Vì sao nhiều cặp vợ chồng ở thành thị chỉ muốn sinh một con?

Năm nay đã 34 tuổi và kết hôn được 2 năm, nhưng vợ chồng chị Trần Ngọc Hoa ở Trung Hòa (Hà Nội) vẫn chưa có ý định sinh con. Mặc dù gia đình 2 bên thúc giục, mong ngóng nhưng cả 2 vợ chồng chị vẫn lần lữa, chưa thực hiện. Một trong những lý do mà chị Hoa đưa ra để trì hoãn là muốn công việc và kinh tế ổn định thêm một thời gian nữa thì mới tính đến chuyện sinh con.

Chị Nguyễn Hồng Hạnh (Q.Bình Tân, TP.HCM) đã có cậu con trai 22 tháng tuổi. Hạnh cho rằng đó là một may mắn vì chồng là con trai một, mà chị thì chỉ muốn sinh một đứa con. "Mình kiên định lắm, nhất quyết chỉ sinh một đứa thôi, chứ kinh tế đâu nuôi cho nổi. Một đứa để lo chu toàn, nhiều đứa rồi nghèo khổ lại khổ con chứ sướng ích gì", Hạnh nói.

Cùng quan điểm, chị Kim Quyên (Phường 1, TP. Bạc Liêu) con đã lên 8 tuổi nhưng vẫn chưa có ý định sinh thêm. Chị Quyên chia sẻ: "Chồng là công chức nhà nước, còn tôi công việc bấp bênh, thu nhập của hai vợ chồng cộng lại chẳng được bao nhiêu, trong khi đó chúng tôi còn phụng dưỡng cha mẹ già hai bên… Chi tiêu phải tiện tặn, tính toán kỹ lắm mới không thâm hụt, nên tôi ngại nếu sinh thêm con thì không kham nổi. Do đó tôi quyết định chỉ dừng ở một con để có thể chăm lo cho gia đình đầy đủ, con cái học hành đến nơi đến chốn".

Mặc dù cũng muốn sinh 2 con, nhưng chị Chu Thị Phương Mai (Bình Dương) cũng khẳng định chỉ sinh một đứa, không thể sinh 2 con được vì không nuôi nổi.

Thực tế, đây không phải là tâm lý của riêng chị Phương Mai mà là tình trạng chung của nhiều người trẻ hiện nay. Việt Nam đang phải chứng kiến một bộ phận giới trẻ ngại sinh con, thậm chí là lười hẹn hò và kết hôn do áp lực của công việc cũng như mức chi phí sinh hoạt và nuôi trẻ đắt đỏ. Sức ép kinh tế khá lớn đối với một gia đình trẻ, chi phí sinh hoạt, mua nhà... tạo ra sự cân nhắc rất lớn với việc quyết định sinh con.

Đặc biệt chi phí để chuẩn bị sinh và nuôi dạy trẻ ngày càng nhiều, từ tiền ăn uống, mặc, đi học, y tế và các khoản phát sinh. Trong khi đó thu nhập thì đôi khi bất ổn hoặc ít tăng. Xã hội hiện đại không thể dựa vào tư tưởng "trời sinh voi sinh cỏ", phải có nền tảng mới nghĩ đến chuyện sinh nhiều con được.

Bên cạnh đó, sự lúng túng trong cách nuôi dạy con trước rất nhiều vấn đề giáo dục gia đình hiện đại cũng là nguyên nhân dẫn đến sự cân nhắc sinh thêm, liệu có đủ khả năng để ứng xử và dạy con tốt hay là không.

Ngoài ra, các cặp vợ chồng trẻ có nhận thức nâng cao hơn về việc sinh và nuôi dạy con tốt, sinh được phải đảm bảo chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho con, cho nên họ lựa chọn biện pháp an toàn là ít con để chăm sóc tốt hơn. Đó cũng là chấp hành việc kế hoạch hóa gia đình.

Tâm lý ngại sinh con của giới trẻ không chỉ ảnh hưởng đến gia đình của chính họ mà còn gây ra những tác động nghiêm trọng đến cả xã hội. Khi tỷ lệ sinh thấp, quá trình già hóa dân số diễn ra với tốc độ nhanh hơn và tạo gánh nặng về phúc lợi xã hội. Các chuyên gia nhân khẩu học cho rằng, tỷ lệ sinh thấp kéo dài trong thời gian dài cũng sẽ dẫn tới sự thiếu hụt lực lượng lao động trầm trọng, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế đất nước. Rằng nữa, trách nhiệm bảo tồn nòi giống, duy trì giá trị gia đình... cũng là điều mà các cặp vợ chồng không muốn sinh con phải có trách nhiệm suy nghĩ lại.

H.N