Những điều cần biết về Tết Hàn thực và Tết Thanh minh
GiadinhNet - Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh không, đây là câu hỏi mà rất nhiều người trẻ nhầm lẫn, hoặc thắc mắc.
Tết Thanh minh là ngày đầu tiên của Tiết Thanh minh. Tiết thanh minh kéo dài nhiều ngày, thường bắt đầu từ ngày 5/4 dương lịch tới ngày 20 hoặc 21/4 dương lịch mới chuyển sang tiết khí Cốc vũ (mưa rào).
Tiết Thanh minh không có ngày âm lịch cố định, nhưng theo quy luật của âm lịch thì tiết Thanh minh luôn nằm trong tháng 3 Âm lịch. Năm 2022, tiết Thanh minh bắt đầu từ ngày 5/3 kéo dài tới 20/3 âm lịch - nhằm vào ngày 5/4 đến 20/4/2022 dương lịch.

Tiết Thanh minh là dịp con cháu đi tảo mộ, tưởng nhớ tổ tiên. Ảnh minh họa.
Tiết Thanh minh là một trong 24 Tiết khí nông lịch, kéo dài gần hết tháng 3 âm lịch và không có ngày âm lịch cố định (chỉ có ngày Dương lịch cố định).
Tiết Thanh minh là một dịp lễ quan trọng để tưởng nhớ tổ tiên, với việc chính là để các thế hệ con cháu bày tỏ tấm lòng thành kính với ông bà, tổ tiên bằng cách đi tảo mộ, chăm sóc mộ phần của gia đình, dòng họ.
Nếu có việc tâm linh cần làm thì dịp này mới được động vào mộ phần - đó là nguyên tắc tâm linh từ xa xưa nhằm tránh cho con cháu gặp phải tai ương, xui xẻo khi động chạm vào mồ mả của người đã khuất.

Tết Hàn thực còn gọi là Tết bánh trôi - bánh chay. Ảnh minh họa.
Tết Hàn thực
Rất nhiều người trẻ nhầm lẫn Tết Hàn thực là Tết Thanh minh, và nhiều người khác thắc mắc không biết Tết Hàn thực có phải là Tết Thanh minh không?
Theo các nhà nghiên cứu, Tết Hàn thực và Tết Thanh minh là hai dịp lễ tách biệt, nhưng đều là những ngày lễ có nguồn gốc từ văn hóa Trung Hoa cổ đại.
Tết Hàn thực chỉ có 1 ngày cố định là mùng 3/3 Âm lịch.
Tết Hàn thực gắn liền với chuyện ăn đồ nguội trong ngày 3/3 và câu chuyện về vua Tấn Văn Công thời Xuân Thu (Trung Quốc có bề tôi Giới Tử Thôi rất mực trung thành, cùng vào sinh ra tử nhiều lần. Nhưng khi vua lên ngôi ban thưởng đã quên mất Giới Tử Thôi.
Sau khi Giới Tử Thôi cùng mẹ về núi Điền Sơn ở ẩn, vua mới sực nhớ ra và gọi ra lĩnh thưởng, nhưng ông không chịu rời núi. Vua sai người đốt rừng muốn thúc ép bề tôi xuống núi, nhưng Giới Tử Thôi cùng mẹ đều chết cháy.
Vua quá đau lòng, nên lập miếu thờ và hạ lệnh phải kiêng đốt lửa 3 ngày (từ khoảng mùng 3 - 5/3 âm lịch hàng năm - sau này trở thành Tết Hàn thực (ăn đồ nguội đã nấu sẵn) của người Trung Quốc để tưởng nhớ công lao và ý chí kiên định của Giới Tử Thôi.
Tết Hàn thực ở Việt Nam vào ngày 3/3 Âm lịch. Người Việt không kiêng lửa, vẫn nấu nướng bình thường và dùng bánh trôi - bánh chay tượng trưng là những thức ăn nguội để cúng lễ và thưởng thức.
Do đó Tết Hàn thực ở Việt Nam còn gọi là Tết bánh trôi - bánh chay vì là món bánh được dùng nhiều nhất, làm bánh trước cúng, sau ăn và ngày càng có nhiều kiểu làm bánh trôi bánh chay đơn giản, đẹp mắt.
Ngày nay cuộc sống bận rộn, nên nhiều người cúng gộp cả 3 lễ chung vào ngày 1/3 âm lịch (gồm lễ mùng 1, Tết Hàn thực, và ngày đầu tiên của tiết Thanh minh).
Theo đó bên cạnh hương đăng trà quả xôi chè, còn có thêm đĩa bánh trôi, bát bánh chay thành kính dâng lên ông bà tổ tiên.
Hoặc ngày 3/3 âm lịch thì cúng Tết Hàn thực và ngày đầu tiên của tiết Thanh minh.
Còn đa số theo lệ cũ vẫn cúng Tết Hàn thực vào ngày 3/3 Âm lịch.
Người Việt Nam vào Tết Hàn thực vẫn nổi lửa nấu nướng bình thường, và làm món bánh trôi – bánh chay để cúng lễ.
