Vụ giàn khoan Hải Dương 981: Dư luận quốc tế ủng hộ chính nghĩa của Việt Nam

Theo dõi sát sao diễn biến tình hình xung quanh giàn khoan Hải Dương 981, trong bài bình luận trên tờ Diplomat, luật sư Ryan Santicola thuộc bộ phận pháp chế của Hải quân Mỹ khẳng định, Trung Quốc đã vi phạm các cam kết song phương, đa phương và thường xuyên hành động đơn phương ở Biển Đông. Theo ông Ryan Santicola, vụ giàn khoan Hải Dương 981 là bằng chứng cho thấy Trung Quốc không thật tâm tuân thủ Thỏa thuận về nguyên tắc cơ bản chỉ đạo về giải quyết các vấn đề trên biển đã ký với Việt Nam. Thỏa thuận có ghi rõ hai bên nhất trí giải quyết tranh chấp liên quan đến biển thông qua tham vấn thân thiện, nhưng theo giới quan sát, chỉ có Việt Nam là luôn nỗ lực thực hiện đúng cam kết này.

Bên cạnh đó, tờ báo uy tín của Anh - BBC cho rằng, ngay tờ Hoàn Cầu Thời báo - tờ báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc - cũng đăng bài thừa nhận điều này. Tờ Hoàn Cầu Thời báo đã dẫn lời cựu Phó Đô đốc hải quân Australia Sam Bateman, rằng: “Việt Nam dường như đang chiến thắng cuộc chiến quan hệ đối ngoại, với nhiều bình luận toàn cầu ủng hộ rằng việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan là trái phép”. 

Trong bài bình luận đăng trên tờ Wall Street Journal, chuyên gia Michael Auslin tại Viện Doanh nghiệp Mỹ khẳng định giàn khoan Hải Dương 981 nằm gọn trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Khu vực này đã bị Trung Quốc ngang nhiên cho vào trong bản đồ yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý của họ. Theo ông Michael Auslin, ngoài các ý đồ về chính trị và yêu sách chủ quyền, riêng trong lĩnh vực khai thác dầu khí thì đây cũng là bước leo thang mới của Trung Quốc sau khi nước này từng gây sức ép lên các công ty dầu khí nước ngoài hợp tác thăm dò, khai thác một cách hợp pháp với Việt Nam.

Trước những diễn biến căng thẳng hiện nay, nhà báo H.D.S Greenway làm việc cho tờ Địa cầu Boston của Mỹ, trong bài viết mới đây đã khẳng định rằng, Việt Nam sẽ không bao giờ khuất phục trước Trung Quốc. Điều này đang được thể hiện trong quyết tâm bám biển bảo vệ chủ quyền của lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư và ngư dân Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế của mình, bất chấp những hành động ngang ngược của Trung Quốc. Nhà báo H.D.S Greenway kết luận rằng, Trung Quốc sẽ không thể dễ dàng thực hiện được tham vọng độc chiếm Biển Đông làm ao nhà, bởi vẫn còn đó một dân tộc Việt Nam kiên cường và bất khuất.

Với bài phân tích trên tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng, tác giả Philip Bowring cũng khẳng định: "Các hành vi hiện nay của Trung Quốc với các nước láng giềng ở Biển Đông mang tính gây hấn, ngạo mạn, với tư tưởng coi dân tộc mình hơn tất thảy”. Tác giả Philip Bowring chỉ trích, tất cả các tuyên bố chủ quyền biển, đảo của Trung Quốc hiện gói gọn quanh “đường 9 đoạn”. Tất cả các tuyên bố chủ quyền này dựa trên một cơ sở lịch sử về cơ bản là không tính đến sự tồn tại của các dân tộc khác, cũng như lịch sử đi lại, giao thương trên biển của họ trong vòng 2000 năm qua, trước cả khi Trung Quốc bắt đầu đặt chân tới các vùng biển nằm ở phía Nam đất nước và xa hơn.

Trong khi đó, tại Hội nghị Tương lai Châu Á hôm 23.5 tại Tokyo (Nhật Bản), Thủ tướng Singapore lo có thể nổ ra nguy cơ chiến tranh ở Châu Á, nếu những căng thẳng trong khu vực không được giải quyết một cách có trách nhiệm. “Không nước nào muốn chiến tranh, tất cả các nước sẽ cố gắng tránh, nhưng điều đó không có nghĩa là chiến tranh không thể xảy ra” - lời Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long được dẫn tại hội nghị. 

Theo nhà lãnh đạo Singapore, những vụ việc nhỏ có thể leo thang và “những tính toán sai lầm có thể đẩy đến tình trạng xung đột không ai mong muốn”.

Vũ Oanh (Tổng hợp)