Triển khai chiến dịch năm 2013: Thêm sức mạnh cho “quả đấm thép”

Người dân vùng cao huyện Trùng Khánh, Cao Bằng tham gia Chiến dịch. Ảnh: P.V

Triển khai thêm nhiều nội dung

Trên thực tế, tại nhiều nơi, đặc biệt là những nơi mức sinh cao, chưa đạt mức sinh thay thế, Chiến dịch hàng năm trở thành “quả đấm thép”, góp phần tạo cho người dân có nhiều cơ hội lựa chọn sử dụng các biện pháp tránh thai, khám và điều trị các bệnh phụ khoa thông thường cho các đối tượng thực hiện các dịch vụ KHHGĐ trong các đợt Chiến dịch cũng  góp phần quan trọng vào việc hoàn thành chỉ tiêu các biện pháp tránh thai cả năm… “Đến nay, ở nhóm các tỉnh chưa đạt mức sinh thay thế, việc tiếp tục triển khai Chiến dịch nhằm thực hiện mục tiêu giảm sinh vẫn là cần thiết” – bà Ngọc Lan nhấn mạnh.

Để nâng cao hiệu quả đầu tư Chiến dịch, góp phần thiết thực đạt mục tiêu giảm sinh và mục tiêu nâng cao chất lượng dân số ở các vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng có đông đồng bào dân tộc ít người sinh sống trong năm 2013, ngoài việc đầu tư triển khai Chiến dịch tại 3.076 xã (gồm 100% số xã đặc biệt khó khăn theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, với các tỉnh có mức sinh cao và mức sinh chưa ổn định, sẽ chọn 30% các xã còn lại không thuộc xã khó khăn và không phải các phường, thị trấn). Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ tổ chức triển khai thí điểm Mô hình Chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ KHHGĐ và nâng cao chất lượng dân số tại 16 xã thuộc 4 huyện của 4 tỉnh: Cao Bằng, Quảng Nam, Gia Lai và Sóc Trăng. Mô hình thử nghiệm cũng góp phần vào việc thực hiện mục tiêu của Chiến lược Dân số - SKSS giai đoạn 2011-2020.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Lan cũng thông tin: Tại các địa bàn triển khai thí điểm Mô hình Chiến dịch, Trung ương sẽ phối hợp với địa phương để tập huấn cho các cán bộ truyền thông và cán bộ cung cấp các gói dịch vụ được thực hiện trong Mô hình thử nghiệm.

Ngoài gói dịch vụ kế hoạch hóa gia đình trước đây vẫn triển khai thực hiện, Chiến dịch còn cung cấp thêm một số gói dịch vụ khác như:

Gói dịch vụ khám phụ khoa: Phát hiện bệnh viêm nhiễm đường sinh sản, tư vấn, hướng dẫn phác đồ điều trị (nếu có bệnh). Thực hiện các xét nghiệm khám sàng lọc ung thư cổ tử cung bằng phương pháp quan sát trực tiếp VIA,VILI, qua máy soi cổ tử cung hoặc phiến đồ âm đạo, khám phát hiện các dấu hiệu sớm của ung thư vú. Giới thiệu, hướng dẫn đối tượng đến các cơ sở chuyên khoa để điều trị nếu có nghi ngờ, hỗ trợ các dịch vụ kỹ thuật như soi tươi, siêu âm…

Gói dịch vụ phát hiện khiếm khuyết thai nhi: Thực hiện khám thai, sử dung kỹ thuật siêu âm phát hiện những dấu hiệu chỉ điểm, các bất thường về hình thể thai nhi tương ứng với tuổi thai. Làm các xét nghiệm nước tiểu định tính một số bất thường trong nước tiểu (Protein, Glucose, PH…), tư vấn chăm sóc thai nghén và giới thiệu những trường hợp có dấu hiệu bất thường đến các cơ sở chuyên sâu sàng lọc trước sinh.

Gói dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân: Khám sức khỏe tổng thể, khám cơ quan sinh sản, hỗ trợ siêu âm, các xét nghiệm khác có cung cấp trong Chiến dịch nếu cần thiết. Tư vấn chăm sóc và giới thiệu khám chuyên khoa trên cơ sở kết quả khám sức khỏe.

