Trong những ngày sống với các bộ tộc hoang dã giữa rừng với bao gian
khó, hiểm nguy, thiếu thốn trăm bề, vậy mà thật kỳ lạ, những thổ dân
mà chúng tôi tiếp xúc đều cho là cuộc sống của họ hạnh phúc nhất trên
hành tinh!
Hôm chúng tôi vượt đầm lầy vào khu rừng mang chính tên
người chủ của nó – Lion. Đã thấy ngôi nhà trên tít ngọn cây cách khoảng
100m đường chim bay, vậy mà chúng tôi phải đi gần 10 phút mới tiếp cận được.
Xung quanh đều vây chặt bởi đầm lầy, thú dữ, đường vào phải đi trên những
thân cây do gia chủ đã chặt làm thành cầu. Nhà của Lion nằm lọt thỏm trong một
vạt rừng nhỏ ba phía là dòng sông Abi uốn quanh. Thời tiết rất nóng, độ ẩm rất
cao.
Đây là lần đầu tiên con của Lion nhìn thấy người hiện đại.
Trọn đời bên em
Sự thăm viếng có chút
đường đột của những con người từ thế giới khác khiến gia đình Lion rất e dè.
Người vợ trẻ nép vào bên cửa nhà nhìn xuống đất, hai đứa trẻ dụi đầu vào lòng
mẹ, thi thoảng quay lại len lén nhìn chúng tôi. Lion vừa đi bắt cá ở phía hạ
nguồn của dòng Abi trở về nhìn chúng tôi với ánh mắt dò xét, lạ lùng.
Phải mất một lúc lâu chúng tôi mới bắt chuyện được với Lion vì phải chuyển ngữ
từ tiếng Anh sang tiếng Indonesia phổ thông và sau đó mới sang tiếng
Koroway…
Khi câu chuyện đã bắt đầu thân quen, Lion mới thổ lộ: đây là lần thứ hai anh
được nhìn thấy những con người “hiện đại” không khoả thân, còn hai đứa con anh
thì đây là lần đầu tiên. Lion lập gia đình áng chừng 10 năm, vợ anh là một món
quà do cha ban tặng.
Lion cho biết: “Cha tôi đi rừng sang những ngôi
làng lân cận và ông tìm được một cô gái phù hợp cho tôi. Ông đem chiếc vòng đan
đầy vỏ ốc và nanh chó đến làm lễ vật cho nhà gái rồi dắt cô ấy về cho tôi. Khi
bắt đầu có con, tôi tự làm ngôi nhà trên cây cho mình và đưa cả gia đình về đây
sinh sống cho đến giờ”.
Cuộc sống hôn nhân ở đầm lầy nhiệt đới Irian
Jaya đơn giản đến kỳ lạ. Không có khái niệm lễ cưới, không giấy tờ, tất cả diễn
ra tự nhiên như chính sự tồn tại của nó. Những chiếc vòng vỏ ốc, nanh chó hoặc
nanh heo rừng, được dùng như một thứ tín vật để đổi chác, mua bán, lấy vợ và
là của để dành mà những ông bố bà mẹ sẽ truyền lại cho con cái mình sau này.
Nhưng Lion cho biết, nó rất bền chặt và chung thuỷ đến trọn đời.
Khác với nhiều bộ tộc có cuộc sống hiện đại trên đảo Irian Jaya,
những thổ dân Koroway ở miền nam có đời sống hôn nhân rất chung thuỷ, không có
chuyện đa thê đa thiếp. Ở đời sống thường ngày, vai trò giữa đàn ông và phụ nữ
gần như bình đẳng với nhau cho dù giữa nơi thâm sơn cùng cốc ấy, chỉ có
một đến hai gia đình sinh sống.
Chúng tôi hiểu được hạnh phúc gia
đình đối với họ quý giá đến chừng nào. Ngoài kia là rừng xanh thăm thẳm, những
hiểm nguy thú dữ luôn rình rập, chỉ có yêu thương, hy sinh hết lòng vì gia
đình, vợ con, những người Koroway mới có thể tồn tại. Bởi vậy, trong số các
bộ tộc ở Irian Jaya, người Koroway được coi là những người chung thuỷ nhất trong
đời sống vợ chồng.
