Papua New Guinea: nạn “thầy mo” bị săn để làm món “thịt heo dài“

Ăn “thịt heo dài” là “một nền văn hóa truyền thống” của PNG, một đảo quốc nghèo ở Nam Thái Bình dương. Văn hóa này tồn tại ở những vùng vùng hẻo lánh hồi cuối thế kỷ 20, khi PNG còn là thuộc địa của Úc.

Đánh chén món “pín” người

Cảnh sát cho biết tà giáo ăn thịt người có khoảng từ 700 đến 1.000 người tại nhiều làng nghèo. Các nghi can tin rằng nếu ăn các bộ phận ngũ tạng của các “thầy mo”, họ sẽ tiếp thụ được những năng lượng siêu nhiên, cơ thể chống được đạn, không bị bệnh hoạn, không gặp xui xẻo, tai nạn hoặc bị chết.

Hồi tháng 7. 2012, cảnh sát PNG bắt 29 tên của một băng đảng “săn phù thủy vì tội giết và ăn thịt 7 người đàn ông bị chúng buộc tội là “thầy mo lang băm”.

Chúng giết chết 7 người này, ăn não của các các nạn nhân và chặt dương vật của họ để “nấu lẩu” !

Một nghi can cho biết: “”Chúng tôi ăn não nạn nhân rồi đem tim, gan, dương vật cùng các bộ phận khác về nhà để các đầu bếp chế biến thành năng lượng khác cho người nhà ăn”.

Cảnh sát nói đó là mê tín dị đoan, nhưng tất cả các thành viên tà giáo đều biết ăn thịt người. 29 nghi can gồm 8 phụ nữ đã bị buộc tội cố ý giết người, đã bị lãnh án tử hình.

Cảnh sát trưởng xác nhận 29 nghi can dùng rựa “xử” 7 nạn nhân vì nghi họ là “thầy mo”.

Các nghi can cho rằng chẳng làm gì sai phạm và đã khai họ công khai xử tử các nạn nhân, vì các “thầy mo” lợi dụng những trò phù thủy để “thu phí chữa bệnh cao”: tống tiền dân làng nghèo, thậm chí đòi hỏi phụ nữ trong làng phải cho các “thầy mo” quan hệ tình dục.

Để thuê một “thầy mo” nhằm biết được nguyên nhân cái chết của người thân hoặc nhờ trục xuất ma quỷ khỏi người bị ám, người làng có thể phải “cúng” 1.000 kina tiền mặt (475 USD) cùng một con heo và một bao gạo, nhưng cũng có “thầy mo” đòi sex, dù quan niệm đạo đức của tà giáo là “thầy mo” không được ngủ với vợ của người khác hoặc với con gái còn trẻ.

Một thủ lĩnh nói có lẽ vì bị “thầy mo chơi trèo” nên các nghi can đã đi săn “bọn dâm tặc” ngủ với vợ họ.

Minh họa vụ "ăn thịt heo dài"

Ruồi là lực lượng trinh sát

Vài năm qua có vài vụ được cho là “săn thầy mo” và ăn thịt người. Năm ngoái có tin ông nọ bị “thầy mo” xui khiến đã ăn thịt đứa con trai mới cất tiếng khóc chào đời.

Năm 2009 có tin một bà lột trần truồng rồi bị thiêu sống. Năm 2013, một cô giáo bị tra tấn trước mặt mọi người, rồi bị dân làng chặt đầu sau khi buộc tội cô giáo là “thầy mo” trù ếm một người hàng xóm.

Người làng đã trở thành những “người săn phù thủy” khi cầm súng, rựa và búa để lôi cô giáo Helen Rumbali cùng chị gái và hai đứa cháu gái khỏi nhà cô, rồi họ châm lửa đốt căn nhà ra tro.

Họ buộc tội Rumbali 40 tuổi là “phù thủy” phải chịu trách nhiệm về cái chết của một người làng bị bệnh. Họ nói biết thủ phạm là ai, nhờ họ đi theo…một đàn ruồi từ mộ người chết bay về đến nhà Rumbali, và mộ người chết có đầy dấu vết của một nghi thức ma thuật.

Cảnh sát đến can thiệp thì đã quá muộn, Rumbali bị chặt đầu sau khi bị tra tấn. Người chị và hai đứa cháu bị đâm nhiều nhát dao chỉ được dân làng thả sau cuộc thương lượng với cảnh sát.

Vụ chặt đầu cô giáo Rumbali xảy ra hồi tháng 4.2013. Hai chị em cùng hai người cháu bị tra tấn suốt 3 ngày.

Một nạn nhân bị thiêu sống

Vài ngày trước đó, 6 phụ nữ khác cũng bị tra tấn bằng những thanh sắt, và một người bị chôn sống trong một buổi “tế thần”.

Hồi tháng 2.2013, một người mẹ trẻ cũng bị buộc tội là “phù thủy”, bị thiêu sống ngay trước mắt một đám đông.

