Con vật vờ kỳ lạ ở sông Hồng, sống vài giờ nhưng lưu danh đặc sản, giá tới cả triệu đồng
GiadinhNet – Một số làng chài ven sông Hồng vừa có lại lộc trời ban là loài côn trùng có tên vật vờ, làm sống lại một loạt món đặc sản từng khiến bao người tiếc nuối, giá cả triệu đồng trở về.
Đặc sản vật vờ muốn ăn không có mà mua
Nhóm các nhà báo tình thương – tên gọi vui của chuyến đi của chúng tôi – xuống bến phà Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội) bỗng thấy một số người dân bì bõm dưới bờ sông, hoặc đứng trên bờ dùng cây vợt dài quơ đi quơ lại, hoặc vớt những con gì đó lên. Hỏi ra mới biết họ hớt con vật vờ (có nơi gọi là con vờ).

Con vật vờ - đặc sản của dân chài ven sông Hồng. Ảnh: Uyển Hương
Nghe cái tên lạ, "các nhà" xúm vào hỏi thăm, mới biết Liên Hà hơn 20 năm trước được trời ban cho con vật vờ, chế biến thành nhiều món ăn đặc sản trứ danh, ăn một lần nhớ mãi. Chị Quý – tài xế lái phà cho biết, con vật vờ sống ở đáy sông, khi trở trời các ấu trùng nở ra to gần bằng con châu chấu, thân trắng đục, cánh trắng mỏng tang, bay vật vờ trên mặt nước mà thành tên.
Một bác dân chài lớn tuổi kể lại, hơn 20 năm trước đi hớt vật vờ là tuổi thơ vui tươi của nhiều người - nhất là trẻ em sống ven sông theo người lớn đi hớt vật vờ về vừa làm món ăn, vừa có tiền. Xưa vật vờ nhiều lắm, chỉ cần đứng trên bờ dùng vợt dài quơ qua liệng lại một buổi sớm cũng được cả yến.
Vậy mà đột nhiên vật vờ biến mất cùng với những món đặc sản ăn một lần nhớ mãi đó, để lại tiếc nuối cho bao người.
Khoảng 3 năm nay lộc trời vật vờ bỗng nhiên trở về ở khúc sông Hồng xã Ninh Sở (huyện Thường Tín, Hà Nội), và xã Liên Hà (Đan Phượng, Hà Nội). Số lượng vật vờ không nhiều như xưa, nhưng đủ làm làng chài sớm nào có vật vờ ngoi lên là tíu tít kéo nhau đi hớt, vừa vui, vừa có tiền, vừa làm sống lại những món ăn đặc sản.

Một sớm đi hớt vật vờ của một phụ nữ làng chài. Ảnh: Uyển Hương
Theo nhiều người dân Liên Hà, con vật vờ sống ở đáy sông, khoảng tháng 2 đến tháng 4 âm lịch chúng ngoi lên mặt nước vài giờ để lột xác vào sáng sớm. Cả tháng vật vờ lên lột xác vài ngày, đẻ trứng rồi chết. Trứng nở thành ấu trùng lại trở về đáy sông chờ ngày được ngoi lên mặt nước lột xác.
Để hớt được con vật vờ, dân chài phải canh thời tiết, con nước sao cho đúng vào ngày vật vờ lên lột xác thì hớt. Nhiều người bảo những ngày trở trời là vật vờ dễ xuất hiện, dân chài phải "canh" để nhanh tay hớt vật vờ về ăn và bán.

Vật vờ ngoi lên đẻ trứng, lột xác đầy mặt sông, bám đầy thành thuyền, phà. Ảnh Uyển Hương
Muốn ăn "phải lăn" từ 3 giờ sáng
Con vật vờ cho người dân Liên Hà hưởng lộc trời, nhưng muốn ăn dân chài "phải lăn" ra sông từ 3 giờ sáng. Hớt vật vờ rất dễ, tầm 4-6 giờ sáng vật vờ ngoi lên bay đi tìm chỗ đậu để lột xác, lúc đó nó rất yếu nên chỉ bay là là mặt nước, hay mặt đất.
