Đừng chủ quan khi mắt con bỗng “xanh như mắt mèo”

Có thể phát hiện ung thư võng mạc khi thấy 1 hoặc 2 đồng tử màu trắng hay vàng khi chụp ảnh buổi tối có dùng đèn flash. - Ảnh TL

Cả hai bố con đều mắc ung thư võng mạc

Mỗi lúc chụp ảnh cho con gái 22 tháng tuổi, chị Lê Thị Quỳnh (ở Hà Nội) lại thấy mắt con gái có đốm sáng trong tấm ảnh nhưng chị nghĩ, đó chỉ là do hiệu ứng ánh sáng thông thường. Mãi đến khi thấy con có biểu hiện nhìn ngày càng kém đi, vợ chồng chị Quỳnh mới hốt hoảng đưa con vào Bệnh viện Mắt Trung ương. Nhưng đã quá muộn! Bác sĩ phải quyết định múc bỏ mắt phải vì bé đã bị ung thư võng mạc. Nguy hiểm hơn, các chuyên gia còn nhận thấy có khối u xâm lấn thần kinh thị giác của bé. Bệnh nhân lại phải chuyển sang Khoa Ung bướu của Bệnh viện Nhi Trung ương để xạ trị.

Gần đây, Bệnh viện Mắt Trung ương tiếp nhận một bệnh nhân sơ sinh chưa đầy 2 tháng tuổi. Bệnh nhi sinh non này chỉ nặng 1,5 kg, được phát hiện mắc ung thư võng mạc cả hai mắt trong đợt khám sàng lọc trẻ sinh non (một chương trình phối hợp giữa Bệnh viện Nhi  Trung ương và Bệnh viện Mắt Trung ương). Đáng chú ý, bố của bệnh nhi này mới 24 tuổi (quê ở huyện Phú Xuyên, Hà Nội) cũng từng mắc ung thư võng mạc năm 2 tuổi và phải bỏ một mắt.

Theo các bác sĩ, căn nguyên của ung thư võng mạc thường là do gene. 6% trẻ mắc bệnh này có liên quan đến yếu tố gia đình (trong gia đình có người từng bị bệnh). Biểu hiện sớm của ung thư võng mạc là khi trẻ được vài tháng tuổi (thậm chí vài ngày tuổi) đến 1 tuổi. Bệnh thường xuất hiện ở cả hai mắt, có thể bị một loại ung thư khác đi kèm. 94% trường hợp còn lại không liên quan đến yếu tố gia đình. Loại này do đột biến gene, trong đó 80% không có khả năng di truyền và 20% có khả năng di truyền.

Phát hiện sớm có thể chữa khỏi

Dấu hiệu phát hiện sớm bệnh ung thư võng mạc thường là khi nhìn vào mắt trẻ sẽ thấy đồng tử có ánh trắng (56% trường hợp bệnh được phát hiện nhờ dấu hiệu này, nhất là vào ban đêm hoặc trong phòng tối vì khi đó đồng tử giãn). Cũng có thể thấy 1 hoặc 2 đồng tử màu trắng hoặc vàng khi chụp ảnh buổi tối có dùng đèn flash.

Triệu chứng này thường được mô tả bằng nhiều thuật ngữ y học khác nhau như: "mắt mèo", "mắt thú", "mắt có ánh sáng lập lòe", "mắt có ánh sáng lấp lánh, rực rỡ". Dấu hiệu thứ hai là mắt bị lé (lác). 34% trường hợp bệnh được phát hiện nhờ dấu hiệu này. Đặc biệt, nếu trẻ bị lé trong vòng 6 tháng tuổi thì nên nghi ngờ bị ung thư võng mạc. Tuy nhiên cần lưu ý, lé cũng là một biểu hiện thường gặp của tật khúc xạ, cần được phát hiện, điều trị sớm. Dấu hiệu thị lực kém chiếm khoảng 8% trường hợp bệnh ung thư võng mạc được phát hiện. Ngoài ra, còn có các biểu hiện khác ở giai đoạn muộn như mắt đỏ và đau nhức mắt do tăng nhãn áp, viêm màng bồ đào, viêm tế bào hốc mắt, xuất huyết tự nhiên…

Theo BS Nguyễn Xuân Tịnh – Phó trưởng khoa Mắt trẻ em (Bệnh viện Mắt Trung ương), hiện ở Việt Nam chưa có số liệu đầy đủ về tỷ lệ mắc bệnh ung thư võng mạc hàng năm. Theo một số nghiên cứu, bệnh này đứng hàng thứ 4 ở trẻ em dưới 15 tuổi. BS Nguyễn Xuân Tịnh cũng cho hay: Số lượng bệnh nhân bị ung thư võng mạc tìm đến Bệnh viện Mắt Trung ương có chiều hướng gia tăng. Mỗi năm, phát hiện trên 50 trường hợp.Việc bác sĩ chọn lựa phương thức điều trị phụ thuộc vào khả năng bảo tồn thị lực, kích thước, vị trí khối u, tuổi của bệnh nhân.

“Những bệnh nhi bị ung thư võng mạc, nếu được phát hiện sớm, hoàn toàn có thể cứu được cả hai mắt mà không cần phải bỏ nhãn cầu. Nếu muộn, bệnh nhân phải cắt bỏ nhãn cầu, thay mắt giả. Nếu đáp ứng tốt trong khâu điều trị, có thể kéo dài cuộc sống như một người bình thường. Vì vậy, điều quan trọng nhất là phải phát hiện sớm, đến bệnh viện chuyên khoa kịp thời để được tư vấn và điều trị…”, BS Nguyễn Xuân Tịnh khuyến cáo.

Tri Thường/Báo Gia đình & Xã hội