Phòng ngừa đột quỵ từ sớm tránh nguy cơ tử vong
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Tại Việt Nam, số người nhập viện do đột quỵ tăng dần qua mỗi năm, trong đó tỷ lệ người trẻ tuổi và người trung niên tăng cao đáng kể, để lại những hậu quả nặng nề cho chính bệnh nhân, gia đình và xã hội.
Đột quỵ không chừa một ai
Bá Sơn (25 tuổi, diễn viên kịch) bổng dưng than nhức đầu rồi bất tỉnh, sau chuỗi ngày hoạt động nghệ thuật căng thẳng với nhiều dự án lớn. Tại bệnh viện, các bác sĩ cho biết kết quả chụp MRI não cho thấy Sơn bị tai biến mạch mãu não. Sau 4 ngày hôn mê sau, Bá Sơn đã không bao giờ đứng trên sân khấu kịch được nữa. Cánh cửa tương lai khép lại quá sớm với một anh chàng diễn viên điển trai, tài năng khi đang ở những nấc thang đầu tiên của sự nghiệp.
Một trường hợp đột quỵ khác xảy ra với bác Thu Hằng (63 tuổi, cán bộ hưu trí). Khi đang trông cháu ngay tại nhà, bác Hằng đã không thể đứng vững, choáng váng và ngã ra sàn. Người nhà vội vàng đưa bác đi bệnh viện và được chẩn đoán bị đột quỵ não. Tuy cấp cứu kịp thời, may mắn giữ được mạng sống, tuy nhiên, bác vẫn không tránh khỏi di chứng bị liệt nửa người. Hàng ngày, bác phải tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng các cơ.
Với tính chất đột ngột và để lại di chứng nặng nề, tai biến mạch máu não (đột quỵ) được coi là bệnh lý mạch máu não nguy hiểm bậc nhất, có thể xảy ra bất ngờ ở mọi đối tượng và ngày càng trẻ hóa. Đột quỵ đặc trưng bởi hiện tượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột với hai dạng chính là nhồi máu não (tắc mạch) và xuất huyết não (vỡ mạch). Nhồi máu não có thể do tắc mạch não hoặc nghẽn mạch não gây ra. Còn xuất huyết não là do vỡ mạch máu vào khiến máu tràn vào nhu mô não hoặc các tổ chức xung quanh.
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm đột quy hay tai biến mạch máu não. Tuy nhiên, đây là 2 tên gọi của cùng một bệnh cảnh, thể hiện tính chất đột ngột, nguy hiểm của bệnh, có thể khiến một người đang bình thường bỗng dưng gục xuống, hôn mê, đối mặt với các di chứng tàn tật, thậm chí tử vong. Hiện nay, thuật ngữ đột quỵ đã được quốc tế hóa. Còn tai biến mạch máu não sử dụng ít hơn vì bản thân mạch máu não không tự gây nên tai biến mà do hàng loạt nguy cơ dẫn đến.
Nhận diện những dấu hiệu đột quỵ
Việc nắm rõ được các triệu chứng đột quỵ để sơ cứu đúng cách và chữa trị kịp thời cho bệnh nhân bị đột quỵ là rất quan trọng, giúp hạn chế ảnh hưởng đến tính mạng và các di chứng về sau:
Sau đây là các triệu chứng thường thấy của người bị tai biến mạch máu não:
● Khuôn mặt: đây dấu hiệu dễ nhận thấy nhất. Mặt bệnh nhân sẽ bị méo, có cảm giác tê, cứng nửa bên mặt hoặc 1/4 mặt dưới. Nếu nghi ngờ, hãy yêu cầu bệnh nhân cười vì méo có thể sẽ rõ hơn.
● Tay: các dấu hiệu ở tay diễn biến từ từ nên người bệnh dễ “xem nhẹ”. Cụ thể, người bệnh thường cảm thấy tê mỏi một bên tay; vụng về trong những thao tác, công việc quen thuộc; cũng có thể ở chân như đi dễ bị vấp té; bước đi khó khăn hoặc nặng nề hơn bình thường; nhấc chân không lên hoặc dễ bị rơi dép...
● Lời nói: nói khó, nói đớ hoặc môi, lưỡi bị cứng, tê là một trong những dấu hiệu quan trọng để nhân biết tai biến mạch máu não. Với những câu nói, đơn giản, thông thường bệnh nhân cũng phải tốn nhiều thời gian mới có thể diễn đạt một cách mạch lạc.

Ngay khi người thân có những biểu hiện trên, gia đình nên đưa đến bệnh viện trong 3 giờ đầu tiên để có được cơ hội điều trị đột quỵ tốt nhất.
Phòng ngừa đột quỵ ngay từ sớm
Theo PGS.TS.BS CK 2 Nguyễn Văn Liệu, Phó Chủ nhiệm khoa Thần kinh, bệnh viện Bạch Mai, mặc dù diễn tiến đột ngột, nhưng kì thực đột quỵ là kết quả của quá trình không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và dự phòng sớm. Các yếu tố nguy cơ đột quỵ bao gồm: tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, cơn thoáng thiếu máu não… Những hệ lụy từ lối sống như: mất ngủ, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, béo phì, ít tập thể dục… cũng thúc đẩy đột quỵ xảy ra.
Bằng các nghiên cứu chuyên sâu, các nhà khoa học phát hiện, các nguy cơ lớn như xơ vữa động mạch, cục máu đông, thiếu máu não... đều có nguồn gốc quan trọng từ sự mất kiểm soát của gốc tự do sinh ra dưới tác động của các yếu tố lối sống kể trên và trong quá trình trao đổi chất liên tục của cơ thể.
