục lần đầu lại trẻ hơn, nguy cơ có thai ngoài ý muốn (100 phụ nữ có 42 người từng phá thai, một tỉ lệ rất cao) và kéo theo nguy cơ vô sinh thứ phát. Ngoài ra, nhiều phụ nữ không lập gia đình và quyết định làm mẹ đơn thân, đây là xu hướng đang xuất hiện ngày càng nhiều hơn ở Việt Nam và tương tự tình hình trên thế giới.

Tuy nhiên, việc sinh con không còn là chuyện riêng của mỗi gia đình mà là vấn đề phát triển kinh tế - xã hội, bởi khi mức sinh thay thế ngày càng thấp thì tỷ lệ dân số già sẽ tạo ra áp lực ngày càng tăng đối với hệ thống an sinh xã hội dành cho người cao tuổi như lương hưu, bảo hiểm y tế, chế độ trợ cấp xã hội, chế độ chăm sóc sức khỏe, vui chơi, giải trí.... Kế đến là sự suy giảm về nguồn nhân lực, đặc biệt là lao động trẻ, làm ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội .

Bởi vậy, vấn đề khuyến sinh là một vấn đề cấp bách hiện nay ở Việt Nam. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, tăng cường chất lượng đội ngũ cán bộ y tế làm công tác kế hoạch hóa gia đình. Đồng thời, tiếp tục truyền thông vận động các cặp vợ chồng sinh đủ hai con; đẩy mạnh các biện pháp giảm mất cân bằng giới tính khi sinh; chương trình sàng lọc trước sinh, sơ sinh để phòng ngừa dị tật bẩm sinh, nâng cao chất lượng dân số; có chính sách khuyến khích phụ nữ thành thị sinh đủ hai con… Qua đó góp phần tạo nguồn nhân lực khỏe mạnh để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

H.N