Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Người bị sỏi thận cần tránh những loại rau nào để không tái phát?
Ăn - 11 giờ trướcGĐXH - Người bị sỏi thận (đặc biệt là sỏi canxi oxalat) nên hạn chế các loại rau có hàm lượng oxalat hoặc purin cao để tránh làm tăng kích thước sỏi hoặc hình thành sỏi mới. Dưới đây là danh sách các loại rau cần lưu ý.
Những món ăn 'giữ vía' cho trẻ nhỏ theo quan niệm dân gian: Kinh nghiệm truyền đời cực hiệu quả
Ăn - 13 giờ trướcMón này như một cách "dỗ vía" rất tự nhiên.
Thực phẩm tốt cho người thận yếu mà bạn nên ăn
Ăn - 14 giờ trướcGĐXH - Một số thực phẩm tốt cho thận gồm: Súp lơ xanh (giàu vitamin C, K, B), quả việt quất và nho đỏ, cá vược, lòng trắng trứng (protein dễ hấp thu), tỏi (kháng viêm), kiều mạch và dầu ô liu (tốt cho tim thận, ít natri).
Món ngon gây chú ý ở bữa tiệc kỷ niệm 9 năm ngày cưới của Trấn Thành
Ăn - 19 giờ trướcGĐXH - Trong dịp kỷ niệm 9 năm ngày cưới, Trấn Thành và Hari Won đã cùng nhau tận hưởng một bữa tối riêng tư, ấm cúng nhưng không kém phần sang trọng.
Cách luộc gà cúng mùng 1 tháng Chạp vàng đẹp, da không nứt
Ăn - 22 giờ trướcGà cúng mùng 1 tháng Chạp đẹp cần chọn gà chuẩn, mổ moi tạo dáng khéo và luộc đúng kỹ thuật để da vàng bóng, không nứt, thịt chín đều, thơm ngon.
Ăn thử sầu riêng Việt Nam, khách Nhật làm ngay động tác khiến dân mạng đòi giữ lại, không cho về nước
Ăn - 23 giờ trướcChỉ một động tác nhỏ của vị khách Nhật cũng đủ khiến cộng đồng mạng Việt Nam bật cười thích thú.
Loại thực phẩm khiến bạn mau đói
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Chúng ta từng gặp tình trạng ăn nhiều mà vẫn thấy đói. Thực ra không phải tiêu thụ bất cứ loại thực phẩm nào cũng giúp bạn no lâu, mà có một số món sẽ khiến bạn ăn mau đói hơn.
Bỏ 50.000 đồng mua món ốc lạ ở Việt Nam, khách Tây mỏi nhừ tay vì ăn mãi không xong
Ăn - 1 ngày trướcMột món ốc bình dân của Việt Nam đã khiến vị khách nước ngoài phải thừa nhận rằng ăn quá mất công, nhưng lại không giấu nổi sự thích thú vì hương vị cuốn đến khó dừng.
Các món ăn dễ tiêu hóa, đủ chất cho người bụng yếu
Mẹo nấu nướng - 1 ngày trướcGĐXH - Chế độ ăn uống cho người bụng yếu cũng rất đặc biệt, chủ yếu là lựa chọn những món ăn dễ tiêu hóa, dễ hấp thu để giúp đường ruột được có thời gian phục hồi. Bài viết sau gợi món ăn dễ tiêu hóa và đủ chất.
Loại củ có đầy ở Việt Nam, ra nước ngoài là đặc sản “hái ra tiền”, chế biến nhiều món ngon, người bị tiểu đường càng nên ăn
Ẩm thực 360 - 1 ngày trướcGĐXH – Không chỉ ít calo, tốt cho đường huyết, loại củ này còn được chế biến thành hàng loạt món ăn ngon miệng, thanh đạm và bổ dưỡng. Ít ai ngờ, loại củ phổ biến ấy với giá rẻ ở Việt Nam lại thành đặc sản ưa chuộng ở một số nước.
Thứ rau dại ở Việt Nam lại được xếp là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”, chế biến đơn giản cũng có món ngon bổ dưỡng
ĂnGĐXH – Ít ai ngờ rằng một loại rau mọc dại, xuất hiện nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, lại được người dân một số quốc gia châu Á coi là “cao lương mỹ vị số 1 thế giới”. Dù cách chế biến rất đơn giản, nhưng loại rau này cho ra đời những món ăn vừa ngon miệng, vừa bổ dưỡng, nấu bao nhiêu cũng hết.
