Trầm cảm tuổi già: Khi sự bận rộn của con cái trở thành nỗi cô đơn của cha mẹ

Nguyên nhân trầm cảm ở người cao tuổi

Thời gian trống quá nhiều: Theo cổng thông tin điện tử của Bệnh viện đa khoa Quốc tế Vinmec, đây chính là thay đổi, thậm chí là cú sốc lớn nhất khi bước vào giai đoạn nghỉ hưu, đặc biệt là đối với một người lao động chuyên cần, dành nhiều tâm huyết cho công việc. Khi đó, cơ thể và lối sống chưa kịp làm quen với việc được nghỉ ngơi toàn thời gian.

Cảm giác nhớ công việc, nhớ các mối quan hệ công sở khiến cho người lớn tuổi không thoải mái, thậm chí có phần bức bối, dễ nóng giận vì mỗi ngày đều nhàn rỗi. Một số trường hợp về hưu trở lại làm việc vì nhiều lý do: Không cảm thấy thoải mái, cảm thấy cảm thấy vô dụng, cô đơn...

Lo lắng về tài chính: Bước vào tuổi hưu đồng nghĩa với thu nhập giảm sút phần nào. Điều này cũng tạo cho người lớn tuổi cảm giác bất an, stress, lo lắng thiếu tự tin khi suy nghĩ về các rủi ro, nhất là về sức khỏe cho dù trước đó họ đã chuẩn bị các kế hoạch tích lũy kỹ càng cho việc nghỉ hưu. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, lo lắng tài chính ở tuổi nghỉ hưu sẽ làm tăng hormon Cortisol - gây ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ và tuổi thọ.

Cảm giác là người thừa trong gia đình: Thời gian nhàn rỗi kéo dài còn gây cho người lớn tuổi cảm giác yếu thế, không có tiếng nói trong gia đình do ở nhà, ít tiếp xúc với thế giới sôi động bên ngoài. Cảm giác lạc hậu dần. Nếu không được chia sẻ và quan tâm đúng cách, suy nghĩ "mình là người thừa, gánh nặng cho con cháu" sẽ ngày càng trầm trọng, dẫn đến trạng thái cáu gắt, mệt mỏi, thậm chí trầm cảm.

Liều thuốc hiệu quả nhất là sự hiện diện, lắng nghe và đồng hành của những người thân trong gia đình

Thông tin trên VTC News, để hạn chế cảm giác cô đơn, PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai khuyến nghị các gia đình áp dụng nguyên tắc "4 không": không áp đặt suy nghĩ của người trẻ lên người già; không xem nhẹ cảm xúc của họ; không trách móc, phán xét; luôn lắng nghe trước khi đưa ra lời khuyên.

Với những gia đình có con cháu sinh sống xa nhà, việc duy trì thói quen gọi điện hoặc gọi video vào một khung giờ cố định mỗi ngày có ý nghĩa rất lớn. Nếu ở gần, hãy cố gắng giữ những bữa cơm chung, những buổi gặp mặt cuối tuần hoặc cùng tham gia các hoạt động gia đình để người lớn tuổi không cảm thấy mình bị bỏ quên.

Bên cạnh đó, người cao tuổi cũng nên được giao những công việc phù hợp như chăm sóc cây cối, chuẩn bị bữa ăn, kể chuyện cho cháu hay góp ý những việc trong gia đình. Những việc tưởng như nhỏ bé lại giúp họ cảm thấy mình vẫn có ích, vẫn được tôn trọng và cần đến.

Các chuyên gia cũng khuyến khích con cháu kiên nhẫn hướng dẫn cha mẹ sử dụng điện thoại thông minh. Một thiết bị nhỏ có thể trở thành cầu nối để người lớn tuổi trò chuyện với con cháu, xem ảnh gia đình, đọc tin tức, nghe nhạc hoặc tham gia các nhóm sinh hoạt trực tuyến, qua đó giảm cảm giác cô lập.

Ngoài sự gắn kết trong gia đình, việc tham gia câu lạc bộ người cao tuổi, nhóm dưỡng sinh, đi bộ, dân vũ hay các hoạt động cộng đồng cũng giúp mở rộng các mối quan hệ xã hội và cải thiện sức khỏe tinh thần. Đồng thời, người lớn tuổi nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt kiểm tra thính lực và thị lực, bởi sự suy giảm các giác quan dễ khiến họ ngại giao tiếp, thu mình và rơi vào vòng xoáy cô đơn.

Các bác sĩ khuyến cáo, nếu người cao tuổi mất ngủ kéo dài, ăn uống kém, sụt cân, buồn bã liên tục trên hai tuần, giảm hứng thú với cuộc sống hoặc xuất hiện những thay đổi bất thường về cảm xúc, hành vi, gia đình cần đưa người thân đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để được đánh giá và can thiệp sớm. Đôi khi, liều thuốc hiệu quả nhất không phải là những viên thuốc đắt tiền mà là sự hiện diện, lắng nghe và đồng hành của những người thân trong gia đình.

Bước qua tuổi trung niên, cha mẹ thương con càng cần giữ điều này, về già cũng nhẹ lòng

GĐXH – Thương con không có nghĩa cha mẹ phải chia sẻ mọi chuyện. Khi bước vào tuổi trung niên, cha mẹ cần biết giữ lại những điều riêng tư, vừa chủ động vừa tránh tạo áp lực cho con cái.