‘Thiên tài’ tiền số Hàn Quốc: Từ đỉnh cao đến vực sâu

Sau mấy tháng chạy trốn, doanh nhân 31 tuổi tên đầy đủ là Kwon Do-hyung bị bắt hôm 23/3 tại Montenegro, sau khi bị phát hiện dùng hộ chiếu Costa Rica giả để đi lại.

Do Kwon bị cáo buộc gian lận sau cú sụp đổ kịch tính của công ty Terraform Labs năm ngoái, thổi bay khoảng 40 tỷ USD tiền của các nhà đầu tư khỏi thị trường và gây chấn động toàn ngành.

Ngay sau khi bị bắt, Do Kwon bị Mỹ truy tố với hàng loạt tội danh mà họ gọi là “gian lận tài sản điện tử trị giá nhiều tỷ đô la”, và Hàn Quốc khẳng định sẵn sàng cho dẫn độ.

Đồng tiền số mà Do Kwon tạo ra, được gọi là “đồng tiền ổn định về thuật toán” mang tên Terra, trên thực tế là một kế hoạch Ponzi, nghĩa là hình thức lừa đảo bằng cách lấy tiền của nhà đầu tư sau trả cho nhà đầu tư trước.

Đến tận tháng 3/2022, Kwon vẫn được báo chí Hàn Quốc ca ngợi là “thiên tài”, khi hàng ngàn nhà đầu tư tư nhân xếp hàng để rót tiền vào công ty của anh ta.

Theo các chuyên gia, Kwon và câu chuyện của anh ta là sản phẩm của thời đại. Kwon nắm được tâm lý của những người khao khát kiếm tiền nhanh, biết cách lợi dụng lo lắng của họ để biến thành lợi nhuận.

Thăng vù vù, sụp chớp mắt

Sinh năm 1991, Kwon học trường trung học ngoại ngữ Daewon, một ngôi trường dành cho con nhà giàu ở Hàn Quốc. Trong cuốn sách viết về thời đi học, Kwon cho biết anh ta đã thành lập một tờ báo sinh viên bằng tiếng Anh và tham gia nhiều giải tranh biện bằng tiếng Anh.

Kwon sau đó học ngành khoa học máy tính tại ĐH Stanford, Mỹ, được tin là đã thực tập ở Apple và Microsoft trước khi trở về châu Á để khởi nghiệp.

Năm 2018, Kwon thành lập Terraform Labs cùng với Daniel Shin, người có quan hệ với gia đình lãnh đạo tập đoàn Samsung, để phát triển hai đồng tiền số TerraUSD và Luna.

Kwon nhanh chóng thành công, một phần nhờ quan hệ của Shin, trở thành ngôi sao trẻ trong ngành.

TerraUSD được tiếp thị là một “đồng tiền ổn định”, nghĩa là loại tiền điện tử thường gắn với các tài sản ổn định như đô la Mỹ để ngăn tình trạng biến động mạnh về giá.

Năm 2019, Kwon được Forbes đưa vào danh sách 30 tỷ phú dưới 30 tuổi ở châu Á.

Forbes viết rằng đồng tiền ổn định của Kwon đã thu hút 40 triệu người sử dụng hợp tác khi công ty ra mắt vào tháng 1/2018. “Với mục tiêu xây dựng một hệ thống thanh toán dựa vào blockchain, Terra huy động được 32 triệu USD từ các gã khổng lồ tiền điện tử như Binance”, Forbes viết.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ lâu đã cảnh báo mô hình của Kwon có lỗ hổng căn bản, một số ý kiến cho rằng đó là kế hoạch Ponzi.

Khác với những đồng tiền ổn định được hỗ trợ bởi tài sản trong thế giới thật như vàng và tiền mặt, TerraUSD gắn kết về thuật toán chỉ với đồng chị em Luna, sử dụng toán học và cơ chế khuyến khích để duy trì sự gắn kết.

Sự thăng tiến vù vù và sụp đổ chóng mặt của Kwon được so sánh với trùm lừa đảo Mỹ Elizabeth Holmes, người đã lập ra công ty khởi nghiệp Theranos.

Kwon rời Hàn Quốc từ tháng 5 năm ngoái và lẩn tránh cho đến khi bị bắt hôm 23/3. Hàn Quốc đã tịch thu hộ chiếu của anh ta và đề nghị Interpol đưa vào danh sách truy nã đỏ.