Những điều cần biết về Tết Hàn thực và Tết Thanh minh
GiadinhNet - Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh không, đây là câu hỏi mà rất nhiều người trẻ nhầm lẫn, hoặc thắc mắc.
Tết Thanh minh là ngày đầu tiên của Tiết Thanh minh. Tiết thanh minh kéo dài nhiều ngày, thường bắt đầu từ ngày 5/4 dương lịch tới ngày 20 hoặc 21/4 dương lịch mới chuyển sang tiết khí Cốc vũ (mưa rào).
Tiết Thanh minh không có ngày âm lịch cố định, nhưng theo quy luật của âm lịch thì tiết Thanh minh luôn nằm trong tháng 3 Âm lịch. Năm 2022, tiết Thanh minh bắt đầu từ ngày 5/3 kéo dài tới 20/3 âm lịch - nhằm vào ngày 5/4 đến 20/4/2022 dương lịch.

Tiết Thanh minh là dịp con cháu đi tảo mộ, tưởng nhớ tổ tiên. Ảnh minh họa.
Tiết Thanh minh là một trong 24 Tiết khí nông lịch, kéo dài gần hết tháng 3 âm lịch và không có ngày âm lịch cố định (chỉ có ngày Dương lịch cố định).
Tiết Thanh minh là một dịp lễ quan trọng để tưởng nhớ tổ tiên, với việc chính là để các thế hệ con cháu bày tỏ tấm lòng thành kính với ông bà, tổ tiên bằng cách đi tảo mộ, chăm sóc mộ phần của gia đình, dòng họ.
Nếu có việc tâm linh cần làm thì dịp này mới được động vào mộ phần - đó là nguyên tắc tâm linh từ xa xưa nhằm tránh cho con cháu gặp phải tai ương, xui xẻo khi động chạm vào mồ mả của người đã khuất.

Tết Hàn thực còn gọi là Tết bánh trôi - bánh chay. Ảnh minh họa.
Tết Hàn thực
Rất nhiều người trẻ nhầm lẫn Tết Hàn thực là Tết Thanh minh, và nhiều người khác thắc mắc không biết Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh không?
Theo các nhà nghiên cứu, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh là hai dịp lễ tách biệt, nhưng đều là những ngày lễ có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa cổ đại.
Tết Hàn thực chỉ có 1 ngày cố định là mùng 3/3 Âm lịch.
Tết Hàn thực gắn liền với chuyện ăn đồ nguội trong ngày 3/3 và câu chuyện về vua Tấn Văn Công thời Xuân Thu (Trung Quốc có bề tôi Giới Tử Thôi rất mực trung thành, cùng vào sinh ra tử nhiều lần. Nhưng khi vua lên ngôi ban thưởng đã quên mất Giới Tử Thôi.
Sau khi Giới Tử Thôi cùng mẹ về núi Điền Sơn ở ẩn, vua mới sực nhớ ra và gọi ra lĩnh thưởng, nhưng ông không chịu rời núi. Vua sai người đốt rừng muốn thúc ép bề tôi xuống núi, nhưng Giới Tử Thôi cùng mẹ đều chết cháy.
Vua quá đau lòng, nên lập miếu thờ và hạ lệnh phải kiêng đốt lửa 3 ngày (từ khoảng mùng 3 - 5/3 âm lịch hàng năm - sau này trở thành Tết Hàn thực (ăn đồ nguội đã nấu sẵn) của người Trung Quốc để tưởng nhớ công lao và ý chí kiên định của Giới Tử Thôi.
Tết Hàn thực ở Việt Nam vào ngày 3/3 Âm lịch. Người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường và dùng bánh trôi - bánh chay tượng trưng là những thức ăn nguội để cúng lễ và thưởng thức.
Do đó Tết Hàn thực ở Việt Nam còn gọi là Tết bánh trôi - bánh chay vì là món bánh được dùng nhiều nhất, làm bánh trước cúng, sau ăn và ngày càng có nhiều kiểu làm bánh trôi bánh chay đơn giản, đẹp mắt.
Ngày nay cuộc sống bận rộn, nên nhiều người cúng gộp cả 3 lễ chung vào ngày 1/3 âm lịch (gồm lễ mùng 1, Tết Hàn thực, và ngày đầu tiên của tiết Thanh minh).
Theo đó bên cạnh hương đăng trà quả xôi chè, còn có thêm đĩa bánh trôi, bát bánh chay thành kính dâng lên ông bà tổ tiên.
Hoặc ngày 3/3 âm lịch thì cúng Tết Hàn thực và ngày đầu tiên của tiết Thanh minh.
Còn đa số theo lệ cũ vẫn cúng Tết Hàn thực vào ngày 3/3 Âm lịch.
Người Việt Nam vào Tết Hàn thực vẫn nổi lửa nấu nướng bình thường, và làm món bánh trôi – bánh chay để cúng lễ.
Mâm lễ cúng Tết Hàn thực gồm: Hương, hoa, trầu cau, 3 hoặc 5 đĩa bánh trôi, 3 hoặc 5 bát bánh chay dâng cúng tổ tiên.