Cùng với đó, Vụ Truyền thông – Giáo dục (Tổng cục DS-KHHGĐ) cũng sẽ có kế hoạch tập huấn về truyền thông, sản xuất và cung cấp tới các địa bàn triển khai mô hình thí điểm các ấn phẩm phù hợp. Theo kế hoạch, tại tuyến xã, tăng cường tuyên truyền các nội dung về quy mô dân số như lợi ích của KHHGĐ và các biện pháp tránh thai; tác hại của phá thai, đặc biệt phá thai không an toàn; điểm mới khác là tuyên truyền về lợi ích của sàng lọc trước sinh, sơ sinh; lợi ích của việc tham gia tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng; tác hại của tảo hôn, kết hôn cận huyết thống… Ngoài ra, một vấn đề đang “nóng” hiện nay là mất cân bằng giới tính khi sinh, già hóa dân số cũng sẽ được tập trung tuyên truyền tới những địa bàn triển khai mô hình thí điểm.

Ông Hoàng Bá Thước - Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Cao Bằng – một trong 4 tỉnh triển khai thí điểm mô hình Chiến dịch mới chia sẻ: Cao Bằng sẽ triển khai tại 4 xã của huyện Trà Lĩnh là Tri Phương, Quang Hán, Quốc Toản và Cao Chương. Đây là những xã vùng sâu vùng xa, có đông đồng bào dân tộc ít người như: Mông, Lô Lô… Cũng như nhiều địa bàn vùng khó khăn khác, tại đây, nhận thức của người dân về DS-KHHGĐ/SKSS còn hạn chế. Trong những đợt Chiến dịch thường niên, người dân đã được tiếp cận với các dịch vụ cơ bản, thông thường, với mô hình Chiến dịch mới, người dân sẽ biết đến gần hơn những nội dung mới, cán bộ, cộng tác viên dân số tại các xã này sẽ được tập huấn, bổ sung thêm các nội dung tuyên truyền, vận động.

Còn tại Sóc Trăng, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy – Trưởng phòng DS-KHHGĐ (Chi cục DS-KHHGĐ) cho hay: 4 xã sẽ triển khai thí điểm mô hình mới là Ba Trinh, Kế An, An Lập Tây, Đại Hải (đều thuộc huyện Kế Sách). Những xã này cách trung tâm huyện đến hàng chục kilômét, giao thông đi lại khó khăn, khả năng tiếp cận các thông tin và dịch vụ nâng cao chất lượng dân số còn hạn chế. Đặc biệt xã Đại Hải có đa số người dân theo công giáo. Bà Thủy cho rằng, việc mở rộng mô hình này sẽ thu hút đông đảo người dân tới tham gia các dịch vụ hơn chiến dịch thông thường. “Chúng tôi đã triển khai mô hình sàng lọc trước sinh, sơ sinh được một năm nay, nhưng chỉ mới dừng lại ở tuyên truyền, vận động, tập huấn bác sĩ. Nay nội dung này được đưa vào mô hình thí điểm, nhiều người dân sẽ được trực tiếp khám thai song song với sàng lọc trước sinh để phát hiện các bất thường trong hình thái thai nhi” – bà Thủy nói.

Đề cập tới những khó khăn, thách thức khi triển khai mô hình này, Phó vụ trưởng Vụ Dân số - KHHGĐ chia sẻ: Qua thăm dò, thu thập thông tin, thảo luận tại địa phương, chúng tôi nhận thấy người dân tại những địa phương này có nhu cầu cao trong việc tiếp cận với các thông tin, dịch vụ KHHGĐ, nâng cao chất lượng dân số. Chúng tôi đã trang bị máy móc, phối hợp để tập huấn cho cán bộ cơ sở, chủ yếu là các bác sĩ sản khoa về cung cấp dịch vụ cho người dân trong Chiến dịch thí điểm nhưng vì là mô hình mới, các hoạt động sẽ theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, thông qua các đợt giám sát, hỗ trợ tại các địa phương. Đây cũng là cơ sở thực tế để chúng tôi nắm rõ những khó khăn, khúc mắc của cơ sở trong quá trình thực hiện thí điểm.