Chiếc bánh tuổi thơ

Bánh chỉ được làm vào những dịp quan trọng trong năm và đứa nào cũng háo hức chờ dịp ấy. Tôi còn nhớ món bánh mẹ tôi thường làm nhất là bánh cà và bánh ong.

Bánh ong làm bằng bột lọc, hạt nổ của nếp trộn với mật rồi đổ vào khuôn. Khi ăn cắt từng lát. Giữa mặt bánh nổi lên những hạt nổ nếp trông như những con ong trong tổ nên có tên gọi như thế.

Bánh cà làm bằng bột nếp xay khô trộn với trứng gà đánh bông, vắt thành từng viên như quả cà. Để bánh ngon, quan trọng nhất cách rán, phải là những người bình tĩnh, mạnh tay mới được rán.

Khi rán bánh, lũ trẻ chúng tôi phải giữ im lặng, không được nói to. Giải thích điều này, mẹ tôi cho biết: Nói to thần bếp sẽ nổi giận làm viên bột nổ bay ra khỏi chảo.

Sự thật thì có những mẻ không hề nổ, nhưng cũng có những mẻ lại bay hết ra khỏi chảo, tung toé khắp nhà. Đến khi mẻ bánh rán xong vớt ra khỏi chảo, lũ trẻ con chúng tôi mới thở phào nhẹ nhõm.

Những chiếc bánh ấy dùng để cúng nên dù rất thèm chúng tôi cũng không bao giờ được nếm trước. Sau khi cúng xong, mẹ cất vào một chỗ rồi làm phần thưởng cho chúng tôi khi học giỏi hoặc làm việc tốt. Sự quý giá của chiếc bánh như vậy nên mỗi lần nhận được quà, chúng tôi vui không tả xiết.

Bây giờ mua những viên kẹo giống như bánh cà tôi lại bồi hồi nhớ lại thuở ấy. Mỗi lần ngồi vắt bánh, thể nào bà hay mẹ cũng kể cho nghe những câu chuyện thuở xưa.

Sự tích của làng trong việc xây nhà Thánh: ở nhà Thánh có con hồ li tinh, ai nói bậy sẽ bị nó vồ. Vì vậy, thuở đó chúng tôi rất giữ gìn lời ăn tiếng nói chỉ sợ thất lễ. Mãi về sau tôi mới biết chẳng có hồ li tinh nào cả mà chỉ là một sự răn đe lũ trẻ chúng tôi.

Chiếc bánh cà, lát bánh ong thuở xưa còn chứa đựng cả tình thương yêu của bà và mẹ đối với chúng tôi, cả sự kính trọng đối với tổ tiên nữa. Bánh vừa là món để cúng ông bà tổ tiên vừa là để làm quà cho lũ trẻ con. Ôi không gian ấy đã xa thật xa.

Lê Thị Lam Hà (Số 1, đường Nguyễn Vĩnh Lộc, phường Bến Thuỷ, TP Vinh, Nghệ An)