6 phụ gia thực phẩm có thể gây hội chứng rò rỉ ruột
Nghiên cứu cho thấy có một số phụ gia thực phẩm chúng ta ăn hằng ngày có thể là nguyên nhân gây nên hội chứng rò rỉ ruột. Bài viết cung cấp một số thông tin để bạn đọc tham khảo.
1. Một số loại phụ gia thực phẩm chính
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhiều loại phụ gia thực phẩm khác nhau đã được phát triển theo thời gian để đáp ứng nhu cầu chế biến thực phẩm quy mô lớn. Các chất phụ gia được thêm vào để đảm bảo thực phẩm đã qua chế biến luôn an toàn và ở tình trạng tốt trong suốt quá trình vận chuyển từ nhà máy hoặc bếp ăn công nghiệp đến nhà kho, cửa hàng và cuối cùng là đến tay người tiêu dùng. Các chất phụ gia cũng được sử dụng để thay đổi các đặc tính cảm quan của thực phẩm bao gồm mùi vị, mùi, kết cấu và hình thức bên ngoài.
WHO cho biết, phụ gia thực phẩm được đánh giá về tác hại tiềm ẩn đối với sức khỏe con người trước khi được phép sử dụng. Các cơ quan có thẩm quyền ở cấp quốc gia, khu vực và quốc tế chịu trách nhiệm đánh giá sự an toàn của phụ gia thực phẩm. Ủy ban chuyên gia chung của FAO/WHO về phụ gia thực phẩm (JECFA) là cơ quan quốc tế chịu trách nhiệm đánh giá sự an toàn của phụ gia thực phẩm để sử dụng trong thực phẩm được buôn bán quốc tế.
Phụ gia thực phẩm có thể được lấy từ thực vật, động vật hoặc khoáng chất hoặc chúng có thể được tổng hợp về mặt hóa học. Có hàng nghìn chất phụ gia thực phẩm được sử dụng, tất cả đều được thiết kế để thực hiện một công việc cụ thể.
Phụ gia thực phẩm có thể được nhóm thành 3 loại lớn dựa trên chức năng của chúng, đó là:
- Chất tạo hương vị là những hóa chất tạo ra hương vị hoặc mùi thơm và được thêm vào thực phẩm để thay đổi mùi thơm hoặc mùi vị của nó.
- Các chế phẩm enzyme là một loại phụ gia có thể có hoặc không có trong sản phẩm thực phẩm cuối cùng.
- Các chất phụ gia thực phẩm khác được sử dụng vì nhiều lý do, chẳng hạn như bảo quản, tạo màu và làm ngọt. Chúng được thêm vào khi thực phẩm được chuẩn bị, đóng gói, vận chuyển hoặc bảo quản và cuối cùng chúng trở thành một thành phần của thực phẩm.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, phụ gia thực phẩm được đánh giá về tác hại tiềm ẩn đối với sức khỏe con người trước khi được phép sử dụng. Ảnh minh họa.
2. Hội chứng rò rỉ ruột là gì?
Hội chứng rò rỉ ruột là tình trạng ảnh hưởng đến tính toàn vẹn của niêm mạc ruột, còn được gọi là "tính thấm của ruột", nó xảy ra khi thành ruột bị tổn thương, cho phép các hợp chất xâm nhập và hấp thụ vào máu. Ví dụ, protein và chất béo được tiêu hóa một phần có thể thấm qua niêm mạc ruột, đi vào máu, gây ra phản ứng dị ứng .
Hội chứng rò rỉ ruột không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tiêu hóa mà còn có thể gây ra các triệu chứng phổ biến liên quan đến viêm và phản ứng tự miễn dịch như: đầy hơi, đau khớp , đau đầu, mệt mỏi, các vấn đề về da, các vấn đề về tuyến giáp...
Nghiên cứu đã cho thấy nhiều bằng chứng thuyết phục về hội chứng rò rỉ ruột có liên quan đến một số bệnh tự miễn như đái tháo đường type 1. Ngoài ra, nó gây kém hấp thụ các khoáng chất và chất dinh dưỡng quan trọng, bao gồm kẽm, sắt và vitamin B12.
