Chuyện ở những ngôi nhà tạm lánh!

Men theo những con đường ngoằn nghèo ở Q. Tân Phú, TP.HCM, chúng tôi mới tìm ra “Địa chỉ tin cậy cộng đồng”, mái ấm tạm thời dành cho không ít số phận phụ nữ bất hạnh trên đường Thạch Lam. Thấy không khí trong ngôi nhà có vẻ nhộn nhạo, chúng tôi hỏi bác Vân, chủ nhà, thì được biết: hôm nay, có một người chồng đến làm bản cam kết, xin cho vợ được về. Khi nghe những lời hứa hẹn và xin lỗi của người chồng, không ít các chị em là thành viên trong gia đình lớn này bùi ngùi.

 

Những giọt nước mắt mang nhiều nỗi niềm khiến khuôn mặt của các chị đã khắc khổ càng thêm u buồn. Họ hình như cũng có nỗi băn khoăn: “Bao giờ đến lượt mình?”. Nhưng không phải ai cũng may mắn như người vợ vừa được chồng đến rước về.

 

 

Trong số những người phụ nữ tá túc ở đây, còn có chị Bình. Trước đây, chị sống tại quận Bình Tân, TP.HCM. Chị là một nạn nhân trong chính gia đình mình gần 12 năm nay. Theo lời kể của chị, những năm đầu cưới nhau, cuộc sống tuy có khó khăn nhưng vẫn hạnh phúc, hoà thuận. Khi chồng chị theo bạn bè lên biên giới làm ăn, tiền kiếm được nhiều mà “tật” cũng sinh theo. Anh nghiện nhậu nhẹt, cờ bạc, trai gái và... cả thói đánh vợ.

 

Anh “nghiện” đánh vợ đến mức có thể "tưởng tượng” ra những sai trái của vợ để đánh. Chưa kể lúc say, anh còn chửi bới, nhục mạ vợ mình rằng cô là đồ vô dụng, không biết cách kiếm tiền... Nhìn những vết thương còn chưa liền da chằng chịt trên cánh tay chị, nhiều người quen khuyên chị bỏ chồng, nhưng chỉ cần nghe đến đơn ly dị, chồng chị đã đánh “cho hết ý nghĩ ấy” (lời chồng chị). Không còn cách nào khác, chị tìm đến ngôi nhà lánh nạn để "cầu cứu”.

 

Được động viên, chia sẻ từ những người cùng cảnh ngộ khác, chị đã lấy được bình tĩnh và quyết tâm tự giải thoát mình khỏi “địa ngục”. Chị cho biết: “Chỉ mới ở đây ít ngày ngắn ngủi, nhưng tôi dường như “tỉnh ngộ” khi ý thức được mình cũng có những quyền và nghĩa vụ riêng của mình. Bây giờ, tôi thấy mình thật hạnh phúc. Thỉnh thoảng, con trai tôi ghé qua thăm mẹ. Ngôi nhà tạm này đã mở ra cho tôi một con đường khác, mới mẻ và sáng sủa hơn”.

 

 

 

Trong những năm gần đây, nạn bạo hành gia đình không còn "tập trung” nhiều ở các gia đình lao động có mức thu nhập thấp. Rất nhiều trường hợp “lánh nạn” ở các mái ấm là chị em phụ nữ có trình độ học vấn và mức thu nhập cao.

 

Chị Linh, từng là một cán bộ thuộc ngân hàng của Q. Tân Phú, kể lại: “Chúng tôi quen nhau từ những năm học đại học, ra trường, kết hôn và có với nhau 2 cháu. Khi cuộc sống gia đình được cải thiện, tôi dành nhiều thời gian cho công việc hơn. Tôi có khi về muộn do công việc ở ngân hàng quá nhiều. Chồng tôi thì khác, anh rất “quy tắc”, đi làm đúng giờ, về nhà đúng giờ. Anh hỏi tôi lý do về muộn, tôi có trình bày, những tưởng anh sẽ thông cảm. Nhưng không, tính anh đa nghi, cho rằng ngoài giờ làm, tôi đi với người khác. Không ít lần anh tìm đến chỗ tôi làm để xác minh xem tôi còn ở đấy không.

 

Có đôi lần, khi anh đến, tôi đã ra ngoài vì công việc. Không thấy tôi ở văn phòng, anh càng nghi ngờ. Thế là sau mỗi lần tôi về nhà muộn, anh đều lăng nhục tôi trước mặt các con. Tôi bị tổn thương trầm trọng khi càng ngày anh càng tỏ ra quá quắt, thường xuyên la hét và dùng bất cứ thứ gì có trong tay ném vào người tôi mỗi lúc tôi đi làm về.

