Tiêu hủy gia súc chết vì dịch bệnh 4 năm, dân vẫn mòn mỏi đợi tiền hỗ trợ

Mòn mỏi chờ đợi

Huyện Thanh Chương (Nghệ An) có thế mạnh về chăn nuôi, nhưng hình thức chủ yếu vẫn là nông hộ với quy mô nhỏ lẻ, bình quân mỗi hộ chỉ nuôi từ 2- 3 con. Tuy nhiên, môi trường nuôi không đảm bảo và khó kiểm soát là nguyên nhân chính làm gia tăng và bùng phát dịch tả bệnh lợn Châu Phi.

Đợt dịch tả lợn châu Phi năm 2021, gia đình ông Nguyễn Văn Phúc ở xóm Trung Long, xã Thanh Lĩnh, huyện Thanh Chương phải tiêu huỷ 4 con lợn đực giống và 1 con lợn mẹ, trị giá hơn 200 triệu đồng. 

Một năm sau ông Phúc vay mượn được 50 triệu đồng để tái nuôi lại đàn lợn thịt. Thế nhưng, nuôi được 6 tháng, đến tháng 7/2023 khi đàn lợn đã chuẩn bị cho xuất chuồng, gia đình ông lại tiếp tục "trắng tay" cũng do dịch tả lợn châu Phi.

"Giá lợn đang đà tăng mạnh, tôi cũng muốn nuôi lắm nhưng đã sạch vốn, chỉ trong thời gian ngắn mất trắng mấy trăm triệu đồng, nhà nông như vậy là kiệt sức rồi. Với người chăn nuôi như gia đình tôi, việc lợn chết sạch là tổn thất lớn vì đó là tài sản của cả gia đình. Nhưng từ đó đến nay gia đình tôi chưa nhận được một đồng nào tiền hỗ trợ để tái đàn", ông Nguyễn Văn Phúc nói.

Theo ghi nhận, trong 3 năm 2021- 2023, huyện Thanh Chương đã buộc phải tiêu huỷ đàn lợn có tổng trọng lượng lên tới trên 587.666kg5 khiến người chăn nuôi chông chênh và khó trụ vững.

Bao giờ hơn 100 tỉ đến tay người dân?

Tại Nghệ An, dịch tả lợn Châu Phi được ghi nhận từ năm 2019, trong khi bệnh viêm da nổi cục xuất hiện hai năm sau đó, vào năm 2021. Theo ông Đặng Văn Minh, Trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nghệ An, "Nguyên nhân do một số quy định tại Nghị định 02 chưa được sửa đổi, 2 loại bệnh mới này chưa được đưa vào danh mục các đối tượng được hỗ trợ tại nghị định".

Để có cơ sở hỗ trợ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các quyết định về cơ chế chính sách, đối tượng, và mức hỗ trợ hàng năm. Dựa trên các quyết định này, UBND tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo các đơn vị liên quan làm thủ tục và kịp thời chi trả 100% kinh phí cho các chủ hộ có lợn bị bệnh dịch tả lợn Châu Phi phải tiêu hủy trong hai năm 2019 và 2020, với tổng số tiền gần 150 tỉ đồng.

Trong 3 năm tiếp theo, do sự gia tăng các yếu tố khách quan, đặc biệt là sự bùng phát mạnh mẽ của đại dịch COVID-19, Chính phủ đã gặp khó khăn trong việc ban hành các chính sách hỗ trợ và thiếu điều kiện pháp lý cần thiết để triển khai các biện pháp này. Do đó, tiến độ của các hoạt động này đã bị ngưng trệ.

Theo quy định ban hành tại Nghị định 02 năm 2017 của Chính phủ, người chăn nuôi sẽ được hỗ trợ mức 38.000 đồng/kg với lợn, 45.000 đồng/kg với trâu bò phải tiêu hủy bắt buộc do mắc dịch bệnh hoặc trong vùng có dịch bắt buộc phải tiêu hủy. Trong đó, 90% kinh phí do Trung ương hỗ trợ, 10% còn lại từ ngân sách địa phương.

Rà soát trong thời gian này ghi nhận, bệnh dịch tả lợn Châu Phi và viêm da nổi cục đã phát sinh tại nhiều địa phương, số lượng vật nuôi phải tiêu hủy rất lớn. Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y Nghệ An, từ năm 2019 đến 2020, tổng cộng 2.400 con trâu, bò đã phải bị tiêu hủy do bệnh viêm da nổi cục.

Tính riêng từ năm 2021 đến nay, dịch tả lợn châu Phi và bệnh viêm da nổi cục vẫn tiếp tục xuất hiện, với 707 ổ dịch tả lợn châu Phi tại 21 huyện, thành phố, và thị trấn. Số lượng lợn đã phải bị tiêu hủy tính đến thời điểm này là 53.386 con. Theo đơn giá hỗ trợ được quy định tại Nghị định 02 năm 2017 của Chính phủ thì tổng kinh phí hỗ trợ lên tới hơn 115,784 tỉ đồng.

Trong 4 năm qua, tỉnh Nghệ An đã nhiều lần gửi kiến nghị tới Bộ NN-PTNT và Thủ tướng Chính phủ để ban hành cơ chế và chính sách hỗ trợ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người chăn nuôi khôi phục sản lượng.

Đến nay, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Nghệ An đã kiểm tra xong hồ sơ và đã trình được 12 đơn vị bị thiệt hại do bệnh dịch tả heo châu Phi và bệnh viêm da nổi cục theo đúng quy định tại nghị định 02 năm 2017. Tuy nhiên, đến nay mọi thứ vẫn đang nằm trên giấy với nhiều vướng mắc.

Dịch tả lợn châu Phi có nguy cơ bùng phát trên diện rộng ở Nghệ An

GĐXH - Cơ quan chức năng khuyến cáo, các hộ chăn nuôi khi phát hiện lợn có biểu hiện nhiễm bệnh cần báo ngay cho cơ quan chức năng để kịp thời xử lý, tránh để dịch bệnh bùng phát trên diện rộng.