Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Những nguyên tắc không cần ăn chay trường mà vẫn khỏe mạnh
Ăn - 1 giờ trướcGĐXH - Ăn chay không chỉ là định giới của Phật giáo mà còn là phương pháp dưỡng thân rất hiệu quả. Nhưng việc ăn chay trường thì không phải ai cũng có thể làm được.
Sau Tết, 1 loại thực phẩm quen thuộc dễ khiến không gian bếp trở nên nặng nề nếu dùng sai cách
Ăn - 2 giờ trướcTưởng chừng chỉ là món ăn tiện lợi, nhưng nếu dùng sai cách trong những ngày đầu năm lại có thể ảnh hưởng đến cảm giác phong thủy trong nhà.
Đây mới là các món ăn chay càng ăn càng khỏe
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH - Một số món ăn chay dưới đây tuy đơn giản, thanh đạm nhưng lại rất có lợi cho thân thể. Hãy thường xuyên bổ sung vào bữa ăn hàng ngày để dưỡng sinh, thanh lọc cơ thể.
Mâm cúng rằm tháng Giêng 2026 cần gì? '6 không 3 có' chị em cần nhớ
Ăn - 18 giờ trướcGĐXH - Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng không khác nhiều so với mâm cỗ Tết Nguyên đán. Tuy nhiên cũng có nhiều điểm phải lưu ý.
Nhờ lời cảnh báo của lão nông giàu kinh nghiệm, tôi sẽ không bao giờ mua loại bông cải xanh này nữa!
Ăn - 19 giờ trướcMột lão nông kỳ cựu với 30 năm kinh nghiệm làm vườn đã giải thích rất rõ ràng các dấu hiệu của một cây súp lơ xanh không nên mua.
Những con giáp trong 12 con giáp nên áp dụng phương pháp ăn chay để tăng vận khí, đổi vận
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Ăn chay không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe, mà còn giúp vận khí của bạn tăng lên, thúc đẩy mọi mặt cuộc sống diễn ra suôn sẻ. Những con giáp trong 12 con giáp dưới đây nên áp dụng phương pháp này để đón nhiều thành công.
Người đẹp Ngọc Loan gây sốt khi thực hiện 2 món ăn đậm đà hương vị cung đình
Ẩm thực 360 - 22 giờ trướcGĐXH - Từ bỏ ánh hào quang showbiz để rẽ hướng sang ngành làm đẹp, cuộc sống viên mãn của "phú bà" Ngọc Loan luôn khiến nhiều người ngưỡng mộ. Nhưng điều khiến mạng xã hội trầm trồ không phải là những món đồ hiệu xa xỉ, mà lại là món ăn "Nem công - Chả phượng" mang đậm hồn cốt cung đình Huế được thực hiện với sự khéo léo và tỉ mẩn đến kinh ngạc.
Tháng Giêng đừng nấu món này quá nhiều, các cụ xưa kiêng vì sợ gia đạo lục đục
Ăn - 1 ngày trướcNghe có vẻ mê tín, nhưng đằng sau lời dặn ấy lại là một triết lý sống thú vị.
Vẫn là thịt ba chỉ nhưng kho cùng nguyên liệu này ngon lại thơm phức và cầu mong tài lộc, sức khỏe trong năm mới
Ăn - 1 ngày trướcMón ăn với những nguyên liệu quen thuộc trong những ngày Tết này được hầm cho đến khi thịt mềm tan, mang theo những lời chúc năm mới tốt lành, thịnh vượng.
Một số mâm cơm cúng rằm tháng Giêng mang tài lộc, may mắn cả năm
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Rằm tháng Giêng là một trong những ngày lễ rất quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt. Vì vậy, vào ngày này các gia đình sẽ chuẩn bị mâm cỗ tươm tất để dâng lễ lên tổ tiên.
Món ăn gần 1 triệu/ký khiến Hòa Minzy nức nở khen ngon
Ẩm thực 360GĐXH - Hòa Minzy tấm tắc khen khi ăn món này. Đây cũng là món quen thuộc với nhiều tín đồ ẩm thực.
