Y Garia sinh ngày 14/7, tên thật Y Garia Ênuôl, là con trai thứ của cố NSND Y Moan. Sinh ra tại Đắk Lắk, anh là nghệ sĩ tiên phong theo đuổi dòng nhạc Rock Tây Nguyên, kế thừa di sản âm nhạc từ cha. Y Garia tốt nghiệp Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và lấy bằng Thạc sĩ tại Học viện Nghệ thuật Quảng Tây, Trung Quốc. Album đầu tay "Thời gian" (2013) của anh được yêu thích. Anh hiện công tác tại Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội cơ sở 2.
Con trai NSND Y Moan tiết lộ những áp lực và công việc ở ĐH Nghệ thuật Quân đội
Y Garia Ênuôl - con trai cố NSND Y Moan - chia sẻ về khoảnh khắc đau đớn không hát nổi sau khi cha qua đời.
Di sản của nghệ sĩ Y Moan
- Điều gì trong văn hóa Ê Đê đã khẳng định con người và âm nhạc của anh và làm thế nào anh tìm hiểu bản sắc đó trong cuộc sống hiện đại?
Dòng máu Ê Đê luôn chảy trong con người tôi, đó là điều bất di bất dịch. Ngay từ nhỏ, tôi đã được theo chân cha anh xem những buổi biểu diễn, lễ hội từ đơn sơ đến hiện đại trên sân khấu và trong đời sống của người Ê Đê. Điều đó nung nấu tôi tạo ra những sản phẩm diễn tả được sinh hoạt và cuộc sống thường ngày của người Ê Đê trong bối cảnh âm nhạc hiện đại.
- Là một người con của Tây Nguyên, đâu là ký ức tuổi thơ gắn bó nhất với vùng đất đỏ bazan và ký ức đó ảnh hưởng thế nào đến anh ngày hôm nay?
Thuở nhỏ, tôi được xem những buổi biểu diễn, tập luyện của đoàn ca múa dân tộc nơi ba tôi làm việc. Dòng máu âm nhạc chảy trong tôi như nhịp thở và nhịp đập tự nhiên. Khi lớn lên, môi trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội cho tôi nhiều kỷ niệm nhưng tôi luôn đau đáu về quê hương - mong muốn Tây Nguyên phát triển, con em đồng bào gìn giữ bản sắc âm nhạc Tây Nguyên.
Tuổi thơ tôi gắn liền với những buổi diễn cùng các bạn tại nhà văn hóa thanh thiếu nhi, trung tâm văn hóa, đoàn ca múa. Những chương trình tuy nhỏ nhưng đã để lại dấu ấn đặc biệt trong ký ức.
- Anh đã đối mặt với những áp lực nào khi tên mình gắn liền với huyền thoại Y Moan ?
Đây không phải áp lực tiêu cực mà là thách thức để tôi tìm được vị trí trong nền âm nhạc Việt Nam, đặc biệt là nhạc Tây Nguyên.
Di sản ba tôi để lại là tên tuổi khiến người đời nhớ mãi, gia đình luôn tự hào. Ba luôn ủng hộ tôi làm những điều mới, vận dụng kiến thức vào âm nhạc Tây Nguyên, tạo ra sản phẩm đặc biệt và bứt phá - tuy cũ mà mới, tuy mới mà cũ.
Ba mong 2 anh em có con đường học vấn tốt và phát triển. Tiếng nói, hơi thở của ba, của đại ngàn là nền tảng để tôi tiếp bước trên con đường âm nhạc.
- Anh có thể kể kỷ niệm sâu sắc với cha?
Đó là những khoảnh khắc đời thường được ba tận tay nấu những món ăn đồng bào, có thể cay hay đắng nhưng tôi không thể quên. Ba là đầu bếp số 1 của gia đình.
