Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Trứng ăn cùng những thứ này bổ dưỡng chẳng kém nhân sâm, tổ yến ít người biết
Ăn - 23 phút trướcTrứng gà là nguồn protein chất lượng cao và chứa nhiều vitamin thiết yếu. Tuy nhiên, việc ăn trứng đơn thuần có thể chưa khai thác hết giá trị dinh dưỡng của nó. Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, khi kết hợp trứng với một số thực phẩm cụ thể, cơ thể sẽ hấp thụ vitamin và khoáng chất tốt hơn.
Đừng xem thường gạo lứt đen nếu biết điều này
Ăn - 7 giờ trướcGạo lứt đen, còn gọi là gạo tím hay gạo cẩm, có màu tím đậm đặc trưng nhờ chứa sắc tố anthocyanin - một chất chống oxy hóa mạnh. Những năm gần đây, loại gạo này được nhiều người lựa chọn nhờ giá trị dinh dưỡng cao và tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa bệnh tật.
Món ăn đơn giản nhiều người nghĩ tầm thường nhưng lại mang ý nghĩa khai lộc đầu năm
Ăn - 8 giờ trướcGĐXH - Trong văn hóa ẩm thực của người Việt, đặc biệt là những ngày đầu năm, bữa cơm gia đình không chỉ đơn thuần là chuyện ăn uống. Trên mâm cơm ngày xuân, mỗi món ăn đều mang theo một tầng ý nghĩa: cầu may mắn, cầu tài lộc, cầu sự bình an cho cả năm.
Lá khổ qua có ăn được không? Sự thật khiến nhiều người bất ngờ
Ăn - 1 ngày trướcLá khổ qua (mướp đắng) vốn quen thuộc trong nhiều món ăn dân dã và bài thuốc dân gian. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn liệu loại lá có vị đắng đặc trưng này có ăn được hay không và cần lưu ý gì khi sử dụng.
Có 3 thứ trong bếp nên thay mới ngay nếu không muốn cả tháng Giêng trì trệ
Bếp đẹp - 1 ngày trướcGĐXH - Sau những ngày Tết rộn ràng, căn bếp – nơi từng đỏ lửa suốt từ 27, 28 âm lịch đến mùng 3 – bắt đầu chậm lại. Đây cũng là lúc nhiều gia đình tranh thủ dọn dẹp, sắp xếp lại không gian để chuẩn bị cho nhịp sống thường ngày.
Sai lầm nghiệm trọng nhiều bà nội trợ mắc phải khi luộc rau vứt chất bổ
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Luộc rau tưởng chừng là công việc rất đơn giản nhưng không phải bà nội trợ nào cũng biết cách luộc rau vừa xanh ngon, vừa giữ được chất dinh dưỡng.
Các món ăn thơm ngon, bổ dưỡng từ ngô không phải ai cũng biết
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Ngô là một loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, rất dễ ăn và dễ kiếm. Nhưng không phải ai cũng biết những tác dụng tuyệt vời mà thực phẩm này mang lại.
Loại quả thơm lừng, ngọt như đường là "thuốc bổ tự nhiên" ít người biết tận dụng
Ăn - 1 ngày trướcQuả mít không chỉ hấp dẫn bởi hương vị ngọt lịm, mùi thơm nồng nàn mà còn là một kho báu dinh dưỡng với rất nhiều vitamin và khoáng chất. Từ múi mít chín, xơ mít cho đến hạt mít, tất cả đều mang lại những công dụng tuyệt vời cho cơ thể.
3 công thức nước uống dùng đều đặn vào sáng - chiều - tối giúp dễ dàng loại bỏ chất thải và làm sạch đường ruột
Ăn - 1 ngày trướcKhông chỉ ngon miệng, 3 công thức nước uống này còn được biết đến như "nước làm sạch đường ruột", đặc biệt hiệu quả trong việc giúp thúc đẩy cặn bã ra ra khỏi ruột.
Gần 20.000 người lưu lại công thức trà “dưỡng nhan” này, tôi thử rồi và hiểu vì sao ai cũng thích
Ăn - 2 ngày trướcChỉ với vài khúc mía, chút trà đen và chiếc nồi chiên không dầu, bạn có một ấm trà thơm lừng, ngọt thanh tự nhiên. Tôi đã thử và thấy kết quả bất ngờ.
Cách ăn và chế biến trứng gà vô cùng nguy hại
ĂnGĐXH - Trứng gà là thức ăn quen thuộc với tất cả chúng ta nhưng liệu bạn đã biết cách ăn trứng sao cho không gây nguy hại đến sức khỏe chưa? Hãy tham khảo những cách chế biến sai lầm có trong bài viết sau.
