"Bật mí" mô hình hệ thống của trung tâm hồi sức tích cực lớn nhất miền Bắc?

Trung tâm hồi sức tích cực lớn nhất miền Bắc hoạt động như thế nào?

Chuyển đổi công năng từ bệnh viện sang Trung tâm ICU

Đến ngày 28/6, Trung tâm ICU 101 giường đã tiếp nhận tổng 76 bệnh nhân. Trong đó, đáng chú ý có 4 bệnh nhân phải sử dụng hệ thống tim phổi nhân tạo (ECMO), 40 BN thở HFNC (có 32 bệnh nhân đã cai HFNC, hiện chỉ còn 08 bệnh nhân); có 10 bệnh nhân thở máy (đã cai thở máy 07 ca, còn 03 ca) và 35 bệnh nhân đã được công bố khỏi bệnh và xuất viện.

Ông Nguyễn Trọng Khoa - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết: "Việc tiếp nhận, thu dung, điều trị bệnh nhân mắc COVID-19 tại Bắc Giang được chia thành 3 tầng cấp độ. Trong đó, tầng thứ 3 của "mô hình tháp" là việc thiết lập và vận hành Trung tâm ICU 101 giường để đáp ứng điều trị số lượng ca bệnh trở nặng được tiếp nhận từ các phân tầng dưới (BV dã chiến, cơ sở y tế, cơ sở thu dung, điều trị ban đầu COVID-19) nhằm đáp ứng dự báo tình hình số ca mắc tăng nặng tại Bắc Giang".

Ông Nguyễn Trọng Khoa – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế

Theo ông Khoa, Bộ Y tế đã tham mưu cho lãnh đạo tỉnh Bắc Giang lựa chọn địa điểm phù hợp nhất để thiết lập Trung tâm ICU. Sau khi đi khảo sát, đánh giá thực tế, Bệnh viện Tâm thần tỉnh đã được chọn để chuyển đổi công năng sang làm Trung tâm ICU. Bộ Y tế đã huy động các lực lượng tinh nhuệ từ các bệnh viện trung ương để cùng phối hợp với các bệnh viện của các địa phương vận hành Trung tâm ICU, đồng thời, chuyển giao kỹ thuật cho cán bộ y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Giang có thể làm chủ kỹ thuật, điều trị cho bệnh nhân sau khi các đoàn rút đi.

TS.BS Đỗ Ngọc Sơn - Phó trưởng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ: "Trước nay, Trung tâm ICU thường được xây dựng ngay trong BV dã chiến, là một phần của BV dã chiến. Tuy nhiên, lần này chúng ta đã biến hẳn bệnh viện thành Trung tâm ICU với 58 giường đặt tại BV Phổi và BV Tâm thần với 101 giường ICU. Thực tế, BV Tâm thần tỉnh Bắc Giang có đặc thù là chưa bao giờ có trung tâm ICU nên bài toán đặt ra là phải làm mới 100%. Chúng tôi đã phải tiến hành khảo sát kỹ từng độ rộng của cửa, tải trọng thang máy, phòng bệnh có thông thoáng, hành lang có thể tách được luồng đi của bệnh nhân và nhân viên y tế hay không... Có rất nhiều thứ cần cân nhắc khi lựa chọn bệnh viện thành trung tâm ICU lần này".

TS.BS Đỗ Ngọc Sơn - Phó trưởng Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bạch Mai tại Trung tâm ICU

Vì thời gian hoàn thiện chỉ có 5 ngày nên đội ngũ Bệnh viện Bạch Mai tiến hành đồng thời vừa thiết kế, vừa thi công, vừa thảo luận sửa chữa. Đến chiều 4/6, Trung tâm ICU đã chính thức tiếp nhận bệnh nhân đầu tiên.

Sơ đồ cụ thể của Trung tâm ICU 101 giường gồm tầng 1 có 23 giường hồi sức với đầy đủ oxy, khí nén và hệ thống hút trung tâm; tầng 2-3 với 52 giường có hệ thống oxy và khí nén; tầng 4 có 26 giường có oxy không có khí nén. Thiết bị máy móc được trang bị hiện đại, có đến 60 máy thở, máy siêu âm mới, máy chụp X-quang... có thể thực hiện hồi sức mức độ cao nhất như ECMO, lọc máu, thở máy… Số giường thở máy lên đến 70 bệnh nhân thở máy liên tục.

Đồng thời với số lượng giường bệnh lớn, trung tâm đã có nhiều nhân lực về hồi sức cấp cứu là các y, bác sĩ đến từ BV Trung ương Huế, BV C Đà Nẵng, BV Đà Nẵng, BV Hữu nghị và khối BV tư nhân Hà Nội do Bộ Y tế điều động.