Khi thu âm bài Đôi chân trần và Đứa con của rừng sau ngày ba mất, tôi không thể hát nổi vì hình ảnh và lời ca như lời căn dặn của ba khi còn sống. Hình ảnh ấy cứ hiện về trong trí nhớ. Cả bài Giấc mơ Chapi cũng vậy, chỉ hát đoạn mở đầu đã nghẹn ngào không tiếp tục được.
Hy vọng năm nay, tôi và anh trai Y Vol sẽ thực hiện được chương trình tri ân tại Buôn Ma Thuột vào dịp 15 năm kỷ niệm ngày ba mất. Năm 2020, chúng tôi đã lên kế hoạch với nhạc sĩ Hoài Sa, Đức Trí và nhiều nghệ sĩ khác nhưng phải hủy vì đại dịch Covid.
Khát vọng đưa âm nhạc Tây Nguyên bùng cháy
- Chọn dòng nhạc rock Tây Nguyên, anh nghĩ thể loại này có thể đưa âm nhạc dân tộc đến gần hơn với giới trẻ như thế nào?
Nhạc Tây Nguyên gợi lên những giai điệu rực lửa, sôi động. Rock Tây Nguyên sử dụng thang âm từ các dân tộc, bộ lạc của 5 tỉnh Tây Nguyên với tiết tấu rộn ràng và vui tươi - những âm thanh dùng trong lễ hội, kỷ niệm mùa màng bội thu hoặc chào đón điều mới.
- Là một giảng viên, anh truyền tải tinh thần Tây Nguyên đến học trò như thế nào?
Tôi luôn mong muốn học trò có sức khỏe tốt, rèn luyện, nỗ lực để duy trì phong độ trên sân khấu và trong tập luyện.
Sắp tới, tôi sẽ ra mắt tác phẩm cùng ban nhạc và anh trai Y Vol về đề tài Đam San - sử thi nổi tiếng. Tôi muốn mang đến cho khán giả hình ảnh chàng trai Đam San đi tìm nữ thần mặt trời một cách dễ hiểu.
- Nếu được chọn một giá trị sống quan trọng nhất mà anh muốn truyền lại cho thế hệ sau, đó sẽ là gì?
Tôi muốn tạo ra những tác phẩm, âm hưởng vang mãi theo thời gian - như dấu ấn để người đời nhắc đến. Với các học trò và con em đồng bào, tôi muốn họ có cách nhìn mạnh mẽ, đột phá, tích cực và sôi nổi về âm nhạc. Nhắc đến âm nhạc Tây Nguyên phải là sự bùng cháy.
Tôi không coi đó là áp lực mà là niềm kiêu hãnh và tự hào về ba. Thế hệ sau cần vun đắp, gìn giữ, duy trì con đường âm nhạc và tiếng nói của ba Y Moan cho nhiều thế hệ.
Ca sĩ Juky San 'khắc cốt ghi tâm', cúi đầu nhận lỗi
Câu chuyện văn hóa - 20 phút trướcGĐXH - Nữ ca sĩ Juky San đã lên tiếng xin lỗi sau khi chụp ảnh phản cảm tại Giếng Tiên vấp phải phản ứng từ cộng đồng mạng.
Cuộc sống của cặp diễn viên chính phim 'Thỏ ơi' sau doanh thu 450 tỷ đồng
Câu chuyện văn hóa - 9 giờ trướcThành công nhờ phim điện ảnh "Thỏ ơi" của Trấn Thành, cuộc sống của hai diễn viên chính là Vĩnh Đam và LyLy có nhiều thay đổi.
Cuộc đời đa đoan của nữ NSND tài sắc có giọng hát được ví như 'báu vật'
Câu chuyện văn hóa - 1 ngày trướcDù thành công rực rỡ trên sân khấu, nhưng đời sống riêng của nữ NSND này lại có nhiều trắc trở, truân chuyên.