Mâm lễ cúng Tết Hàn thực gồm: Hương, hoa, trầu cau, 3 hoặc 5 đĩa bánh trôi, 3 hoặc 5 bát bánh chay dâng cúng tổ tiên.
Tiết Thanh minh truyền thống là ngày cắt cỏ, đắp đất lên mộ (tảo mộ) do mùa xuân ấm áp, mưa nhiều nên cây cỏ tốt tươi trùm kín lên mộ, hoặc sụt lở…
Sắm lễ tiết Thanh minh gồm có hương đèn, trầu cau, tiền vàng mã, rượu thịt (chân giò, hoặc gà luộc, hoặc 1 khoanh giò nạc, hoa quả - đặt ở ban Thần linh khu vực nghĩa trang).
Ý nghĩa của mâm bồng trên bàn thờ Việt
Ở - 1 giờ trướcGĐXH - Mâm bồng là biểu tượng tâm linh ít được chú ý trên bàn thờ. Bài viết này tiết lộ ý nghĩa sâu sắc của mâm bồng trong văn hóa Việt Nam.
Thực hư mất lộc nếu tỉa chân nhang trên bàn thờ gia tiên ngày Tết
Ở - 12 giờ trướcGĐXH - Vào mỗi dịp cuối năm Tết đến xuân về, các gia đình đều tiến hành dọn dẹp và sửa sang lại nhà cửa sạch sẽ để đón chào một năm mới may mắn. Trong đó, việc tỉa bát hương và tân trang lại bàn thờ gia tiên được người Việt rất coi trọng.
Khu vực huyền quan là gì mà nếu lỗi phong thủy thì “của cải đội nón ra đi”, cần thay đổi ngay cuối năm để đón Tết 2026 tài lộc
Ở - 17 giờ trướcGĐXH – Theo phong thủy, khu vực huyền quan được bố trí hợp lý, gia chủ sẽ tránh được sát khí, giúp gia đạo hưng vượng, làm ăn may mắn. Nếu phạm lỗi, tài lộc được cho là khó tụ, thậm chí “vào cửa trước ra cửa sau” mà gia chủ không hề hay biết.
Đây mới là thứ tốt nhất để cúng trên ban thờ ngày Tết để 1 năm sung túc đủ đầy
Ở - 17 giờ trướcGĐXH - Ngày Tết 2026 các gia đình đừng quên dâng lễ vật này lên ban thờ để tỏ lòng thành kính gia tiên, Thần Phật. Đồng thời, cầu mong 1 năm sung túc đủ đầy.
Dọn bàn thờ ông Công ông Táo: Điều cần biết để không phạm sai lầm
Ở - 21 giờ trướcGĐXH - Theo phong tục của người Việt, vào ngày 23 tháng Chạp, bàn thờ ông Công ông Táo sẽ được dọn dẹp sạch sẽ. Nhưng có nhiều gia đình sẽ dọn bàn thờ trước khi cúng ông Công ông Táo.
Bí quyết cắm hoa cúc tươi lâu cả Tết, có thể kéo dài tới 25 ngày
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Đào Lý, 38 tuổi, cho biết nếu được nhặt sạch lá và cắm đúng cách, hoa cúc có thể giữ độ tươi từ 10 ngày trở lên, thậm chí kéo dài đến khoảng 25 ngày.
Mâm bồng để trước hay sau bát hương là đúng?
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều gia đình vẫn phân vân trong việc mâm bồng để trước hay sau bát hương là đúng. Sự thật là, số lượng mâm bồng có thể linh hoạt tùy theo không gian, thế nhưng cách bài trí mâm trên bàn thờ lại có nguyên tắc nhất định.
Chỉ cần vài dịch chuyển nhỏ trong phòng khách để đón tài lộc năm mới hiệu quả
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Cuối năm, chỉ với vài dịch chuyển nhỏ trong phòng khách, gia đình bạn có thể dễ dàng thu hút tài lộc và vận khí mới. Khám phá cách sắp xếp lại không gian sống để đón năm mới tràn đầy năng lượng tích cực.
Làm vỡ lọ hoa trên bàn thờ là điềm gì?
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Nếu bạn vừa làm vỡ lọ hoa trên bàn thờ và đang bối rối không biết điều này có gây ảnh hưởng đến tâm linh không? Bài viết này sẽ giúp bạn bớt lo lắng và chỉ ra cách hóa giải đơn giản.
Chi tiết đặc biệt trong đám cưới Á hậu Phương Nhi với con trai tỷ phú Phạm Nhật Vượng
Ở - 1 ngày trướcGĐXH - Loài hoa "chiếm sóng" trong mọi khung hình của nàng Á hậu là loài hoa được mệnh danh "giọt nước mắt của thiên đường".
Không phải Giao thừa, đây là một lễ trong tháng Chạp các gia đình cần thực hiện để đón Tết Bính Ngọ 2026 tài lộc
Phong thủyGĐXH – Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nên thực hiện vào tháng Chạp cuối năm, nhưng nhiều gia đình không biết.




