Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Những thời điểm trong ngày không nên uống cà phê, đặc biệt dịp Tết
Ăn - 11 giờ trướcGĐXH - Cà phê, trong đó cà phê hòa tan là một trong những thức uống được lựa chọn hàng đầu để gia đình tiếp khách ngày Tết.
Các loại nước uống thải độc gan không thể thiếu trong nhà, nhất là dịp Tết
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH – Do chế độ ăn uống có tác động trực tiếp đến chức năng gan, nên việc ăn gì và uống gì tốt cho gan luôn là mối quan tâm của nhiều người. Đặc biệt vào dịp Tết chúng ta ăn uống nhiều hơn thường ngày, khiến gan phải làm việc nhiều hơn.
Có nên rửa thịt trước khi cho vào tủ lạnh không?
Ăn - 17 giờ trướcGĐXH - Nhiều người nghĩ thói quen rửa thịt trước khi cất vào tủ lạnh giúp thịt sạch hơn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu thực hiện không đúng cách.
Bộ phận bổ nhất của con lợn được cho là bảo vệ nguồn sống mà ai cũng nên ăn, rất sẵn ở chợ Việt
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Dù cho bạn có tiền sử bệnh tim hay bạn chỉ muốn đảm bảo rằng bạn đang chuẩn bị cho cơ thể một cuộc sống lâu dài và khỏe mạnh, việc bổ sung các thực phẩm có lợi cho tim trong chế độ ăn uống là một trong những điều tốt nhất để hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Mẹ đảm mách công thức làm khô gà lá chanh thành công ngay lần đầu
Ăn - 21 giờ trướcHoài Thương, ở Hà Nội, sử dụng lá chanh Đà Lạt thay vì lá chanh nhà trồng để tránh bị đắng, giúp món khô gà trọn vị hơn.
Loại gạo ít calo nhưng lại nhiều protein bạn nên ăn trong ngày Tết
Ăn - 23 giờ trướcGĐXH - Cơm ngày Tết là một nét văn hoá truyền thống của Việt Nam. Mâm cơm là nơi mà mỗi gia đình sum họp quây quần trong năm mới. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc là lượng protein trong cơm bao nhiêu? Loại gạo nào ít calo?
Loại rau ví như 'vàng' giúp ruột khỏe, giải độc, kháng viêm, đang vào mùa ngon nhất năm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Loại rau mùa đông giàu chất xơ, vitamin và hoạt chất kháng viêm này, được xem là “rau vàng” giúp ruột khỏe, tăng đề kháng, rất đáng bổ sung vào bữa cơm gia đình.
Các loại gạo nếp đặc sản nấu xôi ngày Tết ngon chuẩn vị
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Gạo nếp là loại gạo gắn liền với nhiều món ăn truyền thống như xôi, xôi chè, bánh chưng, bánh nếp, bánh trôi tàu. Khác với gạo tẻ được dùng để nấu cơm trắng ăn hằng ngày, gạo nếp lại thường gắn với các dịp lễ hơn.
Người sành ăn săn lùng 'bánh chưng nhân cá chép': 500.000 đồng/cặp vẫn không đủ bán
Ăn - 1 ngày trướcNghe tên đã thấy tò mò, nhìn giá nửa triệu đồng một cặp càng khiến nhiều người ngạc nhiên, vậy mà món bánh này vẫn cháy hàng mỗi dịp xuân về.
Mùa đông da khô nứt nẻ, môi bong tróc, hãy đun ngay nồi nước 'thần thánh' này
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Có những chân lý dưỡng sinh nằm ngay trong những nguyên liệu rẻ tiền nơi góc chợ mà cuộc sống bận rộn khiến ta vô tình lãng quên.
Thứ rau dại ở Việt Nam lại được xếp là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”, chế biến đơn giản cũng có món ngon bổ dưỡng
ĂnGĐXH – Ít ai ngờ rằng một loại rau mọc dại, xuất hiện nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, lại được người dân một số quốc gia châu Á coi là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”. Dù cách chế biến rất đơn giản, nhưng loại rau này cho ra đời những món ăn vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng, nấu bao nhiêu cũng hết.