Ca sĩ Khôi Minh lấy cảm hứng từ Hà Lê để làm mới nhạc Trịnh Công Sơn
Câu chuyện văn hóa - 2 ngày trướcGĐXH - Thực hiện album nhạc Trịnh Công Sơn ở độ tuổi trung niên, ca sĩ Khôi Minh cho biết, lý do là bởi ở độ tuổi này suy nghĩ của anh có sự đồng cảm và tìm được sự an yên, vỗ về hơn khi tìm đến nhạc Trịnh. Một lý do nữa là được truyền cảm hứng từ ca sĩ Hà Lê – người làm mới nhạc Trịnh theo cách chưa ai làm và đạt được thành công.
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung: ‘Đứng trên sân khấu nhận giải thưởng, tôi mới thấy buồn’
Câu chuyện văn hóa - 2 ngày trướcNhạc sĩ Nguyễn Văn Chung rưng rưng khi nhắc lại biến cố lớn trong đời sống cá nhân. Anh cho biết năm 2024 là thời điểm khó khăn nhất khi mẹ qua đời.
Nghệ sĩ piano Nguyễn Lệ Thuyên Hà: 'Rực rỡ là điều có thể tạo ra được'
Câu chuyện văn hóa - 2 ngày trướcGĐXH - Nhắc đến Nguyễn Lệ Thuyên Hà, người ta thường nhớ đến một nghệ sĩ piano với nền tảng học thuật vững chắc, một giảng viên chuẩn mực trong đào tạo. Nhưng ít ai biết rằng, nhiều năm qua, cô còn là một "cầu nối" bền bỉ, đưa những tài năng trẻ Việt Nam bước ra thế giới thông qua các cuộc thi, chương trình nghệ thuật và những dự án kết nối quốc tế.
Khả Như giữ kỷ lục 4 năm liên tiếp có phim vượt 100 tỷ đồng
Câu chuyện văn hóa - 4 ngày trướcSau khi "Quỷ nhập tràng 2" vượt 100 tỷ đồng, Khả Như nối dài chuỗi 4 năm liên tiếp góp mặt trong các dự án điện ảnh vượt mốc trên, gồm "Nhà bà Nữ" (475 tỷ đồng), "Mai" (552 tỷ đồng) và "Quỷ nhập tràng" (hơn 150 tỷ đồng). Trả lời Tiền Phong, diễn viên cho biết cô không ngại làm xấu, không sợ già hay đảm nhận những vai nặng tâm lý, đồng thời sẵn sàng đối mặt nếu có dự án thất bại, xem cú ngã là động lực và đứng dậy đi tiếp.
Điểm chung thú vị của hai 'diễn viên nghìn tỷ' màn ảnh Việt
Câu chuyện văn hóa - 5 ngày trướcCùng ghi danh "diễn viên nghìn tỷ" khi liên tục có những dự án trăm tỷ đồng trong vài năm liên tiếp, cả hai còn có điểm chung thú vị.
Hoa hậu Việt Nam cao 1m58 từng được ghi vào sách kỷ lục Guinness giờ ra sao?
Câu chuyện văn hóa - 6 ngày trướcNgười đẹp này từng nhận được nhiều chú ý khi đăng quang Hoa hậu Việt Nam năm 1990 dù chỉ sở hữu chiều cao 1m58.
'Thần đồng opera' 14 tuổi: Sở hữu giọng hát hiếm có, giành loạt giải quốc tế
Câu chuyện văn hóa - 1 tuần trước“Thần đồng opera” 14 tuổi Dương Đức Hải gây ấn tượng với giọng hát hiếm có, học vấn nổi bật và loạt giải thưởng quốc tế.
Ngôi đền thiêng kỳ bí và những điểm mới ở Lễ hội Quan lớn Tuần Tranh
Câu chuyện văn hóaGĐXH - Câu chuyện về những kỳ bí của ngôi đền Tranh đến nay vẫn chưa được lý giải cụ thể và điều đó được thể hiện rõ vào mỗi mùa lễ hội như một sự linh ứng của ngôi đền thiêng.

