Sao chổi liên sao chuẩn bị tiến gần Trái Đất nhất

Kính viễn vọng Hubble quan sát sao chổi liên sao 3I/ATLAS lần thứ 2 vào ngày 30/11 (Ảnh: NASA, ESA, STScI)

Kính viễn vọng không gian Hubble và tàu thăm dò Jupiter Icy Moons Explorer của Cơ quan Vũ trụ châu Âu đã ghi lại những hình ảnh mới về sao chổi liên sao 3I/ATLAS khi thiên thể này tiếp cận gần Trái Đất nhất trong tháng 12/2025. Sao chổi đã thu hút sự quan tâm của các nhà thiên văn học vì xuất phát ngoài hệ Mặt Trời nhưng được phát hiện đi vào khu vực lân cận Trái Đất từ tháng 7.

Do đây mới là vật thể liên sao thứ 3 từng được quan sát trong hệ Mặt Trời, nhiều nhiệm vụ khoa học đã tập trung nghiên cứu sao chổi 3I/ATLAS. Các quan sát giúp xác định quỹ đạo và cung cấp gợi ý về thành phần của sao chổi thông qua các khí thoát ra khi nó đi qua gần Mặt Trời hồi tháng 10.

Hubble là 1 trong những thiết bị đầu tiên ghi nhận 3I/ATLAS vào tháng 7 và cung cấp hình ảnh chi tiết về hình dáng giọt nước của sao chổi. Ngày 30/11, Hubble tiếp tục quan sát ở khoảng cách 286 triệu km từ Trái Đất, cho hình ảnh rõ nét hơn nhờ thiết bị Wide Field Camera 3.

Trong khi đó, tàu Juice đang trên hành trình đến Sao Mộc cũng ghi lại dấu hiệu hoạt động quanh sao chổi. Nhiệm vụ Juice sẽ nghiên cứu khả năng tồn tại sự sống trên 3 mặt trăng lớn của Sao Mộc gồm Ganymede, Calliston và Europa, nhưng trước hết phải hoàn thành hành trình dự kiến kéo dài đến tháng 7/2031.

Đầu tháng 11, Juice ở vị trí thuận lợi để quan sát 3I/ATLAS từ khoảng cách 66 triệu km và sử dụng 5 thiết bị khoa học cùng camera điều hướng để ghi lại hình ảnh. Phần lớn dữ liệu chỉ có thể truyền về Trái Đất từ tháng 2/2026 do tàu đang dùng ăng ten chính làm lá chắn nhiệt, nhưng nhóm vận hành đã tải được 1 phần hình ảnh từ camera điều hướng. Bức ảnh thể hiện hoạt động do nhiệt gây ra khi sao chổi đi gần Mặt Trời.

Hình ảnh mới công bố cho thấy sao chổi có 1 lớp khí phát sáng bao quanh và 2 đuôi gồm đuôi plasma từ khí điện tích cùng đuôi bụi mờ từ các hạt rắn. Sao chổi trong hệ Mặt Trời thường có 2 đuôi này cùng 1 lớp khí mờ bao quanh lõi rắn hình thành từ đá, khí, bụi và băng.

Sao chổi 3I/ATLAS sẽ ở khoảng cách gần nhất với Trái Đất là 270 triệu km vào ngày 19/12, nhưng nằm ở phía bên kia Mặt Trời nên không gây nguy hiểm. Sao chổi dự kiến vẫn được quan sát thêm vài tháng trước khi rời khỏi hệ Mặt Trời.

Dữ liệu còn lại từ lần quan sát của Juice, dự kiến truyền về từ ngày 18 - 20/12, bao gồm hình ảnh từ camera quang học độ phân giải cao cùng dữ liệu thành phần và hạt, có thể giúp làm rõ nguồn gốc của vật thể liên sao này.