Để hiểu một cách chính xác về hội chứng rò rỉ ruột, theo Tiến sĩ Marcelo Campos, Giảng viên tại Trường Y Harvard, bên trong bụng của chúng ta có một lớp lót ruột rộng bao phủ. Khi hoạt động bình thường, nó tạo thành một hàng rào chặt chẽ kiểm soát những gì được hấp thụ vào máu. Lớp lót ruột không khỏe mạnh có thể có các vết nứt hoặc lỗ lớn, cho phép thức ăn được tiêu hóa một phần, chất độc và vi trùng xâm nhập vào các mô bên dưới nó. Điều này dễ gây ra tình trạng viêm, làm thay đổi hệ vi khuẩn đường ruột dẫn đến các vấn đề trong đường tiêu hóa và hơn thế nữa.
Có nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy những thay đổi trong vi khuẩn đường ruột và tình trạng viêm có thể đóng vai trò trong sự phát triển của một số bệnh mạn tính phổ biến. Một số nghiên cứu cho thấy, ruột bị rò rỉ có thể liên quan đến các bệnh tự miễn dịch khác (lupus, đái tháo đường type 1, bệnh đa xơ cứng), hội chứng mệt mỏi mạn tính, đau cơ xơ hóa, viêm khớp, dị ứng, hen suyễn , mụn trứng cá, béo phì…
Một số phụ gia trong thực phẩm chế biến sẵn gây hội chứng rò rỉ ruột. Ảnh minh họa.
3. Một số phụ gia thực phẩm gây tổn thương đường ruột
Mặc dù thực phẩm chế biến sẵn cho thấy sự tiện lợi phù hợp với lối sống hiện đại nhưng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy, một số chất phụ gia phổ biến trong thành phần các thực phẩm này có thể gây ra tình trạng khó tiêu hóa và tác động tiêu cực đến sức khỏe đường ruột.
Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Autoimmunity Reviews, các nhà nghiên cứu đã phát hiện bằng chứng cho thấy thực phẩm chế biến sẵn làm suy yếu sức đề kháng của ruột đối với vi khuẩn. Điều này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tự miễn dịch.
Dưới đây là một số chất phụ gia thực phẩm có liên quan đến tổn thương ở các mối nối chặt chẽ của ruột:
Đường
Glucose được phát hiện là làm tăng tính thấm của ruột và tạo ra những thay đổi trong việc phân phối protein chính của mối nối chặt chẽ trong dòng tế bào Caco-2 của con người, cho thấy sự rò rỉ giữa các tế bào.
Việc sử dụng đường ngày càng tăng của nhiều người dẫn đến mức độ sản phẩm glycat hóa cuối cùng cao hơn (AGEs). Sau khi được hình thành, AGE sẽ làm tăng tình trạng viêm và làm trầm trọng thêm tình trạng rò rỉ ruột.
Natri
Chế độ ăn nhiều muối không chỉ ảnh hưởng đến tim mà nó cũng được cho là nguyên nhân làm lỏng các mối nối chặt chẽ giúp giữ cho chức năng đường ruột khỏe mạnh. Lượng muối dư thừa thực sự có thể tác động đến hệ thống miễn dịch bẩm sinh, gây ra rối loạn chức năng đại thực bào.
Trong một nghiên cứu trên chuột, nồng độ muối tăng lên dường như gây ra bệnh thần kinh trong bệnh đa xơ cứng. Những phát hiện tương tự cũng đã được ghi nhận trong nghiên cứu ở người.
Chất nhũ hóa
Chất nhũ hóa được thêm vào hầu hết các thực phẩm chế biến sẵn để cải thiện kết cấu thực phẩm và kéo dài thời hạn sử dụng. Có vẻ như chất nhũ hóa hoạt động giống như chất tẩy rửa để phá vỡ lớp nhầy lót trong ruột. Chúng cũng loại bỏ lượng vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh, gây ra tình trạng viêm mạn tính ở mức độ thấp, thúc đẩy ung thư đại trực tràng và rò rỉ ruột.
Acid hữu cơ
Các nhà nghiên cứu đã điều tra những rủi ro tiềm ẩn khi sử dụng các dung môi này trong thực phẩm và đồ uống. Cụ thể, rượu và các chất chuyển hóa của nó làm suy yếu các rào cản tiếp giáp cần thiết để ngăn ngừa rò rỉ ruột. Acetaldehyde, được sản xuất khi gan xử lý rượu, có thể là nguyên nhân.
