Sau khi đọc bài
"Tay trắng sau ly hôn" , luật sư Ngọ Duy Hiểu, Bí thư Thành đoàn Hà Nội cho rằng, nguyên nhân là luật pháp của Việt Nam chưa thực sự hoàn thiện. Pháp luật thường gắn chữ "lý" vào chữ "tình", trong khi vợ chồng chia tay lại thường là "cạn tình". Đó là lý do chính đẩy người phụ nữ vào cảnh trắng tay sau ly hôn.
Dễ bị phủi công
Phân tích sự chưa hoàn thiện về mặt luật pháp này, luật sư Ngọ Duy Hiểu cho rằng, tình trạng phụ nữ thành người vô gia cư sau ly hôn thường là do 3 nguyên nhân sau: Một là do tập quán người Việt Nam khi đăng ký kết hôn chưa có sự rạch ròi về tài sản. Thứ hai là trong quá trình chung sống, tài sản do bố mẹ để lại (thường là nhà đất) không sang tên vợ chồng. Cuối cùng là việc tính công đóng góp trong quá trình chung sống thường rất khó xác định.
Việc tính công trong quá trình chung sống thường tính đến công sức chăm nom, bảo quản, xây dựng ngôi nhà mà họ đã ở. Theo những điều luật hiện hành, kể cả việc quét nhà thì vẫn được tính công, nhưng với điều kiện phải chứng minh được. Tòa án thường dựa vào giá trị thực tế của tài sản bất động sản đó để định giá phần có thể chia cho người vợ. Nhưng những tài sản dành để sửa chữa, bảo quản là không đáng kể. Thậm chí rất ít người chứng minh được bằng văn bản về số tiền hoặc tài sản mà mình đã bỏ ra xây dựng nhà cửa trong quá trình chung sống.
Như trường hợp của chị Đậu Thị Ngọc Dung (nhà ở Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội) mà chúng tôi đã nêu ở số báo trước, luật sư Trần Chí Thanh, Văn phòng luật sư Tâm Đức cho rằng, nếu chị Dung không chứng minh được số vàng (gần 20 cây vàng trong 4 lần sửa nhà) mà chị đã bỏ ra sửa chữa và nâng cấp nhà bằng văn bản thì việc tính "công đóng góp" của chị là không thể thực hiện được.
Ở những người mà chúng tôi đã gặp như chị Dung, chị Vân Anh... thì điều khiến họ cảm thấy bất công nhất khi phải "tay trắng" ra khỏi nhà chính là những năm tháng gánh vác gia đình không hề được tính đến. "Công sức lớn nhất của người phụ nữ là chăm sóc gia đình, chồng con, nuôi dạy con cái... thì khó đưa ra để mà đong đếm, để quy ra bằng tiền. Công sức này khi ra tòa, họ dễ bị phủi tay, không được chồng và gia đình chồng công nhận bằng cách đưa ra nhiều lý do này khác", luật sư Hiểu nói.
Nên có ý thức về tài sản khi kết hôn
|
"Trong quá trình chung sống, người vợ cũng phải có ý thức về tài sản khi kết hôn. Nếu không, khi về già họ có thể phải gánh lấy hậu quả không nhà cửa, vừa khổ mình, vừa khổ con cái. Ý thức về tài sản khi kết hôn là vô cùng cần thiết bởi khi vợ chồng còn hạnh phúc thì không ai so bì, nhưng khi chia tay thì công lao của phụ nữ có thể bị rũ bỏ".
Luật sư Ngọ Duy Hiểu |
Luật sư Ngọ Duy Hiểu cho biết, ở nhiều nước trên thế giới, khi kết hôn, các cặp vợ chồng thường ký một hợp đồng về tài sản. Hợp đồng đó sẽ xác nhận những tài sản mà hai người có trước khi cưới. Nếu ly hôn, tòa án sẽ dựa vào tính pháp lý trong bản hợp đồng này.
Vì thế, vấn đề tranh chấp tài sản đứng tên bố mẹ chồng ít khi xảy ra. Bởi do phong tục tập quán của họ, con cái lập gia đình riêng ít khi ở với bố mẹ. Những tài sản được cho từ bố mẹ, hay bất kỳ của ai khác thì đều được sang tên luôn khi quyết định cho. Ở Việt Nam, pháp luật có quy định về việc cho tặng, sang nhượng nhà cửa nhưng thường không mấy ai để ý, nhất là khi tài sản là do bố mẹ cho.
Luật sư Thanh cho biết, ở một số nước trên thế giới, sau khi kết hôn, chỉ cần có con là người chồng đã phải trích ngay một khoản tiền nuôi con (theo khung quy định) trong tiền lương của mình. Số tiền này được trích ngay tại nơi người chồng làm việc, người vợ sẽ nhận tại cơ quan của chồng, hoặc tại cơ quan bảo hiểm xã hội. Nhờ có quy định này nên người vợ khi sinh đẻ và nuôi con, họ ít phải nghĩ đến vấn đề tài chính.
Ở Việt Nam, vì không có những ràng buộc về mặt pháp luật, nên trách nhiệm của người chồng trong vấn đề tài chính để nuôi con là hoàn toàn tùy thuộc vào sự tự nguyện. Nếu chồng vô trách nhiệm thì gánh nặng này đè nặng lên vai người vợ.
Lâm Vũ