Mô hình giám sát vòng tròn vận hành hiệu quả Trung tâm ICU

Để Trung tâm ICU đi vào hoạt động ổn định và điều trị hiệu quả với những tín hiệu khả quan như thế, qua chia sẻ của một trong số những đơn vị phụ trách vận hành Trung tâm ICU là Bệnh viện Trung ương Huế đã cho thấy mô hình giám sát vòng tròn đã phát huy hiệu quả tối ưu.

Theo TS. BS Nguyễn Thanh Xuân (PGĐ Bệnh viện T.Ư Huế) – người phụ trách điều hành chuyên môn tại đây cho biết, Trung tâm được tổ chức hoạt động theo hệ thống điều trị phân cấp hình tháp chặt chẽ và mô hình kiểm tra giám sát theo vòng tròn. Tất cả mọi hoạt động của Trung tâm ICU đều thông qua người phụ trách điều hành chịu trách nhiệm, ra chỉ thị; tầng dưới là lãnh đạo bộ phận kíp trưởng chuyên môn và tầng cuối là đội ngũ cán bộ nhân viên y tế; giám sát theo vòng tròn là các bộ phận từ bác sĩ điều trị, kiểm soát nhiễm khuẩn, điều dưỡng, các bộ phận khác kiểm tra giám sát, hỗ trợ nhau và ngược lại.

Trung tâm thực hiện giao ban hàng ngày vào lúc 8h kể cả thứ Bảy, Chủ nhật với sự tham gia của tất cả các bộ phận và các chuyên gia từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện C Đà Nẵng, Bệnh viện Hữu Nghị,… Các nhân lực của các bộ phận và các chuyên gia cùng nhau thảo luận về chuyên môn chăm sóc, điều trị bệnh nhân và các công việc phòng chống dịch cụ thể để Trung tâm hoạt động hiệu quả tốt nhất cho cả bệnh nhân và cán bộ nhân viên. Đảm bảo nguyên tắc hạn chế bệnh nhân tử vong, không để tình trạng bệnh nhân nhẹ diễn tiến nặng, nâng cao chất lượng điều trị tốt nhất để bệnh nhân sớm ra viện và tuyệt đối không để trường hợp lây nhiễm chéo tại trung tâm.

Công tác điều trị tại Trung tâm ICU lớn nhất miền Bắc

Về công tác chuyên môn điều trị: Các bác sĩ của Bệnh viện T.Ư Huế (TS, BS. Nguyễn Đức Hoàng, PGĐ BV T.Ư Huế cơ sở 2) và Bệnh viện Đà Nẵng (BS. Nguyễn Tấn Hùng – Trưởng đoàn y tế BV Đà Nẵng) phụ trách chuyên môn điều trị sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Ngay khi nhận bệnh nhân, Trung tâm sẽ tiến hành phân loại đánh giá lâm sàng bệnh nhân nặng nhẹ, bệnh nhân có nguy cơ trở nặng. Trường hợp bệnh nhân có chỉ định đặt sond nội khí quản, lọc máu liên tục (CRRT, thở máy, thực hiện ECMO) trong kíp trực có đủ bác sĩ và điều dưỡng thực hiện ngay. Cũng như các can thiệp khác như: đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, tĩnh mạch đùi, catheter đo huyết áp động mạch, Siêu âm phổi, siêu âm tim, đo IVC, đo áp lực tĩnh mạch cửa; cấp cứu bệnh nhân ngừng tuần hoàn hô hấp đối với bệnh nhân nhiễm COVID-19.

Các chỉ số xét nghiệm được trả trên hệ thống phần mềm và được BS trực phân tích các số liệu cận lâm sàng, các chỉ số xét nghiệm, cùng với lâm sàng bệnh để có phác đồ điều trị thích hợp nhất cho bệnh nhân.

Về công tác kiểm soát nhiễm khuẩn (KSNK) - khâu rất quan trọng liên quan trực tiếp đến bệnh nhân và đội ngũ điều trị chăm sóc bệnh nhân được giao cho BSCKII Nguyễn Thành Huy, Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn BV T.Ư Huế, phụ trách chính.

Theo đó, trước khi hoạt động, BS Huy đã tổ chức các hướng dẫn về phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm SARS-CoV-2 cho toàn thể nhân viên y tế (NVYT). Tiến hành phân luồng đường đi theo hướng một chiều tại trung tâm, có chỉ dẫn và bảng hiệu rõ ràng. Đồng thời, phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong chống nhiễm khuẩn phụ trách các công việc cụ thể và chịu trách nhiệm; cũng như hướng dẫn cụ thể cách thu gom đồ vải, chất thải, vệ sinh tay, khử khuẩn, tiệt khuẩn dụng cụ, tổ chức diễn tập xử lý bệnh nhân tử vong.

Cùng với đó, BS Nguyễn Thành Huy trực tiếp giám sát các hoạt động của nhân viên KSNK và tuân thủ của NVYT bên ngoài và bên trong khu vực điều trị, thường trực xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động của Trung tâm. Xây dựng quy trình, bệnh nhân tử vong, bệnh nhân nhập viện, bệnh nhân ra viện, quy trình vận chuyển bệnh nhân nhiễm COVID-19. Đặc biệt, các công việc của từng bộ phận có người phụ trách chính và liên tục báo cáo cho người phụ trách chuyên môn.

