“Sẽ khu trú các nội dung trong Dự án Luật Dân số”

Theo đó, những vấn đề trùng lắp đã được nêu ở các Luật khác không nên được “nói lại” vào Dự án Luật lần này.

Hội thảo do Viện Dân số và các vấn đề xã hội (Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội) tổ chức vào sáng 2/7.

Thay mặt nhóm nghiên cứu đánh giá, GS.TS Nguyễn Đình Cử, trưởng nhóm cho biết: Sau 10 năm thi hành PLDS, nước ta đã thu được nhiều kết quả tốt đẹp nhất là trong việc kiểm soát mức sinh, nâng cao chất lượng dân số… Tuy nhiên PLDS bộ lộ một số hạn chế, chưa thật phù hợp với thực tiễn chuyển đổi nhân khẩu học ở Việt Nam trước mắt cũng như lâu dài. Do đó, những vấn đề phát sinh cần được điều chỉnh sớm bằng pháp luật.

Một cuộc khảo sát trên quy mô 63/63 tỉnh, thành phố trong cả nước đã được nhóm nghiên cứu tiến hành. Trong đó, nhóm khảo sát trực tiếp trên 12 tỉnh và gián tiếp tại các tỉnh còn lại. Với 3 nhóm đối tượng chính là người dân, người cung cấp phương tiện dịch vụ và cán bộ Đảng, Nhà nước, đoàn thể.

 

GS Cử cho biết: “Với 2.040 số phiếu gửi về các địa phương, nhóm thu lại được 938 phiếu (đạt 46%). Điều này chứng tỏ sự quan tâm của nhân dân về việc đánh giá pháp luật về dân số/KHHGĐ là rất lớn”.

 

Theo khảo sát này, gần một nửa cán bộ quản lý cho rằng kết quả thực hiện PLDS trong 10 năm qua là “tốt” và “rất tốt”. Đa số người dân đã thực hiện được quy định “Mỗi cặp vợ chồng có 1 hoặc 2 con”, nhưng tỷ lệ vi phạm cũng còn khá lớn, đặc biệt ở nông thôn. Số liệu của Tổng cục DS-KHHGĐ cho thấy, tỷ lệ phụ nữ sinh con thứ 3 trở lên vẫn còn khá cao và giảm chậm, nhất là ở khu vực nông thôn.

 

“Điều đáng ngạc nhiên là tỷ lệ đồng ý với quy định “Mỗi cặp vợ chồng có 1 hoặc 2 con” của người dân cao hơn cán bộ cung cấp dịch vụ. Con số lần lượt giữa người dân và người cung cấp dịch vụ là 80,4% - 75%” – GS Cử nói.

 

Bản báo cáo đánh giá cũng nêu nhiều kết quả thực hiện các quy định về cơ cấu dân số, phân bố dân số, chất lượng dân số, các biện pháp thực hiện công tác dân số, quản lý nhà nước về dân số…

 

Phát biểu tại Hội thảo, TS Dương Quốc Trọng cho rằng: PLDS năm 2003 hay PLDS sửa đổi 2008 là sản phẩm trí tuệ của tập thể, thời điểm ra đời phù hợp với hoàn cảnh kinh tế - xã hội, công tác dân số, tư duy lúc bấy giờ. Nhưng thực tế luôn thay đổi, do đó việc đánh giá phải rất khách quan. Chúng ta không phủ nhận “sạch trơn” những điều trước nay, nhưng cũng không cho rằng những điều sau này đều đúng hết.

Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến khác nhau. Một luồng ý kiến cho rằng cần thu hẹp các nội dung trong Luật Dân số. Một số ý kiến khác lại cho rằng Luật Dân số cần phải mở rộng nội dung, bao hàm hết các vấn đề liên quan.

 

Chia sẻ về vấn đề này, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ nêu quan điểm: Đây là thời điểm chín muồi để thay đổi tư duy một cách cơ bản về xây dựng Luật Dân số. Luật Dân số lần này được xây dựng với sự thay đổi về bối cảnh kinh tế - xã hội, tiến bộ khoa học - công nghệ quốc tế, trong nước, đặc biệt chúng ta hiện đang lấy ý kiến góp ý sửa đổi Hiến pháp. Bên cạnh đó, theo khảo sát của nhóm nghiên cứu, có hơn 20 luật liên quan đến các lĩnh vực thuộc Dân số, Luật Dân số không nhất thiết phải “nói lại” những vấn đề Luật khác đã điều chỉnh mà nên khu trú lại các nội dung.

Tổng cục trưởng lấy ví dụ: Nếu như trước đây, ngành Y tế chỉ có một luật duy nhất là Luật bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân thì đến nay, đã có hàng chục luật ra đời như Luật Khám chữa bệnh, Luật Phòng chống HIV/AIDS, Luật Dược… Luật Bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân cho đến giờ chưa ai phủ quyết, nhưng thực tế đã được “chẻ nhỏ”, cụ thể hóa trong các luật sau. Đó là quy luật tất yếu của sự phát triển khi càng ngày các chuyên khoa càng sâu, việc ôm hết mọi nội dung là điều rất khó thực hiện…

 
Q.An