Tại não, gốc tự do làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, hình thành và phát triển các mảng xơ vữa và cục huyết khối. Thời gian bị tắc càng lâu thì tế bào thần kinh tại các vùng não không được cung cấp oxy và dưỡng chất sẽ càng trở nên suy yếu hoặc chết đi, dẫn đến cơn đột quỵ não.
Vì vậy, phòng tránh đột quỵ là kiểm soát gốc tự do, chứ không phải đợi đến khi xuất hiện cục máu đông thì tình hình đã trở nên phức tạp hơn nhiều.
Kiểm soát tốt gốc tự do, chủ động chăm sóc não, bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu bằng các tinh chất thiên nhiên hiện đang được đánh giá là phương pháp hiệu quả, bền vững để dự phòng nguy cơ đột quỵ.

Nhờ sự tiến bộ của công nghệ sinh học phân tử, các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra hai hoạt chất thiên nhiên là Anthocyanin và Pterostilbene trong quả Blueberry (sinh trưởng tại Bắc Mỹ) có khả năng kiểm soát tốt gốc tự do. Nhờ trọng lượng siêu nhỏ, hai hoạt chất này có khả năng vượt qua hàng rào máu não, trung hòa các gốc tự do giúp bảo vệ tế bào thần kinh và mạch máu não. Đồng thời các chất này còn kích hoạt các men chống gốc tự do tự nhiên của cơ thể, hạn chế tổn thương não, góp phần ngăn chặn hình thành xơ vữa mạch máu và huyết khối, giúp khơi thông dòng máu lên não, cải thiện tình trạng thiếu máu não, giúp dự phòng đột quỵ hiệu quả.
PV/Báo Gia đình & Xã hội
Người đàn ông 42 tuổi phát hiện tổn thương gan vì thói quen ăn rau nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Một người đàn ông 42 tuổi đã phát hiện tổn thương gan do sán lá gan lớn từ thói quen ăn rau sống hàng ngày.
Những ai đang dùng chỉ nha khoa cần đặc biệt lưu ý điều này
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Nhiều người đánh răng đều đặn 2-3 lần mỗi ngày nhưng vẫn gặp tình trạng hơi thở có mùi, thức ăn mắc ở kẽ răng, nướu dễ chảy máu hoặc sâu răng tái đi tái lại. Theo các chuyên gia nha khoa, nguyên nhân đôi khi không nằm ở việc đánh răng chưa đủ kỹ mà ở một bước rất nhiều người bỏ quên: làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa.
10 thực phẩm nên ăn thường xuyên giúp chống lão hóa, tăng tuổi thọ
Sống khỏe - 15 giờ trướcChế độ ăn uống hàng ngày có vai trò bảo vệ cơ thể khỏi sự lão hóa tự nhiên. Bổ sung đúng nhóm thực phẩm sẽ giúp chống lão hóa từ bên trong và duy trì sức khỏe bền bỉ.
Phát hiện chất gây ung thư cực độc trong dạ dày người phụ nữ vì một thói quen nhiều gia đình Việt mắc phải
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Một người phụ nữ khoảng 60 tuổi ở Trịnh Châu vừa trải qua cú sốc sức khỏe nghiêm trọng chỉ vì thói quen tưởng như vô hại.
Điều gì xảy ra với cơ thể khi thường xuyên uống chanh leo mùa hè?
Sống khỏe - 21 giờ trướcKhông chỉ giúp giải nhiệt, chanh leo (chanh dây) còn là loại trái cây giàu dưỡng chất tốt cho sức khỏe trong mùa hè.
Phòng bệnh đái tháo đường: 4 điều cần điều chỉnh để kiểm soát đường huyết hiệu quả
Sống khỏe - 23 giờ trướcGĐXH - Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng chính là “chìa khóa vàng” giúp phòng ngừa đái tháo đường và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nếu có đủ 4 thứ trên bàn chân thì xin chúc mừng! Thận của bạn khả năng cao vẫn còn rất khỏe
Sống khỏe - 1 ngày trướcBàn chân được xem là "gương phản chiếu" tình trạng của thận. Vậy chân của người thận khỏe so với người thận yếu, đang mắc bệnh có gì khác biệt?
Người đàn ông 49 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Suy thận âm thầm tiến triển, nhiều người chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn cuối vì những thói quen tưởng chừng vô hại.
Lời khuyên cho những ai ăn sữa chua hàng ngày
Sống khỏe - 1 ngày trướcĐây là loại thực phẩm lành mạnh được nhiều người sử dụng thường xuyên vì những tác động tích cực đối với sức khỏe.
Các bác sĩ cảnh báo: Không cần chờ đến khi tức ngực, thấy 3 thứ này ở đầu và mặt tức là tim mạch đang "báo động"
Sống khỏe - 1 ngày trướcThay vì chờ đợi những cơn tức ngực trở nên rõ ràng, bạn có thể đã ở giai đoạn bệnh tim mạch nặng, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim bất cứ lúc nào.
Nếu có đủ 4 thứ trên bàn chân thì xin chúc mừng! Thận của bạn khả năng cao vẫn còn rất khỏe
Sống khỏeBàn chân được xem là "gương phản chiếu" tình trạng của thận. Vậy chân của người thận khỏe so với người thận yếu, đang mắc bệnh có gì khác biệt?