Sáp nhập hai đề án 1816 và Bệnh viện vệ tinh thành một
Sáng 30/5, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức hội thảo “Tăng cường thực hiện Đề án Bệnh viện vệ tinh, Đề án 1816 nhằm góp phần giảm quá tải bệnh viện”.
Đề án 1816, bệnh viện vệ tinh là một trong nhiều đề án nhằm giảm tải bệnh viện (BV). Bên cạnh đề án này, còn có đề án bác sĩ gia đình, nâng cao chất lượng toàn diện: Cải cách phòng khám, tinh thần thái độ tích cực của y, bác sĩ… Trong đó, nội dung đề án 1816 bao gồm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật tại chỗ, hỗ trợ nhân lực cho các bệnh viện tuyến dưới.
Tuy nhiên trên thực tế việc thực hiện đề án này còn có nhiều hạn chế. Tiến sĩ Nguyễn Khắc Hiền – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho rằng, các bệnh viện cử cán bộ đi luân phiên gặp khó khăn về nhân lực do bản thân còn thiếu cán bộ, trong khi các bệnh viện đó đang trong tình trạng quá tải.
Tại các bệnh viện nhận cán bộ đến luân phiên, đội ngũ thầy thuốc còn thiếu, trình độ chuyên môn không đồng đều, thiếu cán bộ chuyên sâu có khả năng tiếp nhận kỹ thuật của tuyến trên chuyển giao. Thiếu một số trang thiết bị cần thiết để giúp chuyển giao kỹ thuật. Thêm nữa, việc đề xuất yêu cầu giúp đỡ chưa sát với nhu cầu luân phiên của bệnh viện. Chẳng hạn, tại bệnh viện tỉnh Lai Châu, cán bộ luận phiên của bệnh viện Trung ương trùng chuyên khoa với cán bộ luân phiên của bệnh viện Thành phố gây lãng phí nhân lực và chồng chéo hoạt động.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Quyết – Giám đốc Bệnh viện Việt Đức đánh giá: “Tham mưu thực hiện 1816 rất rập khuôn, máy móc, như thế thì chúng tôi rất khổ vì không đủ người điều trị ở bệnh viện. Định mức cử cán bộ đi luân phiên theo quy định 30 giường đối với bệnh viện chuyên khoa cử một cán bộ luân phiên là quá cao. Bệnh viện có 1.100 người chúng tôi phải đi trên 500 người. Nhưng đợt vừa rồi chúng tôi đi chỉ được hơn 200 người thôi. Tôi nghĩ chất lượng là quan trọng chứ không nên chú trọng số lượng”.
Quy định bắt buộc thời gian ba tháng/ một cán bộ/ một lần đi luân phiên chưa phù hợp. “Thí dụ tôi là bác sĩ chuyên khoa về gan mật, Tôi đi Cao Bằng “nằm sờ sờ” ba tháng, một tháng mới có một bệnh nhân thì tôi làm được cái gì? Mà ở BV Việt Đức thì ở chuyên khoa, anh mổ gan mật tiêu hóa thì không thể mổ sọ não” – Ông Quyết cho hay.
Về đề án bệnh viện vệ tinh, Cục trưởng Cục Khám chữa bệnh Lương Ngọc Khuê cho biết, đề án tập trung hệ thống chuyên khoa qúa tải, đưa xuống tuyến dưới chuyển giao, giảng dạy, cầm tay chỉ việc, nhưng đồng thời tuyến trên phải có nguồn kinh phí để mua thiết bị cho tuyến dưới. Hiện nay, bệnh viện Việt Đức và bệnh viện Bạch Mai đã xây dựng được 14 bệnh viện vệ tinh. Ông Lương Ngọc Khuê thừa nhận: “Bây giờ Việt Đức hiện tại có sáu bệnh viện vệ tinh, nếu có năng lực có thể nhận thêm sáu bệnh viện nữa. Tuy nhiên cũng cần có sự tính toán kỹ càng vì nếu bác sĩ tuyến trên đi hết, tuyến trên sẽ thiếu bác sĩ.”
