Từ bãi chôn lấp, mỗi ngày 100 tấn rác được biến thành "món ngon" nuôi ngành kinh tế trăm triệu USD

Một bãi chôn lấp rác thải

Công ty Omani Bio Products Company (OBPC), có trụ sở tại Khazaen (Oman), vừa chính thức đưa vào vận hành nhà máy sản xuất thức ăn thủy sản mới. Tổng vốn đầu tư cho nhà máy là 37 triệu rial Oman (tương đương 96 triệu USD). Nhà máy sử dụng chất thải nông nghiệp làm nguyên liệu đầu vào và hiện có công suất tối đa 15.000 tấn thức ăn thủy sản mỗi năm, trước khi triển khai các kế hoạch mở rộng.

Theo OBPC, mỗi ngày doanh nghiệp sẽ thu gom khoảng 100 tấn chất thải nông nghiệp xanh từ bãi chôn lấp Barka – bãi rác lớn nhất Oman, nơi các đô thị thải ra khoảng 1 triệu tấn rác rắn mỗi năm – để làm nguyên liệu sản xuất thức ăn.

Sau một năm vận hành, OBPC đặt mục tiêu mở rộng nhà máy vào năm 2027 và tiếp tục vào năm 2030. Khi đó, công suất dự kiến sẽ tăng lên 100.000 tấn thức ăn chăn nuôi và 300.000 tấn thức ăn thủy sản mỗi năm, chủ yếu phục vụ nuôi tôm và cá lồng.

Nhà máy của OBPC góp phần vào làn sóng các dự án nghiên cứu và sản xuất thức ăn thủy sản đang phát triển mạnh tại Oman. Dự án của OBPC cũng phù hợp với Tầm nhìn Oman 2040, chiến lược quốc gia đặt mục tiêu đạt hơn 220.000 tấn sản lượng nuôi trồng thủy sản, đóng góp từ 500 - 900 triệu USD cho nền kinh tế vào năm 2040, đồng thời thúc đẩy phát triển nguyên liệu thức ăn thay thế, giảm phụ thuộc vào bột cá và dầu cá truyền thống.

Trước dự án của OBPC, một dự án ở Oman nhằm phát triển thức ăn cho cá có thành phần chính là bèo hoa dương xỉ (azolla) dưới nước cũng đã được thực hiện. Bằng cách tận dụng azolla, dự án nhằm mục đích nâng cao sức khỏe và chất lượng cá trong nuôi trồng thủy sản, giảm sự phụ thuộc vào thức ăn nhập khẩu và hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững bằng cách sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên, tái tạo.

Sáng kiến này không chỉ đáp ứng nhu cầu của thị trường địa phương mà còn đưa Oman trở thành quốc gia đi đầu trong các giải pháp nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường.

Theo chuyên gia phân tích Novel Sharma của RaboResearch, việc tìm kiếm các nguồn thức ăn thay thế là cần thiết trong bối cảnh nuôi trồng thủy sản hiện tiêu thụ tới 90% lượng bột cá và 65 - 70% dầu cá toàn cầu. Các sáng kiến như tại Oman được đánh giá có thể giúp ngành kiểm soát rủi ro nguồn cung, ổn định chi phí và hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

Oman có đường bờ biển dài và vị trí chiến lược, thuận lợi cho phát triển mạnh cả đánh bắt truyền thống và hiện đại, với sự đầu tư vào chế biến và nuôi trồng đang tăng trưởng ổn định, hướng tới xuất khẩu và sử dụng công nghệ, nguyên liệu bền vững.

Oman có đội tàu đánh bắt quy mô lớn, trải dài từ khai thác truyền thống ven bờ đến đánh bắt xa bờ. Các sản phẩm chủ lực gồm cá ngừ, cá thu, cá mòi, tôm và mực – phần lớn phục vụ xuất khẩu sang các thị trường Trung Đông, châu Á và châu Âu.

Theo thống kê, thị trường nuôi trồng thủy sản của quốc gia này dự kiến sẽ tăng từ 676,26 triệu USD vào năm 2025 lên 913,56 triệu USD vào năm 2030. Những năm gần đây, Oman đẩy mạnh phát triển nuôi trồng thủy sản công nghiệp, đặc biệt là nuôi tôm và cá lồng biển, nhằm bù đắp sự suy giảm nguồn lợi tự nhiên và nâng cao giá trị gia tăng. Nhiều dự án lớn được triển khai với sự tham gia của khu vực tư nhân và nhà đầu tư quốc tế.