Sắp có bộ kit xét nghiệm virus Zika rẻ tiền, hiệu quả

Hồi cuối tháng 6 vừa qua, Analytical Chemistry đưa tin các nhà nghiên cứu thuộc đại học Pennsylvania đã phát triển một xét nghiệm Zika dựa vào kỹ thuật khuếch đại RNA được mô tả chi tiết là “Kỹ thuật khuếch đại đẳng nhiệt qua trung gian cấu trúc kẹp tóc phiên mã ngược”, gọi vắn tắt là RT-LAMP (Reverse transcription-loop mediated, isothermal amplification). Đây cũng là phương pháp được sử dụng để chẩn đoán các bệnh nhiễm trùng khác.

Để không phải sử dụng điện, phản ứng khuếch đại được diễn ra trong một cái cốc được làm nóng bởi các phản ứng hóa học. Các sản phẩm RNA của quá trình khuếch đại được phát hiện bởi một loại thuốc nhuộm có thể thay đổi từ không màu sang màu tím khi có sự hiện diện của virus.

Phương pháp kiểm tra này có khả năng phát hiện virus trong mẫu nước bọt thông với độ nhạy là 5 đơn vị plaque (một đơn vị plaque là một ổ tế bào bị vi rút phá hủy) trong thời gian dưới 40 phút.

Tới thời điểm này, các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm trên mẫu nước bọt của người khỏe mạnh có chứa vi rút Zika bất hoạt cũng như các mẫu máu, nước tiểu và tinh dịch. Nhóm nghiên cứu cũng ước tính vật liệu để tạo ra bộ kit này chỉ khoảng tầm 2 USD.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng khẳng định thêm, trước khi bộ kit xét nghiệm này được điều chỉnh phù hợp với nhu cầu sử dụng trong lĩnh vực y tế, thì việc thực nghiệm với mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân nhiễm Zika phải được thực hiện, nhằm đảm bảo chắc chắn kết quả so với phương pháp RT-PCR trong phòng thí nghiệm.

Phương pháp tiêu chuẩn và chính xác như PT-PCR thì lại đòi hỏi phòng thí nghiệm phải được trang bị các thiết bị hiện đại và đắt tiền.

Trước đó, giáo sư Keith Pardee của Đại học Toronto cho hay ông và các đồng nghiệp cũng đã tạo ra một phương pháp với chi phí thấp giúp phát hiện vi rút Zika được gọi là Paper-based Zika test. Ngay khi biết tin các nhà nghiên cứu tại Hoa Kỳ có khả năng tạo ra bộ kit với chi phí 2 USD, giáo sư Keith Pardee đã nói trên trang mạng The Scientist rằng “càng nhiều công cụ chẩn đoán, việc phát hiện vi rút sẽ ngày càng tốt hơn”.

Theo giáo sư Keith Pardee , dịch Zika đang trên đà bùng nổ, vì vậy việc phát triển các thiết bị, công cụ chẩn đoán với chi phí thấp là nhu cầu cấp thiết cần được triển khai nhanh chóng, bởi phương pháp tiêu chuẩn và chính xác như PT-PCR thì lại đòi hỏi phòng thí nghiệm phải được trang bị các thiết bị hiện đại và đắt tiền.

Hương Giang (lược dịch)