Gluten
Các nhà nghiên cứu tham gia nghiên cứu các chất phụ gia thực phẩm gây ra rò rỉ ruột cũng cho biết, không nên sử dụng gluten. Họ nhận thấy tính thấm của ruột tăng lên khi các tế bào miễn dịch tiếp xúc với gliadin.
Gliadin là một loại protein có trong lúa mì và là thành phần của gluten. Nó giúp bánh mì có khả năng nở ra trong quá trình nướng. Gluten cũng thường ẩn trong các sản phẩm nước sốt và nước thịt có bột mì được sử dụng làm chất làm đặc.
Hạt nanomet
Công nghệ nano trong thực phẩm là một ngành kinh doanh đang bùng nổ và việc sử dụng nó tiếp tục gia tăng trên thế giới. Đặc biệt ở Mỹ, việc sử dụng hạt nano trong thực phẩm và bao bì thực phẩm đang tăng vọt.
Công nghệ nano xử lý một vật liệu và làm cho nó trở nên nhỏ bé một cách không tự nhiên, với kích thước từ 1nm - 100nm. Nhưng ở những kích thước này, các vật liệu có thể có các đặc tính và chức năng vật lý, hóa học và sinh học khác thường, khác biệt đáng kể so với kích thước ban đầu của hợp chất. Và theo các nhà nghiên cứu: "Chúng có thể hành xử theo những cách không ngờ tới khi ở trong tế bào người".
Vậy tại sao chúng ta lại sử dụng chúng trong thực phẩm? Vật liệu nano giúp cải thiện hương vị, màu sắc, hình thức, tính đồng nhất và kết cấu của thực phẩm. Vật liệu nano còn được sử dụng trong bao bì thực phẩm giúp đồ uống đóng chai ngăn ngừa thất thoát CO2. Các hạt nano bạc cũng được nhúng vào nhựa để tiêu diệt vi khuẩn. Tuy nhiên, những hạt nano này cũng liên quan đến tổn thương DNA và tế bào. Tác động lâu dài của việc ăn hạt nano chưa được khẳng định nên các nhà khoa học khuyên chúng ta nên tránh sử dụng.
Thực phẩm chống viêm giúp bảo vệ sức khỏe đường ruột.
Theo Tiến sĩ Marcelo Campos, vẫn còn tranh cãi về việc liệu ruột bị rò rỉ có gây ra sự phát triển của các bệnh ngoài đường tiêu hóa ở người hay không. Tuy nhiên, bạn nên ăn một chế độ ăn giàu dinh dưỡng, chưa qua chế biến, bao gồm các thực phẩm giúp chống viêm (và tránh các thực phẩm được biết là gây viêm), ít nhất về mặt lý thuyết, có thể giúp xây dựng lại niêm mạc ruột và mang lại sự cân bằng hơn đến hệ thực vật đường ruột. Giải pháp này an toàn và không có bất kỳ tác dụng phụ nào.
5 loại đồ uống nhiều người uống mỗi ngày nhưng lại âm thầm 'bào mòn' trái tim, số 1 có thể đang nằm trong tủ lạnh nhà bạn
Bệnh thường gặp - 32 phút trướcGĐXH - Nhiều loại đồ uống tưởng chừng vô hại lại có thể làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu sử dụng thường xuyên. Nếu muốn bảo vệ trái tim khỏe mạnh lâu dài, đây là 5 loại đồ uống bạn nên hạn chế ngay từ hôm nay, theo khuyến cáo của các chuyên gia sức khỏe.
Đừng bỏ qua hội chứng bàn tay - bàn chân: Tác dụng phụ nhiều bệnh nhân ung thư gặp phải khi điều trị
Bệnh thường gặp - 1 giờ trướcGĐXH - Hội chứng bàn tay - bàn chân là một tác dụng phụ thường gặp ở người bệnh sử dụng một số thuốc điều trị ung thư như capecitabine, 5-fluorouracil truyền kéo dài hay các thuốc nhắm trúng đích. Dù không đe dọa tính mạng nhưng gây đau rát, bong tróc da, ảnh hưởng đến sinh hoạt...
