Phó Chủ tịch Sơn La: “Dân sở tại khai thác cát là sai luật”

Liên quan vấn đề đã đăng tải về nạn “cát tặc” trên sông Mã, phóng viên đã có buổi trao đổi với ông Bùi Đức Hải – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La để làm rõ thêm công tác quản lý tài nguyên khoáng sản tại địa bàn tỉnh này nói chung và tại huyện sông Mã nói riêng.

Đoàn tàu hút cát hoạt động trái phép trên sông Mã. Ảnh: NX

PV: Trong thời gian vừa qua, nạn khai thác cát không phép diễn ra rầm rộ trên dòng sông Mã. Với thực tế như vậy, ông có thể cho biết UBND tỉnh đã có động thái như thế nào?

Ông Bùi Đức Hải: Về việc này tỉnh cũng đã có chủ trương xử lý. Thực ra trên địa bàn tỉnh Sơn La chỉ có mỗi dòng sông Mã có cát, còn các dòng sông khác không có cát để cho xây dựng. Chính vì thực trạng đấy, người dân sở tại đã khai thác cát trên dòng sông Mã.

Việc dân sở tại khai thác cát như vậy, chúng tôi cho rằng là việc làm sai pháp luật. Trong luật quy định rõ không có chỗ nào cấp cho hộ dân khai thác. Vì bản chất đây là cát trôi, không tạo thành mỏ nhưng vẫn là tài sản Quốc gia nên phải được quản lý theo quy định của pháp luật. Chính vì thế, hiện có một số doanh nghiệp đăng ký và chúng tôi đã giao cho Sở Tài nguyên & Môi trường tập hợp lại các hồ sơ, đăng ký việc thăm dò khai thác.

Sau khi tổng hợp lại trình lên tỉnh ký. Tỉnh sẽ lựa chọn các đơn vị có năng lực. Trong chủ trương chọn doanh nghiệp có năng lực nhưng họ cũng cần phải phối hợp với người dân sở tại. Vì chính người dân sở tại người ta mới giữ được an ninh trật tự. Đất người ta gắn với bờ sông, chứ chủ trương không thu hồi đất người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La khẳng định sẽ xử lý dứt điểm.

Thưa ông, trong quá trình chờ cơ quan có thẩm quyền cấp phép, tìm đơn vị có năng lực, thì trong giai đoạn này UBND tỉnh có giải pháp gì để ngăn chặn tình trạng khai thác cát không phép rầm rộ như thế ?

Vừa rồi ở đây chúng tôi cũng đã dừng 2 lần, thậm chí còn cho khóa các máy, nhưng không thu. Thế nhưng do tình trạng rất nhiều hộ khai thác nên chúng tôi buộc phải thành lập tổ chức, doanh nghiệp. Giờ các hộ dân khai thác như vậy, đúng là không đảm bảo môi trường, vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, khi khai thác không kiểm soát được tình hình.

Nhưng thực tế tình trạng khai thác cát không phép kéo dài nhiều năm và hiện vẫn đang diễn ra. Vậy phải chăng cơ quan chức năng đang “bó tay” với vấn nạn này thưa ông?

Mình vẫn cấm, vẫn tổ chức các đoàn đi thì họ lại dừng. Giờ chỉ có cách làm nhanh việc lựa chọn được chủ đầu tư thì mới chấm dứt được tình trạng này. Việc đấy tại sao lại chậm? Bởi vì khi bắt tay vào làm tỉnh có công văn xin ý kiến của Bộ TN&MT có phân cho tỉnh Sơn La cấp phép và khai thác không? Với công đoạn này mất khoảng gần 2 tháng. Bộ TN&MT đã trả lời, cho phép tỉnh Sơn La được tổ chức thăm dò, khai thác.

Rõ ràng việc người dân khai thác không phép, vi phạm pháp luật. Một mặt mình cấm như vậy, nhưng mặt khác mình vẫn cho thu thuế tài nguyên, điều đó chả khác nào cố tình hợp thức hóa cho “cát tặc” . Vậy ông nhận định gì về việc mâu thuẫn này?

Về vấn đề này tỉnh không có chủ trương thu. Mình đã có cơ sở gì đâu mà thu. Mình phải cấp phép mới được thu chứ. Chắc là huyện thấy rằng có việc hoạt động nên mới thu. Chứ chủ trương của tỉnh là đúng quy định mới thu. Vì cấp phép thăm dò còn phải cấp quyền khai thác nữa. Quyền khai thác mới được thực hiện từ 2014.

Xin cảm ơn ông!

Nghi Xuân/Báo Gia đình & Xã hội