Chuyện "hoan lạc" của quả phụ nhà Hán

Lữ Hậu chuyên quyền nổi tiếng khắp thiên hạ.

Xuất phát từ điểm ấy, quả phụ tái giá càng trở thành chuyện tày đình trong xã hội nam quyền tại Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp “đi chệch quỹ đạo”, đàn bà góa “đắt chồng” lại khá thịnh hành vào khoảng hai ngàn năm trước - thời nhà Hán. Vì sao có chuyện ngược đời như vậy?

Qua thăng trầm lịch sử, văn hóa Trung Quốc không hề mang tính cố định mà thay đổi có chọn lọc. Trong mỗi giai đoạn lịch sử, hình thái văn hóa cũng mang phong cách đặc trưng. Thời Hán, địa vị xã hội, vai trò và quyền lợi của người phụ nữ có những điểm khác biệt so với nhiều triều đại phong kiến khác. Nói đúng hơn, phận liễu yếu đào tơ đã có tiếng nhất định trong xã hội.

Từ Lữ Hậu chuyên quyền...

Bàn về địa vị của phụ nữ thời bấy giờ, không thể không nhắc tới câu chuyện bà hoàng Lữ Hậu vốn đa mưu, hành sự quyết đoán. Sau khi giành được thiên hạ, Lưu Bang đã được độc phụ trợ giúp đắc lực để trừ khử công thần. Trong đó, Lữ Hậu trực tiếp tham gia vào hai vụ giết hại Bành Việt và Hàn Tín.

Năm 195 TCN, Hán Cao Tổ qua đời, Lưu Doanh - con ruột của Lữ Hậu nối ngôi, lấy hiệu là Hán Huệ đế. Kể từ ấy, bà ta mặc sức thao túng chính sự. Tuy Huệ đế làm vua, nhưng thực chất chỉ như bù nhìn, không nắm thực quyền. Mọi chuyện lớn nhỏ trong triều đều do mẹ điều binh khiển tướng. Tới năm 188 TCN, Huệ đế vì buồn rầu, phẫn uất trước thói độc ác vô lương, lẫn sự chuyên quyền hống hách của mẹ, đã sinh bệnh, mất khi mới 22 tuổi.

Theo sử sách, vì hoàng hậu Trương Yên lấy Huệ đế, không con nối dõi, Lữ Hậu bèn âm thầm đem một bé trai vào cung, nói dối rằng con dâu có thai và sinh ra đứa trẻ này. Lưu Doanh qua đời, đứa trẻ lên nối ngôi, là Thiếu đế. Về sau, vì ủ mưu giành ngôi cho họ nhà mình, độc phụ này thẳng tay giết hại người họ Lưu, lập họ Lã làm vương. Ngay cả Thiếu đế cũng bị bà ta phế truất rồi giết đi, lập một người con khác của Huệ đế là Thường Sơn vương Lưu Nghĩa làm vua. Chuyện triều chính vẫn do một tay bà hoàng cay nghiệt này cai quản.

Quán Đào công chúa trên phim.

Sau khi Trần Ngọ - chồng của Lưu Phiêu qua đời, công chúa này dần bị thất sủng. Sống trong nỗi cô quạnh, đơn côi, bà ta dồn hết tình thương cho người con nuôi họ Đổng. Thậm chí, Quán Đào công chúa còn thẳng thừng tuyên bố: “Chỉ cần Đổng Yên muốn, thì trong một ngày không vượt quá 100 cân vàng, một triệu quan tiền, một ngàn xếp lụa, hãy cứ thuận theo ý cậu ta, không cần bẩm báo với ta làm gì”. Ngay cả Hán Vũ Đế còn cho phép mẹ vợ mình tái giá với mỹ nam, rồi kết thân với Đổng Yên để vui vầy, hưởng lạc.

Vì quả phụ Lưu Phiêu ngang nhiên nuôi dưỡng trai đẹp, nên đám đàn góa bụa trong thiên hạ ngang nhiên tái giá là lẽ thường tình. Bình Dương công chúa - chị gái của Hán Vũ đế kết hôn với Tào Thì. Tới năm 131 TCN, phu quân qua đời, vị công chúa này tái giá với Đại tướng quân Vệ Thanh, em trai của Vệ Tử Phu. Tiếp đến, Kính Vũ công chúa - con gái của Hán Tuyên đế có chồng đầu là Phú Bình hầu Trương Lâm, về sau kết tóc se duyên cùng Lâm Bình hầu Triệu Khâm. Sau khi Triệu Khâm qua đời, nàng ta lại kết hôn cùng Cao Dương hầu Tiết Tuyên. Hay như hoàng hậu của Hán Hoàn đế Lưu Chí cũng có mẹ ruột lấy Đặng Hương, rồi tái giá cùng Lương Kỷ…

Theo Hậu Hán thư Tống Hoằng truyện, vào thời Hán Quang Vũ đế Lưu Tú, công chúa Hồ Dương vừa lâm cảnh góa bụa, nhà vua đã muốn làm mối cho chị mình với Tống Hoằng, quan Đại tư không, người đất Tràng An. Hồ Dương công chúa cũng có ý ái mộ tài đức và dáng dấp tướng mạo của viên quan này. Biết vậy, Lưu Tú bèn cho triệu Tống Hoằng vào chầu, rồi gạ hỏi: “Có câu: Giàu đổi bạn, sang đổi vợ, khanh thấy thế nào?”. Nghe xong, Tống Hoằng bèn thưa: “Thần nghe nói, người vợ từ thuở khốn khó không nên bỏ, bạn bè lúc nghèo hèn chớ nên quên”.