Tiết Thanh minh truyền thống là ngày cắt cỏ, đắp đất lên mộ (tảo mộ) do mùa xuân ấm áp, mưa nhiều nên cây cỏ tốt tươi trùm kín lên mộ, hoặc sụt lở…
Sắm lễ tiết Thanh minh gồm có hương đèn, trầu cau, tiền vàng mã, rượu thịt (chân giò, hoặc gà luộc, hoặc 1 khoanh giò nạc, hoa quả - đặt ở ban Thần linh khu vực nghĩa trang).
Thời điểm thực hiện tạ mộ cuối năm nên chọn và đây là điều cần biết để tạ mộ cho đúng
Ở - 39 phút trướcGĐXH - Thông thường, trong tháng Chạp, các gia đình có thể thực hiện lễ tạ mộ cuối năm. Khoảng thời gian tốt được các gia đình lựa chọn để tạ mộ cuối năm đón Tết Bính Ngọ 2026, mọi người có thể tham khảo dưới đây.
Cặp đèn cầy bái quan trong tang lễ và ý nghĩa phong thủy đời thường
Ở - 41 phút trướcGĐXH - Đám tang là một hủ tục quan trọng, cần phải được tổ chức một cách chu đáo và đầy đủ. Các vật dụng được dùng trong tang lễ, trong đó có đèn cầy bái quan là một trong những vật không thể thiếu mỗi nghi lễ tang sự.
Cách lau dọn bàn thờ Thần tài cuối năm đắc tài đắc lộc
Ở - 4 giờ trướcGĐXH - Cuối năm là dịp hầu hết các gia đình sẽ tiến hành lau dọn và sắm sửa đồ lễ để đón Thần tài với mong muốn nhận được nhiều may mắn, tài lộc trong năm mới. Việc vệ sinh, lau dọn bàn thờ không thể thực hiện qua loa mà phải được đúng cách.
Vỡ cốc chén và điềm báo trong quan niệm của người Việt và các nước trên thế giới
Ở - 6 giờ trướcGĐXH - Mỗi quốc gia lại có những ý nghĩa không giống nhau với việc làm vỡ chén bát. Làm vỡ chén theo quan niệm của một số nước trên thế giới lại là những điềm may mắn.
Khu vườn xanh mướt mắt nhà Chi Bảo và vợ trẻ khiến nhiều người ao ước
Ở - 8 giờ trướcGĐXH - Không chỉ gây chú ý bởi sự đáng yêu của các nhóc tì hái rau, khu vườn của gia đình Chi Bảo còn khiến người xem "phát thèm" vì vẻ xanh mướt, non mơn mởn.
Mách bạn chọn quà mừng thọ 100 tuổi độc đáo khiến ông bà hạnh phúc
Ở - 9 giờ trướcGĐXH - Ngày lễ mừng thọ 100 tuổi là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời của một con người nếu đạt được. Vì thế, ngày này con cháu thường quây quần thể hiện tình cảm của mình với ông bà bằng những món quà mừng thọ 100 tuổi ý nghĩa.
Gia chủ có nên tự bốc bát hương tại nhà cuối năm? Các bước cần biết để đắc lộc, đắc tâm an ai cũng nên biết
Ở - 23 giờ trướcGĐXH – Bốc bát hương cuối năm là một nghi thức quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt, mang ý nghĩa thanh tẩy không gian thờ tự, khép lại năm cũ và mở ra năm mới hanh thông, an lành. Liệu gia chủ có nên tự bốc bát hương tại nhà?
Xem ngày giờ đẹp tuần mới: Giờ đẹp động thổ, khai trương, xuất hành từ 19/1 - 25/1/2026
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Tìm hiểu giờ đẹp động thổ, khai trương và xuất hành trong tuần mới từ 19/1 đến 25/1/2026. Chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà chia sẻ bí quyết để mang lại tài lộc và may mắn.
Khung giờ đẹp thắp hương mùng 1 cuối cùng của năm - Ngày mai mùng 1 tháng 12 âm lịch Ất Tỵ 2025 để gọi tài lộc
Ở - 1 ngày trướcGĐXH – Ngày mai 19/1/2026 là ngày mùng 1 cuối cùng của năm – mùng 1 tháng 12 âm lịch Ất Tỵ 2025. Chuyên gia phong thủy khuyên, mọi người tham khảo giờ đẹp thắp hương mùng 1 tháng 12 âm lịch dưới đây để gọi tài, khai phú năm mới.
Làm thế nào để hết hơi lạnh khi đi đám ma xong?
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Những người đi đám ma về thường mang âm khí của người đã khuất. Vậy đi đám ma xong làm sao để hết hơi lạnh trên người? Hãy cùng tìm hiểu kỹ vấn đề này trong bài viết sau đây.
Khung giờ đẹp thắp hương mùng 1 cuối cùng của năm - Ngày mai mùng 1 tháng 12 âm lịch Ất Tỵ 2025 để gọi tài lộc
ỞGĐXH – Ngày mai 19/1/2026 là ngày mùng 1 cuối cùng của năm – mùng 1 tháng 12 âm lịch Ất Tỵ 2025. Chuyên gia phong thủy khuyên, mọi người tham khảo giờ đẹp thắp hương mùng 1 tháng 12 âm lịch dưới đây để gọi tài, khai phú năm mới.




