Có nên sử dụng tiệc Tết từ thực phẩm chế biến sẵn?

Khi mua đồ hộp chế biến sẵn nên chọn sản phẩm của công ty có thương hiệu uy tín, sử dụng đúng hướng dẫn và bảo quản của nhà sản xuất. Ảnh: P.T

Món gì cũng có

Chị Nguyễn Thị Thảo – Trưởng bộ phận bếp, khách sạn Gondola (Hà Nội) cho hay, đồ chế biến sẵn hoặc đông lạnh thường bị coi là không tươi ngon nhưng nó lại rất tiện lợi cho người bận rộn. Thực đơn Tết chế biến sẵn có rất nhiều món giúp các bà nội trợ bận rộn vẫn lo được mâm cỗ Tết cho tươm tất như: Bánh chưng, bánh tét, các loại giò, tôm chế biến sẵn, củ kiệu, thịt đông các loại, thậm chí cả nước hầm xương thịt để chế biến các món canh được đóng thành những hộp hoặc gói nhỏ rất thuận tiện khi dùng trong các bữa ăn. Thậm chí, bạn không cần phải đi chợ mà chỉ cần điện thoại cũng có thể mua được những món chế biến cầu kỳ như: Thịt kho, thịt đông, gà kho sả, các loại chà bông, giò, thịt xông khói…

Hàng thực phẩm chế biến sẵn rất phong phú. Từ loại đã làm thành món ăn đông lạnh đến các món tươi sống tẩm ướp sẵn hoặc đã làm chín nhưng vẫn đảm bảo giữ nguyên hương vị món ăn. Với loại thực phẩm sơ chế chỉ việc nấu theo quy trình. Loại chế biến sẵn có cá kho tộ, cá trắm kho giềng, cá kìm kho miền Trung, canh sườn, canh cua rau rút khoai sọ… Khi dùng có thể quay bằng lò vi sóng hoặc đun nóng sơ. Có cả bánh tráng miệng, các loại chè, nước uống (chè sen Huế, caramel, nước ép hoa quả...). Ngoài ra còn có các loại đã qua chế biến dùng ngay như các loại xúc xích, chả giò ăn liền, nem, đồ hộp, tôm cua viên, tôm lăn bột, mực giòn, cá bống cắt sợi, cá thiều tẩm gia vị, canh chua măng cuốn tôm thịt, cá muối sả ớt, mực nhồi thịt… mua về trữ trong tủ lạnh, khi cần chỉ 5-7 phút là có món ăn ngon, lạ miệng.

Qua khảo sát của PV tại các cửa hàng, siêu thị thì năm nay có các món khai vị lạ như đùi lợn sấy, thịt lợn sấy cắt lát. Các món chiên, nướng làm từ gà như gà giòn lá chanh, gà nướng sả... rất tiện dùng ngày Tết. Món được chuộng nhất là món lẩu Tết, đặc biệt hút hàng là lẩu hải sản, đủ tôm, hàu, sò, nghêu, cá, mực, chả cua... với ngô, cà rốt, sả, riềng, có gia đủ gia vị, nước chấm. Chỉ cần thêm rau là có nồi lẩu ngon, rất tiện lợi để dành thời gian cho gia đình vui chơi Tết.

“Thực phẩm chế biến sẵn dùng trong ngày như thịt kho, canh, bún xào, gỏi, nem nướng… chỉ dùng trong ngày và bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh. Sản phẩm đông lạnh khi mua về cần rã đông mới sử dụng. Không nên rã đông rồi đem cất vào tủ lạnh trở lại để sử dụng tiếp vì như vậy sản phẩm rất dễ mất nhiều dinh dưỡng và dễ nhiễm khuẩn hơn. Tốt nhất trước khi cho vào ngăn đá, nên chia nhỏ ra cho vừa bữa ăn”, chị Nguyễn Thị Thảo khuyên.

