10 bảo vật quốc gia

Bức phù điêu lá nhĩ trà liên 1 (Ảnh: TG).

Bức phù điêu lá nhĩ trà liên 2 (Ảnh: TG).

3. Cũng tại di tích tháp Chăm Trà Liên 12 năm sau, thêm một bảo vật nữa đã được tìm thấy: Phù điêu lá nhĩ Trà Liên II, có hình bán nguyệt, bằng đá sa thạch, cao 1,2m, rộng 2,1m, dày 0,17m. Hình tượng của Siva và Uma được chạm nổi trong hai khung hình bán nguyệt khoét lõm so với bề mặt; một mảng phụ khác thể hiện hình tượng cây vũ trụ với kỹ thuật chạm hình nằm trên đầu. Thần Siva ngồi trên một chiếc bệ, mặc sampot ngắn có thắt lưng, vạt trước dài chảy tràn, mình và đùi để trần, miệng hé cười, cổ ba ngấn đeo những vòng trang sức thõng xuống ngực. Kế bên, tượng Thần Uma ngồi trên một bệ cao trong tư thế rất thoải mái, hai chân gập về phía sau; nửa thân dưới được phủ một sarong dài trong khi nửa thân trên để ngực trần. Hai cánh tay của Uma dài thon thả, tay trái chống lên, tay phải tựa khuỷu lên đùi, cánh tay vắt chéo qua trái ôm lấy eo bụng. Trên tất cả, là gương mặt đôn hậu. 

Trống đồng Trà Lộc (Ảnh: TG).

5. Tại thôn Quảng Điền, xã Triệu Đại, huyện Triệu Phong trong khi đào đất ở Cồn Dưới người dân đã tìm thấy thêm một tượng bò thần tên là Bò thần Nandin Quảng Điền. Được làm bằng đá sa thạch, tượng Bò Thần dài 52cm, cao 34cm, nằm trong tư thế phủ phục, đầu hơi cúi xuống, mắt nhắm nghiền, trán khắc nổi hoa văn hình thoi, bụng thon, mông tròn, u nổi cao. Hơi khác với Bò thần Nandin Kim Đâu, Bò thần Nandin Quảng Điền có bộ phận sinh dục rất to và rõ nét, cùng với chiếc đuôi dài nổi trên mông, luồn qua khuỷu đùi, vắt chéo trên chân rất mềm mại.

Trống đồng An Khê (Ảnh: TG).

7. Tháng 4/1997, khi rà bom mìn tìm phế liệu trên một quả đồi thuộc làng An Khê, xã Gio Sơn, huyện Gio Linh, anh Phan Tấn Hoàng đã phát hiện một chiếc trống đồng có tên gọi Trống đồng An Khê. Trống có tang phình, thân eo, đế thẳng, xung quanh có bốn quai; mặt trống có hình ngôi sao 8 cánh và có 6 vành hoa văn với các hoạ tiết trang trí là các vòng tròn đồng tâm, chim mỏ dài, đuôi dài đang bay ngược chiều kim đồng hồ, hoa văn răng cưa hình thoi, xương cá. Tang trống có hai vành hoa văn, trang trí hình răng cưa hướng lên tâm và về chân trống. Quai trống có hai đôi quai kép hình bán khuyên, trang trí hoa văn thừng tết. Các nhà nghiên cứu kết luận, đây là trống đồng thuộc niên đại loại I He’ger, cách đây 2.500 năm.

Bộ vò gốm thường Đường Dương Lệ (Ảnh: TG).

9. Tượng Nguyễn Ư Dĩ tạc hình cậu ruột của chúa Nguyễn Hoàng, cao 0,62m, phần vai rộng 0,30m. Tượng được đúc bằng đồng ở tư thế ngồi trên ghế thấp, hai chân gấp khuỷ hơi dang ra; khuôn mặt chữ điền, mắt nhìn xuống, mũi cao, môi mỏng, cằm vuông, râu dài, dái tai rộng; đầu đội mũ quan hai lớp, chân đi hia chỉ để lộ phần mũi. Toàn thân khoác áo choàng rộng phủ từ vai xuống vắt trùm cả hai chân. Hai tay vòng phía trước bụng khuất trong vạt áo choàng chỉ để hở một ngón tay cái của bàn tay phải. Phần bụng để hở to, tròn; trên ngực có một dải đai vòng. Tượng Nguyễn Ư Dĩ được thờ tại miếu thuộc đình làng Trà Liên, xã Triệu Giang, Triệu Phong.