7 lợi ích của việc uống đủ nước mỗi ngày: Điều số 5 khiến nhiều người bất ngờ
Bệnh thường gặp - 3 giờ trướcGĐXH - Nước chiếm khoảng 60% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết các hoạt động sống, từ điều hòa thân nhiệt, vận chuyển dưỡng chất đến đào thải chất cặn bã. Theo các chuyên gia, duy trì thói quen uống đủ nước mỗi ngày không chỉ giúp cơ thể hoạt động hiệu quả hơn mà còn mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tiêu hóa, làn da, thận và quá trình kiểm soát cân nặng. Dưới đây là 7 lợi ích nổi bật của việc uống đủ nước mà bạn không nên bỏ qua.
'Ăn cho nhanh, khỏe chưa thấy đâu: 'Thủ phạm giấu mặt’ trong nhiều bệnh mạn tính là đây
Bệnh thường gặp - 7 giờ trướcGĐXH - Thực phẩm siêu chế biến đang ngày càng xuất hiện dày đặc trong bữa ăn hiện đại vì sự tiện lợi và ngon miệng. Tuy nhiên, đằng sau những gói snack, mì ăn liền hay nước ngọt lại là loạt cảnh báo từ chuyên gia: nếu dùng thường xuyên, chúng có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch và nhiều bệnh mạn tính khác mà nhiều người không để ý.
Dùng quạt sai cách trong ngày nắng nóng có thể gây hại sức khỏe: 5 lỗi nhiều gia đình đang mắc phải
Bệnh thường gặp - 10 giờ trướcGĐXH - Trong thời tiết oi bức, quạt điện là thiết bị không thể thiếu. Tuy nhiên, sử dụng quạt không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ khô da, đau đầu, mất nước và ảnh hưởng đến đường hô hấp nếu chủ quan.
Ăn trứng mỗi ngày có tốt không? Những lợi ích bất ngờ của trứng với sức khỏe mà nhiều người chưa biết
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Trứng là thực phẩm quen thuộc, giàu protein, vitamin và khoáng chất. Ăn trứng đúng cách không chỉ hỗ trợ tim mạch, tăng cường trí não mà còn giúp duy trì cơ bắp và nâng cao sức khỏe tổng thể.
Bạn tưởng mình chỉ bị stress? 3 dấu hiệu này có thể là lời cảnh báo sức khỏe tinh thần đang gặp vấn đề
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng cảm giác mệt mỏi, chán nản hay mất ngủ chỉ là hệ quả của áp lực công việc. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, đó có thể là dấu hiệu sức khỏe tinh thần cần được quan tâm đúng mức.
Ăn lại bát nước mắm thừa sau bữa cơm: Thói quen nhiều gia đình Việt duy trì nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro sức khỏe
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Sau mỗi bữa ăn, nhiều gia đình có thói quen cất phần nước mắm còn thừa để dùng tiếp cho bữa sau nhằm tránh lãng phí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây không phải là thói quen nên duy trì. Dù bát nước mắm chưa có dấu hiệu hư hỏng, việc sử dụng lại nhiều lần vẫn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bảo quản không đúng cách.
Cơ thể phát đi 7 tín hiệu lão hóa nhanh nhưng nhiều người tưởng là chuyện bình thường
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Da kém đàn hồi, nhanh mệt, ngủ không sâu hay trí nhớ giảm sút đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang lão hóa nhanh hơn bạn nghĩ. Đừng đợi đến khi quá muộn mới bắt đầu chăm sóc bản thân.
Tưởng bổ dưỡng nhưng không phải ai cũng nên ăn: 4 nhóm người cần hạn chế thịt bò để tránh hại sức khỏe
Bệnh thường gặp - 2 ngày trướcGĐXH - Thịt bò giàu protein, sắt và nhiều dưỡng chất có lợi, nhưng không phải thực phẩm phù hợp với tất cả mọi người. Một số nhóm đối tượng nên hạn chế hoặc cân nhắc khi ăn để tránh làm ảnh hưởng đến tình trạng sức khỏe hiện có.
Nước luộc thịt có nên dùng để nấu canh? Chuyên gia chỉ ra lợi ích và những lưu ý quan trọng
Bệnh thường gặpGĐXH - Nước luộc thịt thường được tận dụng để nấu canh nhờ vị ngọt tự nhiên và hương thơm hấp dẫn. Song, giá trị dinh dưỡng thực sự của loại nước này ra sao, có tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng?