Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Bí quyết chọn nước mắm nguyên chất truyền thống thơm ngon, an toàn ăn Tết
Ăn - 2 giờ trướcGĐXH - Nước mắm là gia vị không thể thiếu trong nền ẩm thực Việt. Có lẽ vì thế mà không ít người phải đắn đo suy nghĩ nên chọn nước mắm truyền thống sao cho chất lượng, thơm ngon mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Video dạy nấu ăn năm 1995 bất ngờ "nổi như cồn": Cách dùng nguyên liệu thế nào mà khiến chị em hốt hoảng?
Ăn - 2 giờ trước1kg cá "gánh" 40 quả chanh, dân mạng vừa xem vừa thắc mắc "liệu có chua đến rụng răng"?
Hé lộ cách làm món ăn giúp Đình Bắc tăng 20cm chiều cao trong 7 tháng, tăng tốc như xe F1 để rực sáng ở VCK U23 Châu Á 2026
Ăn - 18 giờ trướcGĐXH - Cao lớn (hiện cao 1m80), tăng tốc như xe công thức 1, nhưng ít ai biết bí quyết đã giúp vua phá lưới U23 Châu Á 2026 Đình Bắc "lột xác" ngoạn mục về thể hình.
Cách làm bánh chưng cốm dẻo thơm đón Tết ấm áp
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Nếp và cốm là một trong những tinh hoa của nguồn lương thực Việt Nam. Sẽ thật đặc biệt nếu nếp và cốm cùng hòa chung trong một chiếc bánh chưng đặc trưng vào dịp Tết.
Tết ông Công ông Táo 2026 rơi vào ngày nào Dương lịch? Mâm cúng đầy đủ gồm những gì?
Ăn - 21 giờ trướcGĐXH - Ngày 23 tháng Chạp được xem là ngày ông Táo lên thiên đình báo cáo việc nhân gian. Việc xác định chính xác Tết ông Công ông Táo năm 2026 rơi vào ngày nào theo Dương lịch sẽ giúp các gia đình chủ động hơn trong việc sắp xếp thời gian, chuẩn bị lễ cúng và công việc cuối năm.
Top nước chấm “quốc dân” không thể thiếu ngày tết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Ngày Tết, ngoài các món ăn đặc sắc, các loại nước chấm ngon, đậm đà là yếu tố quan trọng giúp các món ăn thêm phần hấp dẫn. Dưới đây là một số loại nước chấm “quốc dân” không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết.
Món ăn được coi là “gói lộc” trong mâm cỗ Tết nhưng nhiều nhà lại thiếu sót
Ăn - 1 ngày trướcTheo quan niệm cũ, màu vàng tượng trưng cho tài lộc và thịnh vượng.
Loại quả giúp bổ sung nước và điện giải tự nhiên, đang vào mùa, bán đầy chợ Việt không phải ai cũng biết
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ góp phần làm phong phú bữa ăn hàng ngày, loại dưa này còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.
Đây là nguyên nhân vì sao mâm cỗ Tết của người Việt không thể thiếu gà luộc nguyên con
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Theo tín ngưỡng của người Việt, con gà luộc vàng óng, nguyên con đóng vai trò là "linh hồn", là vật phẩm quan trọng nhất trên bàn thờ đêm Giao thừa và mâm cỗ ba ngày Tết.
Có nên dùng tiếp nồi cơm điện khi lớp chống dính đã bị bong tróc?
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Nồi cơm điện là thiết bị mà bất kỳ bà nội trợ nào cũng ưu ái sở hữu. Tuy nhiên sẽ rất ít người quan tâm đến cách bảo quản cũng như thay mới chúng một cách khoa học.
Có nên rửa thịt trước khi cho vào tủ lạnh không?
ĂnGĐXH - Nhiều người nghĩ thói quen rửa thịt trước khi cất vào tủ lạnh giúp thịt sạch hơn nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu thực hiện không đúng cách.