Một "thầy mo"bị thiêu sống

Lòng tham và ghen tuông

Vấn đề là ở PNG có “Luật phù thủy” từ 42 năm trước, cho phép niềm tin “phù thủy” của người dân có thể được vận dụng làm một phần lý do bào chữa cho việc giết ai đó bị nghi giỏi làm trò “trù ếm, ma thuật”.

Hồi tháng 5.2013, chính phủ PNG đã phải hủy luật này sau khi xảy ra nhiều vụ bạo lực. Nhà nhân chủng học Richard Eves nói “Không bảo đảm sẽ kết thúc được những vụ “săn phù thủy” vì tỷ lệ cảnh sát trong dân quá thấp.

Khi có một tay tội phạm vũ trang đòi máu, vài anh cảnh sát chẳng thể làm gì. Sự thật là cảnh sát PNG cũng tin kẻ bị buộc tội là “phù thủy” gieo rắc cái chết cho người khác”.

các chuyên gia nói những vụ bạo lực liên quan “tội phù thủy” đã bị “đổ dầu vào lửa” bởi sự khác biệt về kinh tế khiến người ta nuôi dưỡng sự ganh tỵ, ghen tuông, chứ không bởi niềm tin “có phù thủy”.

Họ nói sự ghen tỵ gây ra nhiều hận thù, người không có của ghét ghen người giàu có khá giả, nên họ mượn cớ “phù thủy” để giết người khác, không cho người khác có thể giàu thêm, khi hầu hết trong 7 triệu cư dân PGN là nông dân nghèo tá túc trong các mái lều tranh.

Trong trường hợp này, rõ ràng Rumbali bị kết án là “phù thủy” chỉ là một cái cớ, chứ gia đình cô sống khá giả, chồng và con trai của cô giáo đều là công chức, sống trong một ngôi nhà kiên cố bằng gỗ, và gia đình cô đều học cao, có địa vị cao trong xã hội.

"Thầy mo" bị tra tấn

“Phù thủy” làm “chỉ điểm”

Liên Hiệp Quốc đã phải ghi nhận hàng trăm vụ bạo lực liên quan “phù thủy và săn phù thủy” ở PNG, chủ yếu xảy ra ở những vùng hẻo lánh ít báo cáo thông tin.

LHQ phát hiện xảy ra nhiều vụ tấn công “phù thủy” nhưng hầu như kẻ “săn phù thủy” đều không bị trừng phạt.

Luật sư Miranda Forsyth thuộc đại học quốc gia Úc nói: “Niềm tin của người PNG là nếu họ không giết người ấy thì người ấy sẽ tiếp tục gieo rắc cái chết và sự xui xẻo, bệnh tật cho dân làng”.

Các nước láng giềng Vanuatu và Quần đảo Solomon cũng tin vào “phù thủy” nhưng họ lại không phải trải nhiệm cùng mức độ bạo lực cực đoan như PNG.

Một giải thích khác về niềm tin vào “phù thủy” là ở tỉnh Chimbu của PNG, theo nhà nhân chủng học Philip Gibbs chuyên nghiên cứu về phù thủy. Ông cũng là một linh mục đạo Thiên Chúa sống ở PNG từ 41 năm qua.

Ông giải thích: người ta chôn người chết trong mộ xây bằng bê-tông, để xác chết không bị những con vật ma quái nhỏ ăn thịt.

Người dân tin các con thú này có thể “ám” người sống, nên dân làng phải cậy nhờ các thầy lang-phù thủy “chỉ điểm” ai bị quỷ ma ám. Người bị nghi được cho là vào ban đêm sẽ hồn lìa khỏi xác để biến thành một con thú nhỏ nào đó.

Linh mục Gibbs nói người bị nghi “ma ám” thường bị tra tấn để buộc khai nhận và đôi khi bị giết. Ông cũng giải thích gia đình người bị nghi ngờ thường phải vội rời bỏ nông trại, chỉ đem theo một số vật dụng cần thiết trong một cái bao.

Vì thế, dân làng sẽ phải quyết định ai sẽ “thừa kế”khu đất bỏ hoang, từ đó lòng tham, sự ganh tỵ bùng lên và lại có thêm nạn nhân bị buộc tội “phù thủy”….

Một cụ già cử hành một lễ hội văn hóa của PNG

Đã có những hoạt động được tổ chức nhằm kéo giảm nạn bạo lực “săn phù thủy” ở PNG.

Tại tỉnh Simbu vốn xảy ra nhiều vụ này, bác sĩ ở bệnh viện Kundiawa đang giúp các gia đình hiểu lý do y tế hiểu vì sao người thân của họ chết vì bệnh, nhằm loại bỏ nguy cơ xảy ra những vụ giết người trả thù mượn cớ “giết phù thủy”.

Các chức sắc tôn giáo cũng huấn luyện các tình nguyện viên tìm các cách ngăn chặn những vụ “tố cáo phù thủy” tại các đám tang, và gởi tin nhắn khi các tình nguyện viên nhận định một vụ “săn phù thủy sắp hình thành”.

Theo Một thế giới