Xu hướng sinh ít con, nhưng quy mô dân số vẫn tăng

| Dân số và phát triển

GiadinhNet - Hiện nay tại Việt Nam, xu hướng sinh ít con diễn ra tại hầu hết các địa phương. Xu hướng này có ảnh hưởng gì đến quy mô dân số cả nước? Chính sách dân số cần có những thay đổi gì cho phù hợp? Báo GĐ&XH trân trọng đăng tải bài viết của BS Mai Xuân Phương- Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông- Giáo dục- Tổng cục DS- KHHGĐ (Bộ Y tế) đề cập về vấn đề này.

Xu hướng sinh ít con, nhưng quy mô dân số vẫn tăng 1

Từ năm 2014, Tổng cục DS-KHHGĐ đã đưa ra thông điệp mới: "Mỗi gia đình hãy nên sinh đủ 2 con".  Ảnh minh họa: Dương Ngọc

 
Số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ngày càng tăng

Hiện nay, có tình trạng nhiều phụ nữ chỉ sinh một con, thậm chí còn quyết định không sinh con. Điều này đã ít nhiều ảnh hưởng đến quy mô dân số khi Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế vào năm 2006, sớm hơn dự kiến gần 10 năm.

Mức sinh có dấu hiệu giảm nhưng không có nghĩa là quy mô dân số của nước ta đã đến lúc giảm, mà quy mô dân số Việt Nam vẫn tiếp tục gia tăng trong những năm tới bởi số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ngày càng tăng do tốc độ gia tăng dân số trước đây cao.

Hiện nay, ước tính 1,5 phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ thì mới có 1 phụ nữ bước qua tuổi sinh đẻ. Cho nên từ thời điểm này tới năm 2027 - 2028 số lượng trẻ được sinh ra vẫn tiếp tục gia tăng. Bởi vậy dù đã đạt mức sinh thay thế, tổng tỷ suất sinh giảm nhưng quy mô dân số Việt Nam vẫn tiếp tục gia tăng. Theo đánh giá của các chuyên gia, tùy theo mức độ sinh mà Việt Nam sẽ đạt được quy mô dân số cực đại vào khoảng năm 2040 - 2050 hoặc 2060.
 
Sự thành công tốt đẹp  của công tác DS-KHHGĐ

Vì sao nhiều người dân lại chọn giải pháp sinh ít con? Điều này có nhiều nguyên nhân. Trước hết phải khẳng định sự thành công tốt đẹp của công tác DS-KHHGĐ. Những năm qua, chúng ta đã kiên trì truyền thông vận động, giáo dục, thuyết phục người dân sinh từ 1 đến 2 con, cho nên phần lớn phụ nữ Việt Nam trong lứa tuổi sinh đẻ ngày nay chấp nhận gia đình có quy mô 2 con.

Còn một nguyên nhân khác hết sức quan trọng, đó là sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Ở Việt Nam, qua các nghiên cứu khảo sát: Vùng nào, địa phương nào kinh tế- xã hội phát triển cao hơn thì số con trung bình của phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sẽ thấp hơn. Gia đình nào có điều kiện kinh tế tốt, phụ nữ nào có trình độ học vấn cao hơn thì số con cũng ít hơn. Đây là quy luật chung của cả thế giới.

Để bắt kịp xu thế mới, từ năm 2014, Tổng cục DS-KHHGĐ đã đưa ra thông điệp mới là: "Mỗi gia đình hãy nên sinh đủ 2 con".

Đây là sự thay đổi rất cần thiết. Trước đây thông điệp là “Mỗi gia đình chỉ sinh từ 1 đến 2 con” còn giờ là: “Mỗi gia đình hãy nên sinh đủ 2 con”. Trước đây dùng từ “chỉ có”, trong một chừng mực nào đó mang tính “ép buộc” còn bây giờ dùng từ “hãy nên” là lời khuyên đối với cặp vợ chồng...
 
Mỗi gia đình hãy nên sinh đủ 2 con

Mỗi thời điểm, hoàn cảnh, chủ đề khác nhau, cần có những thông điệp phù hợp. Việc thay đổi một thông điệp, một khẩu hiệu không chỉ là thay đổi vài câu chữ, mà kéo theo đó là sự thay đổi trong quan niệm, trong chính sách dân số, trong kế hoạch sinh đẻ của mỗi gia đình và sự chủ động kiểm soát, tính toán quy mô dân số của cả một đất nước. Thay đổi này lớn hay nhỏ còn phụ thuộc vào nhận thức dựa trên hoàn cảnh thực tế của mỗi gia đình. Ví dụ, một gia đình dự định chỉ sinh 1 con, khi đọc và hiểu thông điệp mới này sẽ khiến họ có thay đổi kế hoạch.

Đây không phải là sự nới lỏng về chính sách dân số, không khuyến khích các gia đình có nhiều con mà “hãy nên có 2 con”. Con số 2 con vẫn là con số chuẩn mực cho mỗi gia đình, phù hợp để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
 
BS Mai Xuân Phương (Phó Vụ trưởng Vụ Truyền thông - Giáo dục, Tổng cục DS-KHHGĐ)
nguyentuan
Ý kiến của bạn
Hai lần mất con vì bất thường di truyền, bác sĩ khuyến cáo không nên trì hoãn khám vô sinh, hiếm muộn

Hai lần mất con vì bất thường di truyền, bác sĩ khuyến cáo không nên trì hoãn khám vô sinh, hiếm muộn

Dân số và phát triển -

Sau hai lần mang thai tự nhiên nhưng đều phải đình chỉ thai nghén vì thai nhi mắc dị tật bẩm sinh nặng, một phụ nữ 36 tuổi mới được phát hiện mang bất thường di truyền. Theo chuyên gia hỗ trợ sinh sản, nhiều trường hợp có thể tăng cơ hội điều trị nếu được thăm khám và phát hiện sớm.

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con

Dân số và phát triển -

GĐXH - Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng như trao quyền cho các cặp vợ chồng tự quyết thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh; đồng thời mở rộng hàng loạt chính sách hỗ trợ về thai sản, tài chính, nhà ở xã hội và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Xã Hương Phố đổi mới công tác dân số: Truyền thông sâu rộng, nâng cao chất lượng dân số ngay từ cơ sở

Xã Hương Phố đổi mới công tác dân số: Truyền thông sâu rộng, nâng cao chất lượng dân số ngay từ cơ sở

Dân số và phát triển -

GĐXH - Sau chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, triển khai đồng bộ các giải pháp về dân số và phát triển, hướng tới nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với già hóa dân số và xây dựng những gia đình hạnh phúc, bền vững.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.