KSNK có bộ phận đi kiểm tra NVYT và ngược lại nhân viên y tế giám sát KSNK về thực hiện vệ sinh buồng bệnh, môi trường và cung cấp trang thiết bị phòng hộ có đáp ứng đủ nhu cầu cho NVYT.

Vấn đề dinh dưỡng do ThS.BS Nguyễn Trung Huy, Trưởng Khoa Dinh dưỡng BV T.Ư Huế phụ trách. Tất cả các bệnh nhân được cho ăn theo chế độ ăn bệnh lý và ăn theo nhu cầu đặt bữa trước đó một ngày đối với bệnh nhân tỉnh. Điều dưỡng kiểm tra đánh giá bệnh nhân sau mỗi bữa ăn xem bệnh nhân có ăn hết thức ăn. Đối với bệnh nhân nặng đánh giá sự hấp thu của dạ dày, bệnh nhân đi đại tiện, bệnh nhân được đánh giá Bilan và cân tại giường hàng ngày; hướng dẫn chế độ ăn dinh dưỡng cho bệnh nhân được chăm sóc cấp 1, 2, 3.

Đối với các bệnh nhân được hội chẩn, BS Dinh dưỡng phối hợp BS điều trị cho chế độ ăn phù hợp hoặc chế độ ăn bệnh lý cho từng bệnh nhân cụ thể. Và luôn có sự kiểm tra giám sát chất lượng thức ăn đảm bảo đủ dinh dưỡng và nhu cầu cho từng bệnh nhân.

Công tác điều dưỡng tại Trung tâm ICU 101 giường được giao cho Điều dưỡng Trưởng CNĐD Lê Văn Sáng (BV T.Ư Huế) phụ trách. Theo đó, hoạt động điều dưỡng được xây dựng theo hệ thống chặt chẽ dưới sự điều hành của Điều dưỡng Trưởng phụ trách chuyên môn tại trung tâm. Thực hiện phiên trực 4 ca, 5 kíp, thời gian trực 6h/ca (mỗi kíp 18-22 Điều dưỡng) và mỗi kíp trực có Trưởng kíp chịu trách nhiệm chung. Tất cả các kíp trực điều đảm bảo điều dưỡng chuyên về hồi sức tích cực đáp ứng chăm sóc bệnh nhân nặng tại trung tâm.

Tất cả điều dưỡng đến làm việc tại Trung tâm được hướng dẫn quy trình chăm sóc người bệnh nhiễm COVID-19 được xây dựng cụ thể cho từng ca trực theo khung giờ nhất định. Phân công nhiệm vụ cho từng kíp, việc làm cho từng ca trực, từng kíp trực điều dưỡng được phân công nhiệm vụ rõ ràng cụ thể và chịu trách nhiệm về nhiệm vụ được giao.

Điều dưỡng Trưởng CNĐD Lê Văn Sáng (BV T.Ư Huế)

Các công việc được bàn giao qua sổ sách ghi chép để bàn giao giữa các kíp trực cho tất cả các công việc đã thực hiện trên bệnh nhân, và công việc chưa làm cho phiên sau biết để tiếp tục thực hiện. Cùng với đó là việc phối hợp phục hồi chức năng phòng chống bội nhiễm, chống loét, tập thở cho bệnh nhân. Tất cả bệnh nhân được vệ sinh tắm gội, vệ sinh răng miệng vệ sinh toàn thân. Các kỹ thuật được truyền đạt, hướng dẫn cho nhau trong quá trình chăm sóc bệnh như: Vận hành máy lọc máu liên tục, chăm sóc bệnh nhân Ecmo, thở máy, sử dụng các loại máy móc khác được cập nhật hàng ngày.

Công tác dược và vật tư tiêu hao, được xây dựng hệ thống ngay từ đầu, thuốc cấp cứu thiết yếu được đưa ngay vào tại buồng bệnh có sổ kiểm tra giao nhận rõ ràng giữa các kíp. Thuốc được cung ứng tại nơi, có sự giám sát của khoa Dược. Có cơ số thuốc và vật tư y tế đầy đủ trong quá trình cấp cứu bệnh nhân. Thông tin bệnh nhân được cập nhật hàng giờ lên hệ thống để Ban điều hành có thể kiểm tra bất cứ khi nào để biết được diễn biến của bệnh nhân. Thông tin vòng trong và ngoài được thông tin liên tục bằng hệ thống bộ đàm, điện thoại, iPad. Và tất cả các bệnh nhân điều được theo dõi bằng monitor có hệ thống camera theo dõi 24/24.

Đội ngũ y bác sĩ BV TW Huế

Ngọc Mai