17 năm "vác tù và hàng tổng"

Phải thực sự “đồng cảm”

Ấn tượng đầu tiên khi tôi gặp chị là dáng người nhỏ nhắn, gương mặt hiền lành nhưng luôn tràn đầy nghị lực. Gặp chị em phụ nữ xã Cam Thủy, hỏi về chị Hoàng Thị Dung – cán bộ chuyên trách dân số đều được nghe những lời nói vui, song lại tỏ tấm lòng khâm phục: “Bà Dung dân số chứ gì, người đâu mà suốt ngày cứ bám riết từng gia đình vận động người ta đừng có đẻ nữa. Chả lo việc nhà lại siêng đi “vác tù và hàng tổng”, nhưng nếu không có bà nớ thì chúng tôi chẳng được sướng như ri”.

Cam Thủy là xã thuần nông có 5.037 khẩu, đói, no nhờ vào hạt lúa, củ khoai trên những cánh đồng cằn khô nắng lửa, gió Lào. Bắt đầu làm cán bộ chuyên trách từ năm 1993, chị Dung chứng kiến biết bao nỗi buồn, vui về công tác dân số của xã. Cũng như nhiều vùng quê khác, khó khăn lớn nhất của Cam Thuỷ là tư tưởng muốn có “con trai nối dõi”. Không ít người đã tức giận khi thấy chị Dung cứ liên tục đến nhà thuyết phục họ sử dụng các biện pháp tránh thai. “Chị về mà làm việc của nhà chị, chúng tôi đẻ thì chúng tôi nuôi chứ có nhờ chị nuôi hộ đâu mà chị sợ”, có người sẵng giọng. Không tự ái, chẳng nản lòng, chị vẫn đeo bám quyết liệt. Theo chị Dung, công tác dân số là một nghệ thuật, phải biết cách tuyên truyền, vận động, thuyết phục thì mới hy vọng có kết quả. Kinh nghiệm mà chị Dung rút ra trong quá trình công tác, đó là phải thực sự đồng cảm với “đối tượng” thì họ mới tin và nghe mình...

Nếu nói đến đãi ngộ, không làm đến 17 năm

Ngày 20/4/2009 Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký Công văn số 352/ KH – BYT về việc tổ chức mít-tinh kỷ niệm ngày Dân số Thế giới (11/7) và Hội nghị Biểu dương cán bộ DS - KHHGĐ cơ sở tiêu biểu toàn quốc năm 2009. Theo đó, trong các ngày từ 9 - 10/7 tới đây, Hội nghị này sẽ được tổ chức tại thủ đô Hà Nội, nhằm động viên kịp thời các cán bộ dân số trên toàn quốc, khơi dậy phong trào thi đua sâu rộng trong ngành dân số, hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Chủ tịch Hồ Chí Minh và chào mừng Ngày Dân số Việt Nam (26/12)”. Hội nghị có các hoạt động chính sau: Mít-tinh kỷ niệm Ngày Dân số Thế giới 11/7; Lãnh đạo Đảng, Nhà nước gặp mặt các cán bộ dân số; Lễ dâng hương báo công và viếng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh; Giao lưu văn nghệ tuyên truyền về DS-KHHGĐ...

Không như trước đây, bây giờ người dân Cam Thủy đã hiểu nhiều về cái khổ khi đẻ nhiều, đẻ dày. Lòng nhiệt tình, cần mẫn và những cố gắng trong 17 năm làm công tác dân số của chị Dung đã đem lại kết quả. Nếu như trước năm 1993, Cam Thuỷ luôn giữ “kỷ lục” về tỷ lệ tăng dân số (mỗi năm sinh thêm 150 cháu/4.000 nhân khẩu, tỷ suất sinh từ 30 – 35%o, tỷ lệ người sinh con thứ 3 trở lên chiếm trên 40%, việc sinh con thứ 5, thứ  6 còn khá phổ biến) thì từ năm 1993 đến nay, Cam Thủy đã dần ổn định và kìm hãm tốc độ gia tăng dân số một cách tương đối bền vững. Tỷ suất sinh năm 1993 là 34,06%o, đến năm 2008 giảm xuống còn 12,87%o, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên năm 1993 là 41,85% đến năm 2008 là 12,3%, tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên năm 1993 là 2,98% đến năm 2008 là 0,81%, tỷ lệ các cặp vợ chồng thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại năm 1993 là 34,8% đến năm 2008 tăng lên 82,3%; Số con bình quân của một bà mẹ trong độ tuổi sinh đẻ năm 1993 là 5,7 con đến năm 2008 giảm  xuống còn 1,72 con... Toàn xã hiện đã phát động được 3 làng không có người sinh con thứ 3 trở lên, có 1 làng được UBND huyện cấp Bằng công nhận 4 năm liền không có người sinh con thứ 3... Với những thành tích đạt được về công tác DS- KHHGĐ, xã Cam Thủy đã được tặng thưởng nhiều bằng khen, danh hiệu của Trung ương, của tỉnh, huyện.

Điều đáng quý là khi chia sẻ với chúng tôi, chị Dung rất ít nhắc tới khó khăn mà nói nhiều về niềm vui trong công việc. Chị bảo, chị em trong xã đẻ ít, đẻ thưa, học hỏi nhau làm kinh tế là thấy những đóng góp của mình có ý nghĩa. Khi hỏi về chế độ đãi ngộ, chị Dung cười và nói: “Nếu vì 440.000 đồng mỗi tháng thì tôi không thể làm đến 17 năm như thế này. Đặc biệt là đối với đội ngũ cộng tác viên, họ chỉ có 50.000/tháng nhưng vẫn nhiệt tình cùng tôi hoàn thành tốt công việc, nghĩ mà thương họ quá”.