Không phải chỗ nào cũng có vật vờ, mà chỉ có ở ngã ba sông nơi nhiều đất thịt để chúng làm tổ mới có. Chúng ngoi khỏi mặt nước là bay thành đàn, thành mảng. Người không có thuyền đi ven sông chăm chú vợt cũng hớt được cả cân côn trùng màu trắng đục gom vào vợt. Nhà thuyền chài thì dùng vợt gắn lưới bơi ra xa bờ vớt xác vật vờ nổi đầy mặt sông. Vì trời chưa sáng nên có nhà thuyền chài còn đốt bó đuốc to cho vật vờ thấy sáng thì tụ lại, rồi cầm vợt chao qua liệng lại tới nặng tay thì đổ ra cả rổ vật vờ.
Những ngày vật vờ nổi lên mặt nước từ sớm tinh mơ tiếng nói cười đã râm ran khắp khúc sông. Khoảng 6 giờ thì mọi người thu vợt, vớt lưới người thì đem vật vờ bán lại cho tiểu thương, người đóng thùng xốp thuê ship chuyển về thành phố cho người đặt hàng giá cao, người mang về chuẩn bị nấu bữa đặc sản dân dã.
Vật vờ chỉ sống vài giờ, nhưng lưu danh nhiều món đặc sản trứ danh ven sông Hồng. Vật vờ ra tới chợ bán tới 4-5 trăm ngàn đ/kg, vào nhà hàng thành món ăn giá tới 1 triệu đ/kg. Ăn rồi hôm sau muốn ăn thêm thì dù có đặt trước cũng không có mà mua. Còn ở bến phà Liên Hà giá vật vờ khi đắt (lúc ít vật vờ) là 150 ngàn đ/kg, khi rẻ (lúc nhiều vật vờ) là 100 ngàn đ/kg, có nhà mua cả tải về cất vào tủ đông ăn dần.
Những người thích ăn vật vờ mà đến muộn, hoặc không vợt được thì đi dọc bờ sông đón thuyền mua, nhưng việc này cũng không dễ bởi sản vật này lên bờ mẻ nào là có người đợi sẵn và mua hết.
Con vật vờ (còn gọi là con vờ) thuộc bộ Cánh phù du, một bộ thuộc một nhóm Palaeoptera, cùng với bộ Chuồn chuồn, tên khoa học là Ephemeroptera.
Vật vờ là loại trùng thoát xác hai lần. Sau lần thứ hai chúng có một cặp cánh và chỉ sống được vài giờ.
Tuổi thọ dài nhất của vật vờ cũng không quá 1 tuần. Ấu trùng của nó sống trong nước, sau thành trùng thì thân mềm nhũn, phát ra ánh sáng, hai cái râu ở trên đầu giống con dao găm, cuối phần bụng mọc ra 3 cái lông đuôi.
Buổi tối những con vật vờ tụ tập, bay lượn trên mặt nước để tiến hành giao phối. Sau đó vật vờ cái đẻ trứng xuống nước, rồi đa số chết đi.
Theo sách "10 vạn câu hỏi vì sao"
Thêm nguyên liệu này vào nước chanh ấm để uống buổi sáng tốt cho hệ tiêu hóa
Ăn - 4 giờ trướcGĐXH - Uống một cốc nước chanh ấm vào buổi sáng được xem là cách đơn giản để bổ sung nước, kích thích hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu biết kết hợp thêm một số nguyên liệu này, hiệu quả của nước chanh ấm có thể được nâng lên.
Món này từng bị coi là 'xui vía', nay lại thành đặc sản khoe mâm ngày Tết ai cũng thích
Ăn - 7 giờ trướcSự thay đổi này khiến không ít người lớn tuổi vừa ngạc nhiên, vừa lắc đầu: Thứ từng bị kiêng kỵ, sao giờ lại thành đặc sản khoe mâm?
