Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Mẹo 'tụ khí' của người giàu giúp tiền bạc nảy nở, nhờ thói quen này khi nấu ăn
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Một mẹo nhỏ trong gian bếp – tưởng chừng đơn giản – lại được truyền tai như bí quyết “tụ khí, giữ lộc”. Nhưng đằng sau thói quen này, đâu là yếu tố niềm tin, đâu là giá trị thực tế?
4 loại rau quả giàu selen giúp 'giải độc' gan tự nhiên
Ăn - 6 giờ trướcGĐXH - Selen – vi chất tưởng chừng ít được nhắc đến – lại đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan, chống oxy hóa và tăng cường sức đề kháng. Đáng chú ý, không cần tìm đến thực phẩm đắt tiền, nhiều loại rau củ quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày cũng có thể giúp bổ sung selen một cách hiệu quả.
Cơm nguội đừng bỏ vào ngăn mát tủ lạnh, làm cách này hấp lại vẫn ngon như mới
Ăn - 6 giờ trướcCơm nguội nếu không bảo quản đúng cách sẽ gây ra một số hệ lụy liên quan đến đường tiêu hóa, thậm chí ngộ độc.
Đột quỵ rất 'sợ' loại cá này: vừa rẻ vừa béo ngọt, giàu canxi gấp 3 lần sữa
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Việc bổ sung cá mòi vào chế độ ăn đúng cách không chỉ hỗ trợ giảm nguy cơ đột quỵ mà còn giúp cơ thể hấp thu lượng canxi tự nhiên hiệu quả.
“Con tôi đang ăn gì ở trường?”: Nỗi lo ám ảnh phụ huynh Hà Nội
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Có những câu hỏi mà một người làm cha, làm mẹ không bao giờ muốn phải thốt ra. Nhưng những ngày cuối tháng 3/2026, câu hỏi ấy lại đang ám ảnh hàng vạn phụ huynh: Con mình thực sự đang ăn gì trong bữa ăn bán trú ở trường?
Bộ phận của lợn được ví tốt "bằng mười vị thuốc", nhiều người không biết vẫn chê
Ăn - 23 giờ trướcCó một bộ phận còn đắt giá hơn cả thịt lợn, nếu dùng thường xuyên sẽ tăng cường sức khỏe. Đi chợ thấy không nên bỏ qua.
Khám phá các món ngon mùa hè tốn cơm trong ngày nắng nóng
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Những món ngon ngày nắng nóng góp phần cho bữa cơm gia đình thêm phần phong phú. Sau đây là danh sách những món ăn ngon mùa hè nắng nóng dễ làm cho bữa ăn gia đình hay các ngày cần đãi khách, bạn có thể tham khảo.
Người bị viêm gan B kiêng ăn gì?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh nên bao gồm các dưỡng chất đa dạng như chất béo, tinh bột, vitamin, khoáng chất và chất đạm để cải thiện chức năng gan.
Điểm danh những trải nghiệm ẩm thực 'độc bản' không nên bỏ lỡ khi đến Sa Pa
Ăn - 1 ngày trướcThưởng thức ly café trứ danh của thương hiệu Starbucks ở độ cao 3.063m, khám phá hương vị thanh tao của ẩm thực Halal giữa lòng đại ngàn, hay nhâm nhi miếng cá tầm nướng mắc khén thơm lừng, đậm vị Tây Bắc…. Đây là những trải nghiệm ẩm thực "độc bản" không nên bỏ lỡ khi đến với xứ sở trong mây dịp lễ Giỗ Tổ và kỳ nghỉ 30/4, 1/5 sắp tới.
Quán nộm lim tá lả vỉa hè 36 năm đông kín khách ở Hà Nội
Ăn - 1 ngày trướcSuốt nhiều thập kỷ, món nộm bò khô giòn dai, vị chua ngọt đặc trưng đã giúp hàng của ông Việt ở phố Hàng Bún giữ chân nhiều thế hệ thực khách.
Những thực phẩm quen thuộc giúp giảm gánh nặng lọc thận cho người trên 40 tuổi
ĂnGĐXH - Thận không cần “bổ” bằng thuốc đắt tiền, mà cần được nuôi dưỡng đúng cách qua bữa ăn mỗi ngày. Những thực phẩm quen thuộc dưới đây đặc biệt tốt cho thận, người tuổi trung niên nên bổ sung sớm.
