Những hệ lụy khi lạm dụng thuốc tránh thai khẩn cấp

Theo các chuyên gia y tế, việc lạm dụng thuốc tránh thai quá nhiều có thể mang đến những tác dụng phụ nguy hiểm. Ảnh minh họa

Dùng thuốc như … ăn kẹo

“Em và bạn trai có quan hệ được 8 tháng, trong thời gian đó, mỗi tháng em uống 2 viên thuốc TTKC loại 72 giờ, cao điểm có tháng em uống 5 viên. Em dùng như vậy có quá liều không?”, Ngọc Hiền (24 tuổi, ở Hà Nội) lo lắng khi gọi đến tổng đài tư vấn 1900545586 của Tổng cục DS-KHHGĐ.

Đây không phải là nỗi lo lắng của riêng Ngọc Hiền mà còn là nỗi lo thường trực của nhiều bạn gái khi quan hệ tình dục không có bất cứ biện pháp tránh thai nào. Trên các diễn đàn thông tin và qua các tổng đài tư vấn, có những bạn gái còn cho biết đã sử dụng thuốc TTKC thường xuyên như một biện pháp tốt nhất. Thậm chí có bạn còn dùng đến 15 viên một tháng, dùng thuốc như… ăn kẹo.

Bích Vân (27 tuổi) cho biết, vì chưa có ý định kết hôn sớm để dành thời gian học tập và đạt được những kết quả nhất định trong công việc nên cô đã thường xuyên sử dụng thuốc TTKC 3 năm nay. “Em không dùng bao cao su vì bạn trai em không muốn. Còn thuốc tránh thai hàng ngày thì em không thể nhớ để uống đều đặn. Vì thế, cứ mỗi lần sau quan hệ là em sử dụng thuốc TTKC cho yên tâm. Tuy nhiên, giờ đây khi chúng em lập gia đình hơn nửa năm, không sử dụng bất cứ biện pháp tránh thai nào mà vẫn chưa có con”, Bích Vân lo lắng.

Hiện nay, rất nhiều bạn trẻ được biết việc quan hệ tình dục không an toàn dễ dẫn đến có thai ngoài ý muốn. Việc nạo phá thai không an toàn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng sinh sản mà nhiều khi còn ảnh hưởng đến cả tính mạng. Chính vì vậy, một số bạn đã tìm đến thuốc TTKC như một cứu cánh. Sử dụng thuốc tránh thai là một biện pháp ngăn cản sự tiếp xúc của tinh trùng với trứng. Thuốc có chứa hormon ngăn cản sự rụng trứng của phụ nữ, làm co thắt cổ tử cung, khiến trứng không thể làm tổ. Việc sử dụng thuốc TTKC giống như tên gọi của nó là để phòng tránh có thai ngoài ý muốn.

Thuốc tránh thai khẩn cấp có thành phần tương tự như thuốc tránh thai hằng ngày nhưng liều lượng cao gấp 4 lần. Nó có tác dụng ức chế sự rụng trứng và ức chế trứng bám vào niêm mạc tử cung nên ngăn chặn quá trình thụ thai. Tuy nhiên thuốc TTKC có hiệu quả khoảng 75% và nó sẽ giảm đi nếu dùng nhiều lần. Trên thực tế, viên TTKC đặc biệt cần cho những phụ nữ trẻ có quan hệ lần đầu không dùng biện pháp tránh thai, quên uống thuốc tránh thai hàng ngày, tính sai ngày an toàn, dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) bị tuột, bao cao su bị rách, thủng, chưa muốn có thai, hoặc bị cưỡng hiếp... Do đó, theo các bác sĩ, chỉ nên coi viên TTKC như một biện pháp cuối cùng khi định tránh thai, chớ nên lạm dụng bởi những tác dụng phụ không mong muốn của thuốc.

Không nên lạm dụng

Thuốc tránh thai có nhiều lợi ích như điều hòa kinh, giảm thống kinh, giảm thiếu máu, thiếu sắt, giảm nang buồng trứng cơ nang… Tuy nhiên, nếu lạm dụng thuốc tránh thai cũng có thể phải chịu các tác dụng phụ như: Chóng mặt, buồn nôn, nôn đau đầu; chảy máu giữa chu kỳ kinh nguyệt...

Chuyên viên tư vấn Nguyễn Phương, Tổng đài tư vấn 19006233 của Viện Tâm lý và giáo dục pháp luật đã tư vấn: Theo khuyến cáo, chỉ nên uống không quá 2 viên thuốc TTKC trong một tháng, uống đến 3 viên tức là đã vượt quá số lượng quy định. Nếu cứ lạm dụng thuốc tránh thai thường xuyên sẽ khiến bản thân bị ngộ độc thuốc và đau bụng.

Các bác sĩ khuyến cáo, việc sử dụng thuốc TTKC vẫn có thể có thai ngoài ý muốn, bị rối loạn kinh nguyệt đối với những người lạm dụng thuốc. Theo BS sản khoa Lê Thị Kim Dung, Trung tâm Y tế lao động Thái Hà (Hà Nội), đến nay chưa có kết luận chính thức nào về việc lạm dụng thuốc TTKC có thể gây vô sinh nhưng nếu dùng thuốc quá nhiều sẽ hạn chế sự phát triển và rụng trứng. Khi ngừng thuốc thì buồng trứng cần một khoảng thời gian tương đối dài để hồi phục. “Do đó, chỉ nên coi viên TTKC như một biện pháp cuối cùng khi định tránh thai, chớ nên lạm dụng”, BS Kim Dung nhấn mạnh.

PGS.TS Lưu Thị Hồng, nguyên Vụ trưởng Vụ Sức khỏe bà mẹ trẻ em, Bộ Y tế khuyến cáo: Thuốc TTKC không phòng tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS. Những người đang mắc bệnh mãn tính như tim mạch, gan, thận, tiểu đường, ra máu không rõ nguyên nhân, đang điều trị ung thư hoặc tiền căn ung thư... thì không dùng được thuốc tránh thai. Do đó, theo bà để đảm bảo sức khỏe và tránh thai an toàn, chị em nên sử dụng một biện pháp tránh thai an toàn, lâu dài.

Mai Anh