Làm thịt viên rồi đem nấu thế này là có bữa ăn cực ngon miệng, sảng khoái cả nhà thi nhau ăn sạch nồi
Ăn - 21 giờ trướcMón ăn sử dụng những nguyên liệu đơn giản, rất phổ biến nhưng chắc chắn sẽ chinh phục khẩu vị cả gia đình.
Các bước bảo quản rau trong tủ lạnh tươi lâu trong những ngày Tết Nguyên đán chỉ bằng 1 tờ giấy
Ăn - 1 ngày trướcGĐXH - Mỗi loại rau, củ quả có cách bảo quản riêng với những điều kiện ẩm khác nhau. Bài viết dưới sẽ hướng dẫn cho bạn các bước bảo quan rau trong tủ lạnh tươi lâu cả tuần đơn giản bằng 1 tờ giấy.
Nấu cơm cúng bỏ ngay thói quen này kẻo món ngon đến mấy cũng tán lộc
Ăn - 1 ngày trướcVì sao thói quen này bị cho là "tán lộc"?
Đừng chỉ dùng cuốn nem, mang bánh tráng Việt làm theo cách này đảm bảo cả nhà tranh nhau gắp vì quá ngon
Ăn - 1 ngày trướcNếu trong bếp nhà bạn đang còn dư xấp bánh tráng mà chưa biết làm gì, hãy thử ngay công thức "bánh tôm rong biển" siêu tốc này. Chỉ với 5 phút chế biến, bạn sẽ có ngay món bánh vỏ mỏng tang, giòn rụm bao bọc lớp nhân tôm tươi rói, ngọt đậm đà từ biển cả.
Món miến xào làm theo công thức này cực ngon, cả nhà ai cũng mê!
Ăn - 1 ngày trướcThỉnh thoảng bạn hãy đổi vị cho cả gia đình với món miến xào thịt chim bồ câu thơm ngon này nhé!
Loại rau được coi “thảo dược trường sinh của phụ nữ” có nhiều ở nước ta, chị em làm ngay món ngon này để thêm trẻ đẹp
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH – Đây là loại rau có nhiều ở nước ta được ví là “thảo dược trường sinh của phụ nữ”. Vào ngày lạnh, chị em hãy thử làm ngay món ngon này để thêm trẻ đẹp.
7 loại thực phẩm tưởng chừng an toàn nhưng có thể chứa độc tố nguy hiểm, nên kiểm tra ngay
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Nhiều thực phẩm quen thuộc trong căn bếp hằng ngày tưởng chừng vô hại nhưng khi bị hỏng lại có thể sinh ra độc tố nguy hiểm. Chỉ vì tiếc của, không ít gia đình vô tình tự đặt mình trước nguy cơ ngộ độc, thậm chí ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.
Từng bị tạt mắm tôm đòi nợ thay chồng, 'Nữ hoàng phòng vé' gây sốc với diện mạo tuổi U50, làm lại cuộc đời từ 'bán xôi vỉa hè'
Ăn - 2 ngày trướcGĐXH - Bằng sự nỗ lực vươn mình mạnh mẽ và niềm đam mê nấu ăn sâu sắc, Kim Thư đã vực dậy cuộc sống và nuôi dậy thành công hai con trai, biến niềm đam mê nấu ăn trở thành một sự nghiệp đáng nể.
Rễ của loại cây phổ biến ở nước ta là “nhân sâm của người nghèo”, tốt cho xương khớp, Tết đem làm mứt vừa lạ miệng vừa bổ dưỡng
ĂnGĐXH – Với hương thơm thoang thoảng như sâm, vị ngọt mát tự nhiên, rễ cây thường được gọi là “nhân sâm của người nghèo” này không chỉ là vị thuốc dân gian quen thuộc mà còn được biến tấu thành món mứt Tết độc đáo, tốt cho sức khỏe khi dùng đúng cách.
