Thay đổi nhận thức của đồng bào dân tộc rất ít người trong chăm sóc bà mẹ và trẻ em

Hỗ trợ cải thiện tình trạng dân số của các dân tộc thiểu số rất ít người

Chính phủ đã ban hành Quyết định số 499/QĐ-TTg phê duyệt chương trình "Bảo vệ và phát triển các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2021 - 2030". Đối tượng của chương trình là đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người. Chương trình nhằm hỗ trợ cải thiện tình trạng dân số của các dân tộc thiểu số rất ít người cả về số lượng và chất lượng, nhằm đạt được mức sinh thay thế, giảm mạnh tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ em, tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ dưới 5 tuổi, góp phần nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm sự phát triển đồng đều và bình đẳng giữa các dân tộc.

Đội ngũ cán bộ dân số, y tế hướng dẫn bà con dân tộc kiến thức, phương pháp chăm sóc sức khỏe. Ảnh: K.H

Nội dung Chương trình đề ra mục tiêu cụ thể, trong đó có một số vấn đề được quan tâm: Khám quản lý thai nghén và được chăm sóc y tế; Tối thiểu 50% phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất; 50% trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến nhất; Giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bà mẹ mang thai và trẻ em. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi, nhẹ cân của trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn dưới 20%; Phấn đấu giảm không còn phụ nữ sinh con tại nhà, khám quản lý thai nghén và được chăm sóc y tế; giảm 50% tỷ số tử vong mẹ; giảm 5%o tỷ suất chết trẻ em dưới 1 tuổi.

Tối thiểu có 70% bà mẹ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất; 70% trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 bệnh bẩm sinh phổ biến nhất. Giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bà mẹ mang thai và trẻ em. Tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi, nhẹ cân của trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn dưới 15%. Bên cạnh đó, chăm sóc sức khỏe bà mẹ mang thai và hỗ trợ dinh dưỡng cho trẻ, nâng cao tỷ lệ trẻ em đến lớp ở các nhóm tuổi mẫu giáo đúng độ tuổi.

Thay đổi nhận thức của phụ nữ dân tộc rất ít người trong tiếp cận dịch vụ

Trong Dự án "Lồng ghép cải thiện dinh dưỡng trẻ em khu vực miền núi phía Bắc" được thực hiện trên địa bàn tỉnh Sơn La do Quỹ Phát triển Xã hội Nhật Bản viện trợ, những người tham gia dự án được cán bộ y tế xã, bản hướng dẫn về cách chăm sóc dinh dưỡng phụ nữ mang thai và trẻ em... Nổi bật của chương trình là hướng dẫn trồng cây, chăn nuôi tại hộ gia đình nhằm cung cấp thực phẩm góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho gia đình và cho trẻ em.

Bác sỹ Trạm Y tế xã Chiềng Công (Mường La) hướng dẫn kiến thức bảo vệ sức khỏe cho các cháu thiếu nhi. Ảnh: Báo Sơn La

Cùng với đó, các hoạt động về y tế được triển khai đã làm thay đổi nhận thức của phụ nữ trong việc khám, chăm sóc thai nghén, chăm sóc dinh dưỡng và nuôi dưỡng trẻ nhỏ. Số phụ nữ có thai được khám, tư vấn thai nghén và chăm sóc thai nghén tại Trạm y tế xã đạt trên 98%. Có hơn 1.200 lượt bà mẹ được tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ; trên 98% trẻ dưới 2 tuổi được theo dõi biểu đồ tăng trưởng hàng tháng. Các phụ nữ có con dưới 2 tuổi và người chăm sóc trẻ được giáo dục, truyền thông về chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ, đặc biệt là kỹ năng chuẩn bị bữa ăn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ tại nhà.

Trong bản báo cáo "Lồng ghép cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em khu vực miền núi phía Bắc" tỉnh Sơn La chỉ rõ, tỷ lệ phụ nữ mang thai được khám và tư vấn thai nghén tại Trạm Y tế đạt 100% do đã ý thức được lợi ích của khám thai định kỳ, mặt khác do phụ nữ mang thai đến khám được cấp viên đa vi chất.

Theo ghi nhận, ngành Y tế tỉnh Sơn La đã chỉ đạo các đơn vị tập trung nâng cao hiệu quả, chất lượng công tác chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, bà mẹ nuôi con dưới 2 tuổi, trẻ em dưới 5 tuổi, tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ; chỉ đạo các đơn vị thường xuyên rà soát, kịp thời cấp bổ sung vitamin A cho các đối tượng: Phụ nữ sau sinh trong vòng 1 tháng, trẻ bị viêm phổi, tiêu chảy...; tổ chức cân, đo định kỳ cho trẻ dưới 5 tuổi, phấn đấu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trên địa bàn.

Tại xã Chiềng Công, một trong những xã vùng cao khó khăn nhất của huyện Mường La, nơi có đồng bào La Ha sinh sống. Chia sẻ của cán bộ nơi đây cho biết, do điều kiện giao thông khó khăn, ít được tiếp xúc với thông tin và dịch vụ y tế hiện đại, nên người dân nơi đây thiếu kiến thức chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em. 

Trạm Y tế đã chủ động phối hợp với chính quyền, các đoàn thể đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phát huy vai trò của đội ngũ nhân viên y tế bản và cộng tác viên dân số trong phổ biến, hướng dẫn bà con những kiến thức, phương pháp chăm sóc sức khỏe thời kỳ thai sản; vận động phụ nữ mang thai khám thai định kỳ, không tự sinh con tại nhà; hướng dẫn các bà mẹ chăm sóc trẻ đúng cách, vận động đưa trẻ đi tiêm đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh; không tảo hôn, không kết hôn cận huyết, không sinh con thứ 3 trở lên để có thêm điều kiện chăm sóc, nuôi dạy con cho tốt.

Nhờ những nỗ lực trong công tác truyền thông, tư vấn của đội ngũ y tế, dân số tại cơ sở, nhận thức về chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em, nhất là tại các vùng khó khăn ngày càng được cải thiện. Do đó, tỷ lệ phụ nữ mang thai được quản lý, khám thai trên 3 lần trong 3 thời kỳ và đẻ tại cơ sở y tế đều tăng; tỷ lệ đẻ được cán bộ y tế đỡ và phụ nữ, trẻ sơ sinh được cán bộ y tế chăm sóc sau sinh duy trì ổn định; 88% phụ nữ sau sinh và 98% trẻ em được uống vitamin A; trên 90% trẻ em từ 2 - 4 tuổi được tẩy giun định kỳ, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm rõ rệt...

L.Vũ