 

Gần đây, đầu tôi có dấu hiệu bị tổn thương. Tôi đi khám và vẫn còn đang trong quá trình điều trị. Thế nhưng mỗi ngày về nhà, tôi càng sợ hãi khi chồng quá dữ dằn. Tôi được Hội phụ nữ quận giới thiệu vào đây, có cảm giác an toàn và bình yên hơn. Tôi nhớ các con và mong anh ấy thay đổi để gia đình được hạnh phúc hơn xưa”.

 

 

Bác Đào Thị Hồng Vân, chủ nhà tạm lánh cho chúng tôi hay: “Đa phần những người phụ nữ xin cầu cứu ở đây là những nạn nhân của chính các ông chồng, gia đình họ. Những trường hợp trên thường bị chồng đánh đập, nhục mạ, ghen tuông bằng vũ lực, tinh thần... Khi tìm đến chúng tôi, hầu hết họ đều khá bế tắc, không biết nương tựa vào đâu”.

 

Ngừng một chút để tiễn đôi vợ chồng vừa hoàn thành bản cam kết, bác kể: “Đôi vợ chồng này vừa cưới được nửa năm nay. Mâu thuẫn bắt nguồn từ hoàn cảnh khó khăn. Vợ chồng gây gổ với nhau. Gặp cô vợ không biết nhường nhịn, người chồng nóng tính lao vào đánh vợ. Vợ giận, bỏ vào đây”.

 

Trường hợp chồng đến đón về như đôi này hiếm lắm. Ở đây, chúng tôi không “cổ xuý” cho người phụ nữ bỏ gia đình mình đang sống. Chúng tôi nhận họ vào, chia sẻ, phân tích để họ biết được quyền và nghĩa vụ của họ. Nếu trường hợp đã vào đây, khi được chồng bảo lãnh về mà nạn bạo hành vẫn tiếp diễn, chúng tôi sẽ nhờ cơ quan cao hơn can thiệp. Nếu đến mức độ nghiêm trọng, chúng tôi sẽ giúp người phụ nữ được “giải thoát”.

 

Nhìn quanh nhà, thấy bác sửa sang một vài phòng riêng của gia đình thành nơi ăn, chốn ngủ cho các thành viên. Không gian không rộng rãi nhưng ấm cúng với những chiếc giường kê sát nhau. Gối, chăn, màn ngủ được xếp gọn gàng tinh tươm trên đầu mỗi giường. Nhờ sự ấm áp này, sự chia sẻ, cảm thông mà nỗi sợ hãi, cam chịu được vơi đi ít nhiều.

 

Hầu hết các trung tâm, các mái ấm thường cho những nạn nhân bạo hành một khoảng thời gian để chị em có thể thu xếp với gia đình mình. Một số ít trong đó không nơi nương tựa được giới thiệu việc làm để có thể tự lập trong cuộc sống. Hội cũng sẽ giúp đỡ họ đến khi nào họ thật sự an toàn.

 

 

Hiện nay, trên thế giới, quyền của người phụ nữ được xem trọng và được bảo vệ. Ở những nước phát triển, người phụ nữ được bình đẳng hoá với nam giới. Nhờ thế, nạn bạo hành trong gia đình ít khi xảy ra. Trên hết, họ được giáo dục về cuộc sống trong gia đình, được học về quyền và nghĩa vụ của con người để tự bảo vệ bản thân.

 

Riêng với những nước đang phát triển như nước ta, mô hình bảo vệ quyền phụ nữ mới ra đời (Luật chống bạo lực trong gia đình được quốc hội thông qua ngày 21-11-2007), nên ý thức chấp hành chưa cao.

 

Trả lời trên một phương tiện truyền thông, ông Lê Vũ Ngọc (Vụ trưởng Vụ gia đình) cho biết: “Trong xã hội chúng ta đang thiếu vắng” nội dung giáo dục đời sống gia đình. Điều đó dẫn đến các cặp vợ chồng rất thiếu kiến thức và kỹ năng ứng xử trong cuộc sống”.

 

Bác Vân cho biết thêm trước khi tiễn chúng tôi về: “Tôi luôn nói cho những thành viên trong mái ấm của tôi nghe về quyền con người vì có mấy ai biết đến quyền của họ đâu. Bên Hội phụ nữ Quận cũng đang tuyên truyền về luật gia đình cho người dân. Họ biết luật, họ sẽ không phạm luật. Khi ấy, nạn bạo hành sẽ được hạn chế. Người phụ nữ có quyền hạnh phúc và bình yên ngay trong gia đình của mình. Đó là mái ấm thực sự của họ”.

 

Địa chỉ cho nạn nhân bị bạo hành:   - Địa chỉ tin cậy cộng đồng Q. Tân Phú: 302 Thạch Lam, P. Phú Thạnh, Q. Tân Phú, TP.HCM - Chùa Bình An: 4395/1 Nguyễn Cửu Phú, P. Tân Tạo A, Q. Bình Tân, TP.HCM. - Hội phụ nữ các quận huyện, phường xã... nơi nạn nhân đang cư ngụ.