Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Bí quyết làm món 'sữa trắng' từ cá diếc và củ cải: Thuốc bổ cho dạ dày, cả nhà tấm tắc khen ngon
Ăn - 56 phút trướcKhông cần cao lương mỹ vị, chỉ với những nguyên liệu mộc mạc, rẻ tiền, bạn vẫn có thể tạo ra một bát "canh sữa" trắng trong, ngọt thanh, vừa giúp ấm người lại cực kỳ tốt cho tiêu hóa.
"Cứu cánh" cho hội Cú Đêm: 7 công thức "nước thần" giúp thải độc gan, mắt sáng, da dẻ hồng hào bất chấp deadline dí
Ăn - 12 giờ trướcĐừng uống cà phê nữa! Đây mới là 7 loại trà "hồi sinh" nhan sắc cho những nàng hay thức khuya.
Loại cá được ví như 'ngọc trong suốt' chỉ xuất hiện một mùa khiến thực khách 'săn lùng' ráo riết
Ăn - 15 giờ trướcGĐXH - Nhờ giàu đạm, ít béo, thịt mềm và dễ tiêu hóa, loại cá này được xem là lựa chọn lành mạnh, phù hợp với nhiều đối tượng và dễ chế biến trong bữa cơm gia đình.
Chỉ với 3 cách bảo quản này, bạn đã có cà chua để dành dùng quanh năm
Ăn - 20 giờ trướcGĐXH - Việc bảo quản cà chua đúng cách không chỉ giúp bạn tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo nguồn nguyên liệu luôn sẵn sàng cho mọi món ăn.
Bữa sáng nhanh 'thần tốc': Chỉ cần làm sẵn bảo quản trong ngăn đông, mỗi sáng dùng nồi chiên không dầu 10 phút là xong
Ăn - 1 ngày trướcGần đây tôi đã khám phá ra một "vị cứu tinh bữa sáng" giúp tôi thoát khỏi vòng xoáy "ăn gì" mỗi ngày!
Người bị sỏi thận cần tránh những loại rau nào để không tái phát?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Người bị sỏi thận (đặc biệt là sỏi canxi oxalat) nên hạn chế các loại rau có hàm lượng oxalat hoặc purin cao để tránh làm tăng kích thước sỏi hoặc hình thành sỏi mới. Dưới đây là danh sách các loại rau cần lưu ý.
Những món ăn 'giữ vía' cho trẻ nhỏ theo quan niệm dân gian: Kinh nghiệm truyền đời cực hiệu quả
Ăn - 1 ngày trướcMón này như một cách "dỗ vía" rất tự nhiên.
Thực phẩm tốt cho người thận yếu mà bạn nên ăn
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Một số thực phẩm tốt cho thận gồm: Súp lơ xanh (giàu vitamin C, K, B), quả việt quất và nho đỏ, cá vược, lòng trắng trứng (protein dễ hấp thu), tỏi (kháng viêm), kiều mạch và dầu ô liu (tốt cho tim thận, ít natri).
Món ngon gây chú ý ở bữa tiệc kỷ niệm 9 năm ngày cưới của Trấn Thành
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Trong dịp kỷ niệm 9 năm ngày cưới, Trấn Thành và Hari Won đã cùng nhau tận hưởng một bữa tối riêng tư, ấm cúng nhưng không kém phần sang trọng.
Cách luộc gà cúng mùng 1 tháng Chạp vàng đẹp, da không nứt
Ăn - 1 ngày trướcGà cúng mùng 1 tháng Chạp đẹp cần chọn gà chuẩn, mổ moi tạo dáng khéo và luộc đúng kỹ thuật để da vàng bóng, không nứt, thịt chín đều, thơm ngon.
Thứ rau dại ở Việt Nam lại được xếp là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”, chế biến đơn giản cũng có món ngon bổ dưỡng
ĂnGĐXH – Ít ai ngờ rằng một loại rau mọc dại, xuất hiện nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, lại được người dân một số quốc gia châu Á coi là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”. Dù cách chế biến rất đơn giản, nhưng loại rau này cho ra đời những món ăn vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng, nấu bao nhiêu cũng hết.
