Huyện Phù Cát có 6 xã ven biển, bao gồm các xã: Cát Minh, Cát Khánh, Cát Thành, Cát Hải, Cát Tiến và Cát Chánh.
Trong những năm trước đây, ở các địa phương này công tác DS - KHHGĐ gặp không ít khó khăn bởi một nguyên nhân rất đơn giản của người dân vùng biển đã ăn sâu vào tiềm thức họ. Đó là tư tưởng “trọng nam-khinh nữ”, cần nhân lực (con trai) để làm nông và đi biển; quan niệm muốn có con trai nối dõi tông đường, “trời sinh voi, trời sinh cỏ” vẫn còn tồn tại…
Mặt khác, do điều kiện kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, trình độ hiểu biết của người dân còn hạn chế dẫn đến khả năng tiếp cận thông tin về chăm sóc SKSS, công tác DS - KHHGĐ ở nhiều địa phương còn thấp.
Để giúp người dân vùng ven biển nắm bắt những kiến thức cần thiết về tầm quan trọng, mục đích, ý nghĩa của công tác DS-KHHGĐ; qua đó tự giác, tự nguyện tích cực tham gia thực hiện mô hình gia đình ít con, ấm no, hạnh phúc, năm 2009, Trung tâm DS - KHHGĐ huyện Phù Cát bắt tay vào thực hiện “Đề án kiểm soát dân số vùng ven biển năm 2009 - 2020” (Đề án 52) cho 6 xã ven biển.
Vấn đề đặt ra của đề án, là tăng cường cung cấp thông tin vể DS - KHHGĐ và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ-trẻ em, SKSS/KHHGĐ; phấn đấu đạt mức sinh thay thế và từng bước nâng cao chất lượng dân số. Theo đó, các ngành, địa phương tập trung công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ, thực hiện tốt chính sách DS-KHHGĐ; áp dụng có hiệu quả các biện pháp tránh thai và phương pháp nuôi con khỏe - dạy con ngoan; xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc và bền vững; góp phần hạ thấp tỷ lệ phát triển dân số ở vùng ven biển.
Trung tâm DS - KHHGĐ huyện Phù Cát đã phối hợp với các xã đưa những nội dung chính sách DS - KHHGĐ vào hương ước, quy ước của thôn; lồng ghép việc thực hiện các chính sách về DS - KHHGĐ vào cuộc vận động xây dựng gia đình văn hóa, làng văn hóa. Hàng tháng, Trung tâm DS - KHHGĐ huyện tổ chức hướng dẫn cho 100% đội ngũ chuyên trách, cộng tác viên dân số ở các địa phương về chuyên môn nghiệp vụ cũng như công tác truyền thông, tư vấn.
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền vận động về công tác DS - KHHGĐ đã tạo những bước chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của người dân. Nếu như năm 2008, tỷ lệ sinh con thứ 3 của 6 xã ven biển nói trên chiếm 34,12% so với toàn huyện thì đến nay giảm còn 31,4%; tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên từ 16,85% giảm còn 9,32%; các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ áp dụng các biện pháp tránh thai đạt trên 66%...Điển hình như: Xã Cát Khánh là một trong 6 xã ven biển của huyện tổ chức triển khai thực hiện tốt Đề án 52 đạt hiệu quả khá cao; nhân dân rất đồng thuận.
Chị Bùi Thị Phương, cán bộ chuyên trách dân số xã Cát Khánh cho biết: “Nhờ sự quan tâm lãnh đạo của Đảng ủy - UBND xã và sự phối hợp chặt chẽ của các đoàn thể của địa phương cùng với sự hỗ trợ tích cực của Trung tâm Dân số huyện và Trạm y tế xã; sự nỗ lực hết mình của đội ngũ cộng tác viên dân số, các thôn đã không quản ngại khó khăn, gian khổ “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” để tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các biện pháp tránh thai an toàn; nhất là những đối tượng có hai con trở lên hay sinh con một bề”.
Nhiều gia đình ở xã Cát Khánh đã có thay đổi trong nhận thức, tập trung xây dựng cuộc sống gia đình no ấm, hạnh phúc. Điển hình gia đình chị Bùi Thị Thủy, 37 tuổi ở thôn Chánh Lợi; gia đình chị có 2 con 1 trai và 1 gái; chị dừng lại ở 2 con không sinh nữa, để tập trung chăm sóc chu đáo 2 con và làm ăn phát triển kinh tế gia đình. Hay chị Khổng Thị Linh 34 tuổi ở thôn An Quang Đông; gia đình có 2 con đều là gái. Mặc dù gia đình làm nghề biển, chị bàn với chồng quyết định dừng lại ở hai con, để có điều kiện phát triển kinh tế gia đình và nuôi con ăn học trưởng thành.
Bác sĩ Nguyễn Văn Thắng - Giám đốc Trung tâm DS - KHHGĐ huyện Phù Cát cho biết kế hoạch thực hiện Đề án 52 trong thời gian tới: “Trung tâm Dân số- KHHGĐ huyện Phù Cát tiếp tục phối hợp với chính quyền, các ban ngành đoàn thể, đội ngũ cộng tác viên dân số ở các xã ven biển tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông dân số, CSSKSS/ KHHGĐ đến từng người dân, giúp họ nhận thức đầy đủ việc thực hiện tốt công tác DS-KHHGĐ; hiểu rõ tác hại của việc mất cân bằng giới tính khi sinh; phát triển các câu lạc bộ không sinh con thứ 3; xây dựng gia đình ít con, nuôi con khỏe - dạy con ngoan, hòa thuận và hạnh phúc là góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống”.
Thế Hà
(Đài Truyền thanh huyện Phù Cát, Bình Định)