Xót xa lớp học tranh tre giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn lớp học của các cháu được làm đơn sơ bằng tre, gỗ, lợp lá cọ. Ảnh: N.HƯNG

Nhọc nhằn tìm con chữ

Qua chặng đường dài cả chục cây số dốc cao, len lỏi dưới những lùm cây cổ thụ của rừng đặc dụng Na Mèo, chúng tôi đến điểm lẻ xa nhất, khó nhất của Trường Mầm non Sơn Điện 1 (bản Xa Mang, xã Sơn Điện, huyện Quan Sơn). Cô Vi Thị Chiến – Hiệu trưởng Trường Mầm non Sơn Điện 1 cho biết, tại khu Xa Mang có hai lớp học, hai cô giáo phụ trách tổng 23 học sinh. Hiện tại lớp học còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn. Lớp được người dân trong bản đóng góp dựng bằng tre, gỗ, mái lợp ngói proximăng, đồ chơi bên trong lớp học là những tấm ván gỗ trên rừng được người dân tận dụng chế tạo thành đồ chơi như bập bênh, đánh đu, sân chơi cho học sinh…

Cô Chiến rơm rớm nước mắt khi cho chúng tôi biết, điểm lẻ Xa Mang hiện nay vẫn chưa có điện thắp sáng phục vụ việc học của các em. Mùa hè trời nóng bức không có điện để quạt mát, mùa đông lớp học giữa rừng già nên trời nhanh tối, các em lại phải về sớm. Nhiều hôm trời âm u, cô trò phải mở hết cửa, ánh sáng cũng không đủ, muốn đọc con chữ hay viết cho thẳng hàng ô ly là phải cúi gằm mắt xuống vở, viết xong thì hoa mắt, mặt tối xầm…

Ngoài Xa Mang, điểm lẻ Na Hồ (ở bản Na Hồ, xã Sơn Điện) cũng khó khăn không kém. Điểm Na Hồ có 2 lớp học, với 28 học sinh. Phòng học ở đây cũng được người dân trong bản làm bằng gỗ, tre lợp lá cọ. Mong mỏi của cô Lò Thị Hồng - giáo viên điểm lẻ Na Hồ là có được một lớp học khang trang, kiên cố đáp ứng việc học cho học sinh. Cô Hồng chia sẻ: “Chúng tôi không ngại khó, ngại khổ để bám lớp, chỉ ngại không có học sinh đến học. Năm nào cũng vậy, đầu năm các thầy cô lại làm “chiến dịch” đến từng nhà vận động phụ huynh cho con em đến trường. Bản thân các cháu thì rất thích đến lớp vì có bạn, có trò chơi lại có con chữ để thi thố nhau. Tuy nhiên, trường thì giữa rừng, đường xa, dốc đứng, lớp học thì thiếu thốn đủ bề nên chuyện cuối năm thì đủ, đầu năm các cháu lại nghỉ rồi phải đi vận động là đương nhiên. Bản thân giáo viên chúng tôi nhiều khi chạnh lòng so với giáo viên dưới xuôi”.

Cách không xa bản Na Hồ là bản Sủa và bản Na Phương. Hai bản trên nằm biệt lập, bị chia cắt với các bản còn lại bởi con sông Luồng. Muốn sang hai bản trên buộc phải đi qua hai chiếc cầu tre bắc ngang qua hai nhánh sông Luồng. Khu Sủa – Na Phường có ba lớp học với 44 học sinh, lớp học cũng được dựng hoàn toàn bằng tre, gỗ, lá cọ. Các loại đồ chơi như đu quay, bập bênh được làm đơn sơ bằng gỗ, tre, lốp xe máy, ô tô, xe đạp… Cô giáo Lương Thị Điệp, phụ trách điểm lẻ khu Sủa, Na Phường chia sẻ: “Mong muốn của chúng tôi là có được một ngôi trường học kiên cố cho các học sinh mầm non đỡ khổ. Mùa mưa, trường dột. Mùa đông thì lạnh buốt, gió lùa qua ván gỗ vào lớp học. Ở đây thiếu thốn về đồ chơi, chúng tôi mong có được nhiều đồ chơi cho các học sinh”.

Và chuyện làm cầu tre vượt sông dữ

Không chỉ chuyện giáo viên nhọc nhằn “cõng chữ”, học sinh vất vả băng núi, vượt suối “tìm con chữ” mà ngay đối với các bậc phụ huynh thì chuyện làm cầu qua sông cho con em đến trường cũng gian nan không kém. Tại bản Sủa và Na Phường vốn nằm bên kia con sông Luồng hung dữ, phương tiện duy nhất để người dân qua sông là hai cây cầu tre bắc qua hai nhánh sông. Vào mùa mưa hai bản trên như một ốc đảo, bị cô lập hoàn toàn, học sinh khó có thể đi học. Còn ngày thường muốn qua sông các cô giáo, học sinh phải đợi có người lớn đi cùng thì mới dám qua cầu. Ngày nước sông dâng cao, chảy xiết cuốn trôi cả cây cầu, học sinh phải nghỉ học ở nhà. Khi nước rút, người dân lại làm lại cầu, một năm có đến 5 – 6 lần làm cầu mới.

Anh Lộc Văn Huệ - Trưởng bản Na Phường (xã Sơn Điện) chia sẻ: “Năm nào chúng tôi cũng phải quyên góp sức người và của để làm cầu tre qua sông, mỗi lần làm cầu phải góp hàng trăm cây tre và huy động người dân trong hai bản ra để làm phải mấy ngày mới xong. Có năm đến 5 - 6 lần làm cầu. Mỗi cây tre giá thấp nhất cũng đến 50 ngàn đồng, tính cả năm chúng tôi phải bỏ ra hàng trăm triệu để làm cầu qua sông”.

Trao đổi về những khó khăn của cô và trò cũng như đời sống của nhân dân các bản xa trung tâm, bản giữa rừng già còn vô vàn thiếu thốn, ông Lò Văn Thuận - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Điện cho hay: “Mùa mưa, học sinh đi học vất vả và nguy hiểm lắm! Thương các cháu đi học đường xa, nhiều phụ huynh bắt con ở nhà không cho đi học, phải vận động mãi họ mới hiểu. Thế nhưng cái khó không chỉ ở đường xa, trường khó mà còn ở điều kiện kinh tế khó khăn mỗi gia đình, tâm sinh lý con chữ không ăn thay được bát gạo, nồi cơm nên chuyện các cháu đến trường thường xuyên vẫn còn nhiều nan giải”.

Ngọc Hưng - Hà Châu