Chủ động phòng ngừa mù loà do biến chứng tiểu đường

Vì sao bệnh tiểu đường gây suy giảm thị lực, mù lòa?

Ở người tiểu đường, tình trạng đường huyết tăng cao kéo dài không những làm tổn thương các mạch máu lớn (nuôi tim, não...), mà còn tàn phá các mạch máu nhỏ, đặc biệt là hệ thống mao mạch trên võng mạc, gây ra 4 thương tổn võng mạc điển hình dễ dẫn đến suy giảm thị lực, mù lòa.

- Xuất tiết, xuất huyết võng mạc: Dưới tác động của đường huyết tăng cao, thành mao mạch yếu đi, giãn ra và phình lên làm tăng tính thấm khiến dịch và máu rò rỉ tạo thành các đốm xuất tiết, xuất huyết nhỏ. Nặng hơn còn phá vỡ mao mạch, khiến máu chảy ra nhiều tạo thành các mảng xuất huyết.

Dù chưa thấy triệu chứng rõ rệt, nhưng các thương tổn này có thể làm giảm thị lực bởi dịch tiết và máu bị ứ đọng sẽ phá vỡ vai trò hàng rào (nằm giữa mạch máu và võng mạc, cho phép chất dinh dưỡng từ máu đi qua một cách ổn định để nuôi dưỡng tế bào thị giác) của lớp tế bào biểu mô sắc tố võng mạc RPE, làm phù nề võng mạc, các tế bào thị giác chết đi.

- Xuất huyết dịch kính: Đường huyết tăng làm dày màng nền mao mạch, gia tăng bất thường các tế bào nội mô… khiến mao mạch tắc nghẽn, võng mạc thiếu oxy nuôi dưỡng. Khi đó, RPE sẽ tiết ra yếu tố kích thích tăng sinh mạch máu mới (tân mạch). Các tân mạch xâm lấn vào dịch kính, hơn nữa thành mạch rất mỏng, không chịu được áp lực máu nên dễ vỡ, gây xuất huyết dịch kính, ảnh hưởng thị lực.

- Bong võng mạc: Các tân mạch sau khi vỡ ra sẽ lành lại hình thành các mảng sẹo, quá trình liền sẹo sẽ co kéo, tách lớp RPE khỏi mao mạch, gây bong võng mạc… khiến người bệnh mất cảm nhận màu sắc, thậm chí mất thị lực.

- Phù hoàng điểm: Là tổn thương võng mạc nghiêm trọng nhất, gây mất thị lực nhanh chóng, có thể xảy ra bất cứ lúc nào kể từ khi có tình trạng xuất tiết, xuất huyết do rò rỉ, vỡ mao mạch hay tân mạch. Điều này là do dịch và máu ứ đọng ngày càng nhiều nhưng chức năng bơm nước thừa, các chất cặn bã từ võng mạc ra ngoài của RPE hoạt động kém khiến võng mạc, đặc biệt là vùng hoàng điểm bị phù nề.

Biến chứng tiểu đường rất dễ gây ra tình trạng mù lòa (ảnh minh họa)

Bảo vệ RPE và võng mạc để mắt sáng khỏe, tinh anh

Các nghiên cứu về mắt ở cấp độ sinh học phân tử đã khẳng định lớp tế bào biểu mô sắc tố võng mạc RPE có vai trò quan trọng đối với cấu trúc võng mạc và thị lực nói chung. Nó là màng thấm giữ cân đối lượng dịch giữa võng mạc và mạch máu, ngăn cản thành phần có hại từ mạch máu đi vào võng mạc. Đồng thời thực bào chất độc bảo vệ tế bào thị giác giúp mắt sáng khỏe.

Ở bệnh nhân tiểu đường, chức năng của RPE bị tổn hại, võng mạc và tế bào thị giác không còn được bảo vệ khiến thị lực suy giảm. Do đó, giúp RPE đảm bảo hoạt động một cách hiệu quả, an toàn chính là chìa khóa để bảo vệ thị lực.

Để phòng ngừa sớm biến chứng võng mạc gây mù lòa ở bệnh nhân ĐTĐ, yếu tố quan trọng nhất là phải bảo vệ võng mạc một cách an toàn, hiệu quả nhằm tránh các nguy cơ do đường huyết tăng cao gây ra.

Qua nhiều nghiên cứu chuyên sâu, các nhà khoa học Mỹ đã tìm ra tinh chất Broccophane giúp bảo vệ RPE hiệu quả nhờ tăng tổng hợp Thioredoxin - một protein phân tử nhỏ tập trung nhiều ở mắt giúp RPE hoạt động tốt hơn đồng thời giữ vững chức năng hàng rào, hạn chế tiết ra yếu tố kích thích tăng sinh tân mạch, từ đó ngăn ngừa tình trạng tổn thương võng mạc.

ĐH Y khoa Johns Hopkins (Mỹ) nhận định, Broccophane có hoạt tính sinh học cao, an toàn, nhanh chóng được hấp thu vào cơ thể, giúp tăng tổng hợp Thioredoxin ưu việt, bảo vệ các tế bào RPE và võng mạc một cách tự nhiên, giúp cải thiện thị lực, làm giảm các triệu chứng khó chịu do bệnh lý mắt gây ra.

Theo nhiều nghiên cứu, 80% bệnh nhân tiểu đường có thể chung sống hòa bình với bệnh mà không gặp biến chứng võng mạc nếu chăm sóc võng mạc từ sớm. Do đó, bên cạnh kiểm soát đường huyết, việc chủ động bảo vệ võng mạc với tinh chất Broccophane càng có vai trò đặc biệt, giúp phòng ngừa sớm bệnh võng mạc tiểu đường, hạn chế mù lòa và chăm sóc mắt sáng khỏe, tinh anh.

GS.TS Đỗ Như Hơn

Nguyên Giám đốc BV Mắt Trung Ương