Lion chỉ ăn một chút trong chén cơm chúng tôi mời, phần còn lại anh nhường
vợ.
Hạnh phúc là gì ?
Người đàn
ông quan niệm rằng: có vợ, có nghĩa cả hai sẽ ăn đời ở kiếp với nhau. Cuộc
sống vợ chồng trong rừng sâu là những ngày người đàn ông lo việc xây nhà, săn
bắn, phụ nữ giữ bếp lửa và sinh con đẻ cái. Ngoài việc vào rừng tìm cái ăn, họ
suốt ngày quấn quýt bên nhau và những đứa trẻ dần dần ra đời tô điểm thêm cho
hạnh phúc đơn sơ ấy.
Những ngày sinh sống cùng với gia đình Lion trên ngọn cây cao, đôi khi chúng
tôi thấy vợ chồng anh chỉ qua bữa bằng những chiếc bánh làm từ bột cây sago
nhưng họ rất yêu thương và nhường nhịn lẫn nhau. Khi chúng tôi mời Lion cùng
ăn những món ăn “hiện đại” với thịt hộp, mì gói mang theo, anh cũng chỉ
ăn qua loa một chút còn lại nhường tất cả cho vợ và hai đứa con nhỏ, anh nhìn
chúng ăn với ánh mắt hết sức trìu mến.
Lúc rảnh rỗi, vợ anh lại
bế con trèo cầu thang xuống dưới rừng, lũ trẻ chơi đùa với mấy con lợn rừng
bên cạnh dòng Abi hiền hoà, tất cả thú vui trẻ con nơi này chỉ có thế,
mà tiếng cười của họ cứ vang động cả khu rừng. Khi chiều đến, chị
vợ chăm chỉ chẻ những cây củi nhỏ để sưởi ấm trong đêm. Còn Lion ngồi ngay
cầu thang nhà vót những mũi tên tre và căng lại cây cung. Cuộc sống giữa rừng
hoang sao ấm cúng đến lạ thường…
Đêm nay trăng rằm, sau cả ngày săn
bắn trong rừng, mò cá ngoài suối, Lion cùng chúng tôi lại ngồi ở ngôi nhà
trên cây. Hình ảnh về những con người hoang dã này cứ như cuốn đôi mắt chúng tôi
dõi theo họ. Như đoán được chúng tôi đang muốn hỏi gì, Rufus – người dẫn đường
mỉm cười và nói “các anh định hỏi họ có thấy hạnh phúc không phải không?”. Chưa
kịp để chúng tôi trả lời, Rufus giải thích ngay “Xin hãy đừng hỏi họ về hạnh
phúc, các anh từ một thế giới hoàn toàn khác với những người Koroway, trong ngôn
ngữ của người Koroway không hề có từ hạnh phúc, nhưng cứ nhìn họ sống, họ
đang rất hạnh phúc đấy!”
Ngày chuẩn bị lên đường tạm biệt gia
đình Lion để dấn bước vào chặng đường mạo hiểm mới, chúng tôi lại băn
khoăn về gia đình Lion và cả những người Koroway đang sống thiếu thốn trăm
bề, cách biệt trong “cái lồng rừng nhiệt đới” này, tương lai của họ sẽ về
đâu, ngày mai sẽ ra sao,... Người dẫn đường như đã quá hiểu chúng tôi và anh
lại trấn an: “Các anh đừng lo về họ, họ vốn sinh ra không biết gì về tiện
nghi, xe ôtô, điện, máy giặt,… Người Koroway thích cuộc sống hoang dã, họ thích
ở trong thế giới của riêng mình. Hãy cứ để họ là những người Koroway tiền sử
hạnh phúc với những gì họ đã chọn lựa từ hàng ngàn năm
qua…”
Theo Lam Phong – Hoài Nam
SGTT