Bệnh võng mạc tiểu đường nguy hiểm thế nào?
GiadinhNet - Bệnh võng mạc tiểu đường là một biến chứng chính của bệnh đái tháo đường và là nguyên nhân hàng đầu gây ra mù lòa trên thế giới. Vì thế, các chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo, chủ động bảo vệ võng mạc từ sớm được xem là cách thức phòng ngừa biến chứng này cho mắt một cách hiệu quả.
90% bệnh nhân đái tháo đường có biến chứng tổn thương võng mạc
Trong một nghiên cứu liên quan giữa bệnh đái tháo đường tác động đến võng mạc, đều cho thấy các bằng chứng lâm sàng về sự phá vỡ hàng rào biểu mô sắc tố võng mạc đối với bệnh nhân đái tháo đường.
Theo bác sĩ Phạm Mạnh Hoàn, biến chứng võng mạc ở bệnh đái tháo đường hay bệnh võng mạc tiểu đường là tình trạng tổn thương các mạch máu nhỏ ở võng mạc, gây ra phù hoàng điểm, xuất huyết dịch kính, bong võng mạc... dẫn đến giảm thị lực hoặc mù lòa vĩnh viễn.
Trong một khảo sát 78 mắt của 58 bệnh nhân có phù hoàng điểm do tiểu đường cho thấy 24 (31%) có bong võng mạc nghiêm trọng. Phần lớn phù hoàng điểm do tiểu đường được xếp vào nhóm phù hoàng điểm do khuyếch tán vì chúng đã được chỉ ra có sự khuyếch tán hoặc có sự dày tại chỗ của phần ngoài nhân của các tế thị giác.
Thống kê của Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ, 90% người bị đái tháo đường sẽ có biến chứng võng mạc sau 10 - 15 năm mắc bệnh. Trong đó, 90% bệnh nhân đái tháo đường type 1 sẽ có biến chứng võng mạc trong vòng 5 năm phát hiện bệnh, còn 60% người bị đái tháo đường type 2, võng mạc có thể bị tổn thương bất kỳ lúc nào, thậm chí trước cả khi phát hiện bệnh.
Tình trạng tăng đường huyết là yếu tố chính gây bệnh vì làm tổn thương các mạch máu nhỏ trên võng mạc dưới 2 hình thức: thay đổi tính thấm của thành mạch khiến mạch máu rò rỉ và gây thiếu máu võng mạc kèm tân sinh mạch máu với diễn biến phức tạp. Theo đó, bệnh được chia làm 2 giai đoạn: không tăng sinh và tăng sinh.
TS-BS Trần Thị Phương Thu, Nguyên Giám đốc BV Mắt TP.HCM - Giám đốc BV Kỹ thuật cao Phương Nam, chỉ rõ ở giai đoạn không tăng sinh, dù võng mạc đã có tình trạng xuất tiết, xuất huyết nhưng người bệnh chưa nhận thấy triệu chứng mà chỉ có các biểu hiện dễ nhầm lẫn với tật khúc xạ như nhìn mờ, khó quan sát vào buổi tối… thường bị bỏ qua. Khi không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, bệnh dễ chuyển sang giai đoạn tăng sinh. Lúc này, võng mạc bị tổn thương nặng với các dấu hiệu rõ rệt như ruồi bay, nhìn sai màu, thấy nhiều đốm đen trước mắt… hay đột ngột mất thị lực vì đường huyết tăng cao làm màng nền mao mạch dày lên, các tế bào nội mô gia tăng bất thường khiến mạch máu tắc nghẽn, hình thành nhiều mạch máu mới (tân mạch). Các tân mạch này dễ vỡ gây xuất huyết dịch kính, phù hoàng điểm và bong võng mạc khiến thị lực suy giảm nghiêm trọng.
Theo Hiệp hội Nhãn khoa Mỹ (AAO), ngoài biến chứng tại võng mạc, người bị đái tháo đường còn gặp biến chứng đục thủy tinh thể. Trường hợp này, người bệnh thường được điều trị bằng phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Tuy nhiên, việc thay thủy tinh thể sẽ khó đạt hiệu quả nếu cấu trúc và chức năng của võng mạc không được đảm bảo.
Cần chủ động bảo vệ võng mạc, phòng ngừa mù lòa
Theo TS Thu, để phòng ngừa sớm biến chứng võng mạc gây mù lòa ở bệnh nhân đái tháo đường, yếu tố quan trọng nhất là phải bảo vệ võng mạc một cách an toàn, hiệu quả nhằm tránh các nguy cơ do đường huyết tăng cao gây ra.
Trong một nghiên cứu được công bố năm 2013 Wei Cao và các cộng sự thuộc Viện Mắt, Trường Đại Học Tổng Hợp Oklahoma Hoa Kỳ cho thấy sulforphane có trong Broccophane chiết xuất từ bông cải xanh có tác dụng rất tốt trong việc bảo vệ các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc trước tác động của các chất oxi hóa,.
Kết quả nghiên cứu của các chuyên gia nhãn khoa nói trên cũng cho thấy, khi cho các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc tiếp xúc với H2O2, thì có sự khác biệt một cách có ý nghĩa về mức độ tổn thương, ở nhóm tế bào biểu mô sắc tố võng mạc được bảo vệ bằng sulforaphane có tỷ lệ tế bào chết là 14% trong khi đó nhóm chứng có tỷ lệ tế bào chết là 48%.
Mới đây, các nhà khoa học Mỹ đã tìm thấy tinh chất Broccophane thiên nhiên có hoạt tính sinh học cao, an toàn, nhanh chóng được hấp thu vào cơ thể và mắt, giúp gia tăng tổng hợp Thioredoxin, một loại protein phân tử nhỏ có mặt khắp cơ thể nhưng tập trung nhiều ở mắt chính là thành phần quan trọng giúp đảm bảo chức năng của võng mạc.
Theo kết luận của ĐH Y khoa Johns Hopkins (Mỹ), Broccophane làm tăng khả năng hoạt động của các tế bào võng mạc một cách tự nhiên. Đồng thời, Broccophane còn giúp đảm bảo tính toàn vẹn của các protein cấu tạo nên thủy tinh thể, duy trì độ trong suốt, ngăn ngừa đục thủy tinh thể và nguy cơ mù lòa.
Bảo vệ mắt, đặc biệt là võng mạc từ bên trong và từ sớm với tinh chất thiên nhiên Broccophane giúp đôi mắt sáng khỏe, đảm bảo thị lực càng có vai trò quan trọng với người bệnh đái tháo đường.
Hà Giang/Báo Gia đình & Xã hội
