Thanh Hóa: Chất lượng dân số tại huyện vùng cao Mường Lát có những chuyển biến tích cực

Huyện vùng cao Mường Lát (Thanh Hóa) có hơn 8.000 hộ với hơn 40.000 nhân khẩu, đồng bào dân tộc Mông chiếm hơn 40% dân số toàn huyện, sinh sống nhiều nhất tại các xã Nhi Sơn, Pù Nhi, Trung Lý, Mường Lý. Mường Lát là một trong những huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa đang triển khai thực hiện Đề án "Nâng cao chất lượng dân số các dân tộc ít người tại cộng đồng" của Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) tỉnh.

Mục tiêu của đề án nhằm can thiệp, thay đổi hành vi, tập quán sử dụng dịch vụ DS-KHHGĐ và các loại hình dịch vụ phù hợp với tâm lý, tập quán của người dân tộc thiểu số. Đồng thời, tăng cường thực hiện chính sách DS-KHHGĐ tại các vùng dân tộc ít người, đặc biệt quan tâm đến đối tượng là người dân tộc thiểu số, dân tộc có nguy cơ suy thoái về chất lượng giống nòi, nâng cao chất lượng dân số để góp phần thành công cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội địa phương, giữ vững ổn định chủ quyền dân tộc.

Ngay sau khi đề án được triển khai, Trung tâm Y tế huyện Mường Lát đã xây dựng kế hoạch, thực hiện và được cấp ủy đảng, chính quyền từ huyện đến cơ sở quan tâm, chỉ đạo sát sao và sự phối hợp chặt chẽ của ngành, đoàn thể trong việc tổ chức triển khai thực hiện dự án. Đến nay, huyện đã thành lập 6 Câu lạc bộ "Sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân, hôn nhân cận huyết"; đã tổ chức 18 buổi nói chuyện chuyên đề trao đổi và cung cấp các thông tin về chăm sóc sức khỏe sinh sản, nạn tảo hôn, hôn nhận cận huyết thống, Nghị định 39 về hỗ trợ phụ nữ nghèo sinh con đúng chính sách dân số… với sự tham gia của 900 lượt đối tượng là phụ nữ có thai, phụ nữ trong đội tuổi sinh đẻ, các cặp vợ chồng mới kết hôn tại 6 xã triển khai đề án.

Bản Khằm (xã Trung Lý) có 425 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông trước đây luôn gắn liền với cái đói, nghèo, tệ nạn ma túy và tảo hôn, nhiều bé gái mới 14-15 tuổi đã làm mẹ khiến cuộc sống vốn đói nghèo lại càng thêm khó khăn, vất vả. Đề án "Nâng cao chất lượng dân số các dân tộc ít người tại cộng đồng" được triển khai sâu rộng tới từng thôn, bản với các buổi tuyên truyền về chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước, về tác hại của việc tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống. Trong 2 năm qua, bản Khằm không còn trường hợp nào kết hôn khi chưa đủ tuổi vị thành niên.

Để đề án đến được với người dân tại những bản xa xôi, nhiều hình thức tuyên truyền được triển khai như duy trì truyền thông thường xuyên tại trạm y tế các xã, thông qua lồng ghép các buổi tiêm chủng hàng tháng, các chiến dịch về công tác y tế… để tiếp tục tăng cường các nội dung về chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân như các kiến thức về sức khỏe sinh sản trước hôn nhân, hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, các bệnh đường sàng lọc trước sinh và sơ sinh, cách làm mẹ an toàn… Qua đó nhằm nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn huyện, đặc biệt là đồng bào dân tộc Mông.

Thông qua các buổi tuyên truyền, vận động đã góp phần không nhỏ trong việc giảm tỷ lệ sinh trên địa bàn huyện Mường Lát, số cặp vợ chồng sử dụng các biện pháp tránh thai đạt trên 65%...

Theo ông Hồ Văn Trọng, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Mường Lát cho biết: "Trong thời gian qua công tác dân số trên địa bàn đã có những chuyển biến tích cực, người dân đã nhận thức được những tác hại to lớn của việc tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Có được những kết quả trên nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, là địa phương có địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn; trình độ nhận thức của người dân không đồng đều, hủ tục chưa được đẩy lùi cùng với ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến cho công tác dân số trên địa bàn còn gặp rất nhiều khó khăn"