Thuốc lá điện tử: Liệu có cai được thuốc?

Hai nam thanh niên phì phèo hút thuốc lá điện tử dù đã bị nhắc nhở và cửa hàng cấm hút thuốc lá (ảnh cắt từ Clip)

Thuốc lá điện tử là gì?

Trên thế giới, thuốc lá điện tử được một người Mỹ là Herbert A. Gilbert tạo ra và được cấp bằng sáng chế vào năm 1963. Với mục đích để thay thế việc đốt thuốc lá truyền thống mà vẫn giữ hương vị của thuốc lá. Thuốc lá điện tử cũng tạo ra khói và đưa nicotine vào cơ thể. Đến năm 2003, thuốc lá điện tử được phát triển lần đầu tiên ở Bắc Kinh, Trung Quốc bởi một dược sĩ, một nhà phát minh và cũng là một người hút thuốc, với mục đích ban đầu giúp người nghiện cai thuốc lá.

Thuốc lá điện tử (electronic cigarettes, viết tắt là e-cigs), bao gồm e-pen, e-mod, e-hookah (shisha điện tử) và e-cigar được gọi chung là ENDS (electronic nicotine delivery systems - hệ thống phân phối nicotin).

Theo Tổ chức Y tế thế giới, ENDS cung cấp dạng khí dung được tạo ra bởi nhiệt do đốt cháy dung dịch mà người dùng hít vào cơ thể. Bên cạnh nicotin, các thành phần chính của dung dịch theo thể tích là propylene glycol, có hoặc không có glycerol và các chất tạo hương. Dù một số ENDS được thiết kế giống các loại thuốc lá bình thường (như thuốc lá, xì gà, xì gà mini, tẩu hay điếu), chúng vẫn có thể có hình dạng của những vật dụng hàng ngày như bút, USB và các dụng cụ hình trụ hoặc chữ nhật có kích thước lớn hơn.

Không giống như thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử nói chung hoạt động bằng pin và sử dụng một thiết bị phát nhiệt để làm nóng e-liquid (tinh dầu) được đựng trong buồng chứa. Người dùng có thể bơm đầy buồng chứa sau khi sử dụng hết tinh dầu bên trong. Cũng theo Tổ chức Y tế thế giới, bên cạnh sự khác biệt của nhà sản xuất, một số người sử dụng còn tự chế lại các sản phẩm thuốc lá điện tử tại nhà nhằm thay đổi khả năng cung cấp nicotina, các chất gây nghiện khác. Các sản phẩm đa dạng được bày bán rộng rãi, có thể dễ dàng chế lại và thêm bớt một số chất khác ngoài dung dịch nicotin.

Chưa có khẳng định thuốc lá điện tử giúp cai nghiện thuốc

Dù được sáng chế với mục đích ban đầu là cai nghiện thuốc lá, nhưng Tổ chức Y tế thế giới khẳng định, hiện nay chưa có bằng chứng quốc tế chứng minh thuốc lá điện tử có tác dụng cai nghiện thuốc lá điếu thông thường. Trên thế giới vẫn chưa có sản phẩm thuốc lá điện tử nào được các cơ quan chính phủ đánh giá và phê duyệt sử dụng để hỗ trợ cai thuốc.

“Với một số lượng lớn người hút thuốc, việc sử dụng thuốc lá điện tử sẽ chỉ làm giảm việc hút thuốc chứ không khiến họ bỏ hẳn thuốc. Điều này sẽ dẫn tới việc người hút sử dụng đồng thời cả thuốc lá thường và thuốc lá điện tử. Như vậy tác hại sẽ khôn lường”, Tổ chức Y tế thế giới nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các chất tạo hương vị hoa quả, kẹo trong dung dịch thuốc lá điện tử với cách quảng cáo về sự sành điệu rất dễ dàng lôi kéo các bạn trẻ thử thuốc lá điện tử, từ đó dẫn đến nguy cơ nghiện thuốc lá điếu thông thường.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế đánh giá, việc sử dụng thuốc lá điện tử với nhận thức sai lầm rằng, không ảnh hưởng tới những người xung quanh sẽ gây khó khăn cho việc thực hiện môi trường không khói thuốc, ảnh hưởng tới các nỗ lực hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá. Bởi thực sự thuốc lá điện tử vẫn có hại cho những người xung quanh.

Đơn cử, mới đây nhất, một clip ngắn ghi lại hình ảnh hai nam thanh niên phì phèo hút thuốc lá điện tử trong cửa hàng tiện lợi ở đường Xuân Thủy, Cầu Giấy (Hà Nội), dù cửa hàng đã treo biển cấm hút thuốc và được nhiều người nhắc nhở, nhưng họ vẫn tiếp tục hút, khiến nhiều người bất bình. Clip được tài khoản Hoàng Tuấn đăng tải trên một diễn đàn. Rất nhiều ý kiến chỉ trích hành vi của hai nam thanh niên này. Theo đó, người ghi lại clip cho biết, 2 thanh niên cậy thuốc lá điện tử nên cứ “vênh mặt lên”. Nhiều người cũng nhắc nhở nhưng không làm gì được, đành bỏ về hoặc ra ngoài ngồi. Cuối cùng anh đành nhờ sự can thiệp của cửa hàng. Cũng theo thông tin chia sẻ thì sự việc này diễn ra tại một cửa hàng tiện lợi nằm trên đường Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội.

Quỳnh An