Do vấn đề kinh phí hạn hẹp, trước mắt sẽ tập trung vào các bệnh viện lớn như : BV K, BV Nhi, BV Việt Đức, BV Tim mạch... “Kinh nghiệm cho thấy, sáu bệnh viện vệ tinh thực hiện đề án trong vòng ba năm, một năm chi khoảng 15 tỷ, nếu sáu bệnh viện nữa, tính ra chi phí cho mỗi chuyên khoa từ 120-150 tỷ” – ông Khuê cho hay.
Đại diện Bệnh viện Đa khoa số II tỉnh Lào Cai cũng cho biết, về phía bệnh viện vệ tinh, trang thiết bị, máy móc đảm bảo chuẩn đoán và điều trị còn thiếu. Bên cạnh đó, còn thiếu cán bộ chuyên sâu.
Sẽ sáp nhập hai đề án thành một
Không thể phủ nhận những hiệu quả của hai đề án 1816 và đề án bệnh viện vệ tinh mang lại, góp phần cho việc giảm tải ở các bệnh viện. Tại Bệnh viện Việt Đức, năm 2003 - 2004 có hiện tượng nằm đôi, thậm chí nằm ba và chỉ mổ có 16 nghìn ca/ năm, nhưng đến giờ BV không có hiện tượng nằm ghép và mổ được 40 nghìn ca/năm. Bên cạnh đó, các bác sĩ còn có thời gian đào tạo cán bộ, nghiên cứu khoa học và thực hiện các kỹ thuật chuyên sâu - TS. Nguyễn Tiến Quyết, Giám đốc Bệnh viện Hà Nội Việt Đức đánh giá tính ưu việt của hai đề án.
Tuy nhiên, ông Quyết cũng cho rằng đang có sự “chồng chéo” giữa hai đề án này, khi mục tiêu, nội dung của hai đề án không khác nhau. “Tôi cho rằng dù bằng hình thức nào hai đề án nên gộp làm một nhưng phải gắn kết được những thế mạnh của đề án bệnh viện vệ tinh với ưu việt về chỉ đạo của 1816 từ bệnh viện tỉnh xuống bệnh viện huyện. Có người nói với tôi, nếu thực hiện gộp lại theo hướng đề án bệnh viện vệ tinh, thì các bệnh viện trung ương thực hiện về các tỉnh là rất tốt, nhưng ở tỉnh về huyện thì cần phải có đề án 1816. Tôi cho rằng lãnh đạo các tỉnh chỉ đạo ngành dọc về y tế cần phải có những dự án nhỏ hơn theo kiểu đề án bệnh viện vệ tinh, để cho những bệnh viện ở tỉnh chỉ đạo đến bệnh viện huyện và từ bệnh viện huyện có thể giúp cho bệnh viện ở tuyến xã bằng hình thức của BV vệ tinh và đề án 1816”.
Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cũng thống nhất nên nhập hai đề án làm một, tên đề án sắp tới có thể là “Tăng cường năng lực cho y tế tuyến dưới, góp phần giảm tải bệnh viện”. Trong đó, đề án này bao gồm hai mục tiêu cụ thể: hình thành bệnh viện vệ tinh cho các bệnh viện tuyến trung ương và chuyển giao công nghệ cho tuyến dưới. Về thực chất, hai mục tiêu này cũng là nội dung của hai đề án cũ.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng cho rằng, việc chuyển giao công nghệ phải đáp ứng theo nhu cầu và nên có các hợp đồng cụ thể giữa hai bên. Cần phải kiểm soát thực trạng về bác sĩ, về máy móc để có sự cung ứng hợp lý, chứ không để tình trạng “chênh” giữa việc nhu cầu và thực tế như thời gian qua.
