Để phòng tránh bệnh, người già cần phải có môi trường sống thoải mái, vui vẻ, đầm ấm bên con cháu; tích cực tham gia các hoạt động tập thể…
Người già dễ bị trầm cảm
Bà N.T.V (55 tuổi, Hai Bà Trưng, Hà Nội), đã về hưu được 4 tháng nhưng bà vẫn không “bắt nhịp” được cuộc sống ở nhà. Chồng và con đi làm cả ngày, việc nhà đã có người giúp việc khiến bà V. luôn có cảm giác dư thừa, nhàm chán, đặc biệt là lo sợ mất chồng khi mình chỉ quanh quẩn trong “xó” nhà. Gần đây, bà V. còn bị đau đầu, đau ngực, mất ngủ. Gia đình đưa đi chụp CT, khám tổng quát nhưng vẫn không phát hiện ra bệnh. Càng ngày bà V. càng thấy mệt mỏi, hay cáu gắt, mau quên và rất ít nói chuyện với mọi người. Chỉ khi đi khám tại Khoa Tâm-Thần kinh, Viện Lão khoa quốc gia, gia đình mới được bác sĩ cho biết, bà mắc bệnh trầm cảm có kèm theo sa sút trí tuệ.
|
|
|
Ảnh chỉ mang tính minh họa. |
ThS. Trần Viết Lực, Khoa Tâm-Thần kinh, Viện Lão khoa quốc gia cho biết, ở Việt Nam có khoảng gần 10% dân số (tương đương với 8 triệu người) bị bệnh trầm cảm. Trong đó, số người già trên 65 tuổi chiếm tới 1/3. Người già do sự lão hóa của tế bào thần kinh, mạch máu trong não làm cho chức năng của đại não yếu đi, khả năng thích ứng tâm lý rất kém. Những tác động về mặt tâm lý dù nhỏ hay lớn như stress trong cuộc sống, về hưu, mất bạn đời, con cái ra ở riêng… đều khiến người già có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm. Điều đáng lo ngại, 60% các vụ tự sát có nguyên nhân là do trầm cảm.
Khuyến khích người già tham gia các hoạt động tập thể
BS Nguyễn Minh Tuấn, Phó Viện trưởng, Viện Sức khỏe tâm thần quốc gia cho biết, người già bị trầm cảm thường bị các rối loạn về cơ thể rất đa dạng như đau đầu, đau ngực, mất ngủ, ăn không ngon, rối loạn tiêu hóa, cáu giận, bồn chồn, bất an và dễ bị kích động… Tuy nhiên, những dấu hiệu này rất dễ bị nhầm lẫn sang các bệnh lý khác. Mặt khác, do tâm lý thành kiến, mặc cảm, tự ti với bệnh tâm thần nên người bệnh khi có các biểu hiện về trầm cảm lại thường chỉ được đưa đến khám tại các bác sĩ đa khoa. Họ chỉ được đưa đến khám tại khoa tâm thần khi bệnh đã nặng với các triệu chứng kèm theo như mất trí nhớ hay có ý định tự sát. Người già bị trầm cảm thường không tuân thủ nghiêm ngặt quá trình điều trị. Chính vì thế, có tới 50% trường hợp sẽ tái phát bệnh với mức độ tái phát trầm trọng hơn.
Theo ThS. Trần Viết Lực, người bị trầm cảm phải điều trị phối hợp bằng thuốc và liệu pháp tâm lý. Đối với những bệnh nhân nặng có thể dùng phương pháp sốc điện – gây cơn co giật nhân tạo, nhằm xóa đi những rối loạn về mặt cảm xúc lưu giữ trong não. Bệnh nhân khi tỉnh dậy sẽ quên hết mọi ưu phiền trước đó. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ được chỉ định cho một số trường hợp có nguy cơ tự sát rất cao.
Để phòng tránh bệnh trầm cảm ở người già, các bác sĩ khuyến cáo, người già cần phải có môi trường sống thoải mái, vui vẻ, đầm ấm bên con cháu, hạn chế những cú sốc quá lớn về mặt tâm lý và những lao động quá vất vả để kiếm sống. Bản thân người già cũng phải dự phòng cho mình bằng cách tham gia các hoạt động tập thể như câu lạc bộ thơ, tổ hưu trí…; không sử dụng các chất kích thích như rượu, bia; thường xuyên tập luyện thể lực và có chế độ sinh hoạt điều độ.
Theo Trung tâm TTGDSKTƯ