Đun, nướng đồ ăn sẵn ở nhiệt độ cao dễ gây ung thư

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh – Viện Công nghệ sinh học, Công nghệ thực phẩm (ĐH Bách Khoa Hà Nội), để phục vụ mục đích thương mại, các nhà sản xuất dùng thêm chất hóa học, chất bảo quản, phẩm màu nhân tạo, muối, đường… để bảo quản, duy trì sự thơm ngon của sản phẩm, vì vậy đồ ăn sẵn thường không tốt cho sức khỏe. Các chất phụ gia, muối, dễ gây nhiều bệnh, để tiện lợi cho ngày Tết vẫn có thể dùng, nhưng không nên dùng nhiều.

Các nhà khoa học trên thế giới cảnh báo, trong dầu của đồ chế biến sẵn có hydroxyanisole butylated và diacetyl thành phần hóa học có thể gây ung thư. Chất phụ gia Allura đỏ AC, hoặc đỏ 40 (đã bị cấm ở châu Âu từ lâu) có thể gây rối loạn thiếu tập trung. Thực phẩm chế biến sẵn ít calo, dinh dưỡng, nhưng quá nhiều muối, chất béo, mùi vị làm thơm ngon… gây thèm ăn, dễ gây béo phì, bệnh cao huyết áp, tiểu đường và tăng nguy cơ ung thư. Chất béo có hại trong đồ chế biến sẵn dễ làm viêm loét ruột già, có hại cho đường ruột, ảnh hưởng tới khứu giác. Thói quen thích các món chiên nhiều chất béo và uống nước ngọt… khiến người trẻ dễ thích đồ ăn sẵn, dễ "nghiện"…

Nếu ăn nhiều thịt đỏ (thịt lợn, bò, cừu, bê... chế biến xúc xích, thịt bò khô, patê, thịt hộp các loại...) ẩn chứa những nguy cơ ung thư dạ dày, đường ruột cao. Các chất hóa học Sodium nitrite và Sodium nitrate giữ màu sắc và kéo dài tuổi thọ sản phẩm được dung nạp nhiều vào cơ thể có thể được chuyển đổi thành nitrosamine - gây ung thư. Đồ chiên, nướng ở nhiệt độ cao tạo ra các amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) gây ung thư.

Những loại đường tinh chế hoặc từ các sản phẩm có chứa carbohydrate như: Bánh quy, bánh ngọt, mỳ, đồ hộp cũng rất nhiều đường, nước ngọt và bánh kẹo nói chung đều có nguy cơ gây béo phì. Thức ăn nhanh (gà rán, khoai tây chiên…), thức ăn chơi (snack, bánh quy, bánh cake, kẹo…) đều dùng dầu chiên ở nhiệt độ cao để thơm ngon, bắt mắt… nhưng có tới 45% là loại chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (trans fat) làm tăng cholesterol, tăng triglyceride, tạo ra các mảng bám gây xơ vữa động mạch dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ...

Chị Nguyễn Thị Thảo cũng cho hay, thực phẩm chế biến sẵn tuy tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn vì hàng giả, hàng nhái, chứa chất phụ gia không an toàn… Khi mua đồ hộp chế biến sẵn nên chọn sản phẩm của công ty có thương hiệu uy tín, kiểm tra hạn sử dụng, điều kiện bảo quản, thực hiện đúng theo hướng dẫn sử dụng và bảo quản của nhà sản xuất. Tốt nhất nên đảm bảo nguyên tắc ăn uống hợp lý vẫn là đa dạng nhiều loại thực phẩm.

Theo TS Nguyễn Duy Thịnh, các loại lạp xưởng, xúc xích, giăm bông... có nhiều muối diêm, khi chiên nướng ở nhiệt độ cao hay cháy khét dễ tạo nên chất gây ung thư nitrosamine, do đó hạn chế chiên nướng. Đồng thời chỉ nên đun đồ chế biến sẵn vừa đủ chín vì đun ở nhiệt độ cao và lâu dễ sinh chất ảnh hưởng cơ thể. Người hay bị khó tiêu cần hạn chế ăn những thực phẩm đóng hộp, chế biến sẵn.

Hà Dương - Hà My