Nhân Ngày Quốc tế người di cư (18/12): Hơn 232 triệu người di cư

Tư vấn kiến thức chăm sóc sức khỏe cho người lao động ngoại tỉnh tại Hà Nội. Ảnh: Dương Ngọc.

Tôn trọng quyền của người di cư

“Di cư là một thực tế của thế kỷ 21. Điều thiết yếu là chúng ta tiến hành một cuộc tranh luận mở về chủ đề quan trọng này. Chúng ta hãy cùng hợp tác để di cư mang lại lợi ích cho người di cư cũng như cho các quốc gia. Chúng ta vẫn còn đang nợ điều này đối với hàng triệu người di cư. Thông qua sự can đảm, sức sống và ước mơ của mình, những người di cư sẽ giúp xã hội chúng ta thịnh vượng hơn, ứng phó tốt hơn và đa dạng hơn”, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc - ông Ban Ki-moon chia sẻ.

Số liệu mới nhất của Liên Hợp Quốc cho thấy, hiện có hơn 232 triệu người di cư quốc tế, chiếm 3,2% dân số thế giới, trong khi năm 2000 chỉ có 175 triệu người và năm 1990 là 154 triệu người. Chỉ tính từ năm 2000 đến nay, dòng di cư Nam - Bắc và Nam - Nam đã tăng lên đáng kể, đạt khoảng 82 triệu người. Ở góc độ châu lục, châu Âu (72 triệu người đến) và châu Á (71 triệu người đến) vẫn là những điểm đến hấp dẫn nhất trên thế giới, chiếm gần hai phần ba số người di cư trên toàn thế giới. Tại châu Âu, Đức và Pháp là nơi có các cộng đồng dân nhập cư lớn nhất, bởi Đức và Pháp nằm trên tuyến đường nối giữa châu Âu với Bắc Phi và người di cư đổ về đây để tìm kiếm việc làm. Mỹ vẫn là quốc gia đến nhiều nhất thế giới với 23 triệu người trong giai đoạn 1990-2013, tức mỗi năm có thêm 1 triệu người di cư đến Mỹ. Đứng ở vị trí thứ 2 thế giới là Các Tiểu vương quốc Ả Rập với 7 triệu người và tiếp theo là Tây Ban Nha với 6 triệu người.

“Nếu như trước kia, phần lớn người di cư xuất cư từ các nước đang phát triển thì trong những năm gần đây con số này đã tương đối cân bằng giữa các nước phát triển và đang phát triển”, ông John Wilmoth, Trưởng Ban Dân số, Vụ Kinh tế và Các vấn đề xã hội của Liên Hợp Quốc nói. Số người nhập cư đến với châu Á đã tăng thêm nhiều nhất với khoảng 20 triệu người trong 13 năm qua (tính từ năm 2000). Sự gia tăng này chủ yếu bởi nhu cầu ngày càng tăng đối với lao động nước ngoài tại các quốc gia dầu mỏ ở Tây Á và các nền kinh tế năng động ở Đông Nam Á như Malaysia, Singapore và Thái Lan. “Có những điểm đi và đến mới nổi lên và trong một số trường hợp những quốc gia này vừa là trọng điểm của nơi xuất cư, trung chuyển và đồng thời là nhập cư”, ông John Wilmoth cho biết thêm.

Số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc cũng cho thấy, 74% người di cư quốc tế là ở trong độ tuổi lao động, từ 20 - 64 tuổi và cứ trong 10 người di cư thì có một người di cư ở độ tuổi dưới 15. Nếu phân theo giới tính của người di cư thì tương đối đồng đều giữa cả hai giới trong đó nữ giới chiếm 48% và nam giới là 52%; 40% người di cư sống ở các nước đang phát triển. Người di cư nghèo và có tay nghề thấp phải đối mặt với những rào cản cao nhất của việc di động xã hội.

“Tuy nhiên, nhóm dân số quan trọng này phần lớn vẫn chưa được biết đến và được lắng nghe trong xã hội. Còn quá nhiều người đang phải sống và làm việc trong những điều kiện tồi tệ nhất và được tiếp cận ít nhất với các dịch vụ cơ bản và các quyền cơ bản. Những thực trạng không cân xứng này khiến họ dễ bị tổn thương, bị tống tiền, bạo lực, phân biệt đối xử và gạt ra ngoài lề”, ông Ban Ki-moon nói.

Hành động của Liên Hợp Quốc

Tháng 10/2013, các quốc gia thành viên đã kêu gọi xây dựng một chương trình nghị sự phát triển của Liên Hợp Quốc sau năm 2015, trong đó xem xét đầy đủ về tác động tích cực của di cư quốc tế. Các nước cũng cam kết phát triển một khuôn khổ để bảo vệ người di cư tránh bị ảnh hưởng bởi những cuộc khủng hoảng nhân đạo và công nhận sự cần thiết phải tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế, giải quyết những thách thức của di cư một cách toàn diện, đầy đủ và tôn trọng đầy đủ các quyền con người. Ông Ban Ki-moon cũng thúc giục cộng đồng quốc tế hãy “nắm lấy” di cư như một khả năng để phát triển rộng lớn hơn. Ca ngợi cuộc họp cấp cao lần này, ông John Ashe, Chủ tịch Đại hội đồng cho biết, các thành viên của Đại hội đồng cần có trách nhiệm trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người di cư bởi đó là những quyền con người. Ông cũng nhấn mạnh: “Di cư không thể bị dừng hay ngăn cản mà nó đòi hỏi sự quản lý tốt hơn về vấn đề này”.