Công tác DS/KHHGĐ tại Trung Sơn (Hòa Bình): Chuyển động ở một xã vùng cao

Điều gì đã giúp Trung Sơn có được thành tích thuyết phục và bất ngờ này... Và bước vào kế hoạch năm 2007, năm được gọi là “Heo vàng”, thành công của biết bao mồ hôi, công sức có tiếp tục được duy trì ...

Từ nhận thức đến hành động

“Nếu cách đây 10 năm, có lẽ chẳng ai tưởng tượng được Trung Sơn (huyện Lương Sơn, tỉnh Hoà Bình) lại không có người sinh con thứ 3 trở lên trong một năm chứ đừng nói đến 6 năm” - Ông Bùi Viết Vương (chủ tịch UBND xã) kể với chúng tôi - “Ngày đó, bà con đẻ nhiều lắm, sinh con thứ tư, thứ năm là chuyện bình thường. Đẻ nhiều, đẻ dày, đói ăn, thất học cứ quấn vào nhau chẳng biết bắt đầu từ đâu và đến khi nào mới chấm dứt”.

Đứng trước tình hình đó, Đảng bộ, Chính quyền xã Trung Sơn đã xác định, muốn thoát khỏi đói nghèo không có cách nào khác là  phải xác định công tác dân số - KHHGĐ là nhiệm vụ trọng tâm, phải vận động tuyên truyền các cặp vợ chồng đẻ ít, đẻ thưa, tập trung cho học tập, phát triển kinh tế. Và cũng như bất kỳ cuộc vận động nào, cán bộ, đảng viên phải đầu tầu gương mẫu.

Nhận thức đã chuyển thành hành động, hàng năm, ngay từ đầu năm Ban chấp hành đảng bộ, Hội đồng nhân dân xã luôn có Nghị quyết lãnh đạo về công tác dân số. Trong Nghị quyết luôn đặt ra các chỉ tiêu, mục tiêu cụ thể lồng ghép các chỉ tiêu kinh tế xã hội với chỉ tiêu  về dân số, gia đình và trẻ em.

Đó là 100% chi bộ đạt trong sạch vững mạnh; 100% đảng viên, gia đình đảng viên thực hiện tốt chính sách dân số - KHHGĐ; tuyệt đối không có đảng viên, người nhà đảng viên sinh con thứ 3 trở lên... Nghị quyết cũng phân công cụ thể trách nhiệm của các uỷ viên ban chấp hành, 5 xóm (cũng là 5 hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp) do 5 đồng chí trong cấp uỷ theo dõi, đề xuất các hoạt động cụ thể.

Trở thành lá cờ đầu

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều biện pháp và nhất là có sự thống nhất, quyết tâm cao của Đảng bộ và Chính quyền, xã Trung Sơn đã từng bước đạt được các mục tiêu trong công tác DSGĐTE.

Không chỉ cán bộ, đảng viên hiểu và thực hiện tốt chính sách công tác DSGĐTE mà người dân cũng nhiệt tình hưởng ứng. Số các cặp vợ chồng áp dụng các biện pháp tránh thai mỗi ngày một nhiều (đến nay đã trên 80%); số trẻ em sinh ngày càng ít; trẻ em đến tuổi được đi học; trẻ em nghèo, trẻ em khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được cộng đồng quan tâm, trợ giúp (mỗi năm huy động được 5 đến 6 triệu đồng ủng hộ Quỹ bảo trợ trẻ em)...

Nhưng thành công có tính thuyết phục nhất đó là xã Trung Sơn đã đạt được mục tiêu không có người sinh con thứ 3 trở lên bắt đầu từ năm 2001, và thành công này được giữ vững liên tục 6 năm liền. Được công nhận là lá cờ đầu toàn huyện Lương Sơn (năm 2001 và 2005), giấy khen của Uỷ ban DSGĐTE tỉnh Hoà Bình (3 năm liên tiếp 2002, 2003, 2004).

Trăn trở con đường phía trước

Khi chúng tôi hỏi ông Bùi Văn Ban - Bí thư Đảng ủy xã, có biết năm 2007, năm theo dân gian gọi là “Heo vàng”, mức sinh rất có thể sẽ tăng vì nhiều người muốn sinh con trai trong năm này? Ông đã thắng thắn cho biết: “Không phải đến bây giờ chúng tôi mới biết vấn đề này. Ngay  từ cuối năm 2006, Đảng bộ và Chính quyền xã đã quán triệt đến tất cả cán bộ, đảng viên về nguy cơ tăng sinh, đặc biệt là có thể sẽ xuất hiện trường hợp sinh con thứ 3 trở lên.

Với tinh thần đó chúng tôi đã triển khai rà soát lập danh sách tất cả các cặp vợ chồng có 2 con, xác định những đối tượng có khả năng sinh con thứ 3, phân công cho các ban, ngành, cá nhân theo dõi, tiếp cận tuyên truyền, vận động... Thế nhưng chúng tôi vẫn thất bại, năm 2007 này đã có ít nhất 01 trường hợp đang mang thai con thứ 3 trở lên và sẽ sinh nở vào tháng 8 này”.

Ông trầm giọng nói tiếp: “Đã biết trước, đã có kế hoạch tuyên truyền vận động, nhưng chúng tôi vẫn thất bại. Đến bây giờ ngồi bình tĩnh nghĩ lại tôi vẫn băn khoăn tự hỏi, liệu có phải Đảng bộ, Chính quyền chưa sâu sát, chưa đánh giá được hết sự phức tạp của công tác dân số?

Hay bởi tại đâu đó đã có những cán bộ, đảng viên thoả mãn với kết quả đạt được rồi chủ quan, buông lỏng? Hay tại phương pháp tuyên truyền, vận động của chúng tôi đã lỗi thời, không còn phù hợp...?”.

Thế là Trung Sơn đã không có cơ hội lập được thành tích 7 năm liền không sinh con thứ 3 trở lên. Nhưng tôi dám chắc rằng Trung Sơn sẽ không nản chí, sẽ không vì một vài cá nhân mà mất đi tinh thần hăng hái, nhất định chương trình dân số - KHHGĐ của Trung Sơn sẽ tiếp tục gặt hái những thành công.

BS. Tân Sơn (Vụ Truyền thông -  Giáo dục - Ủy ban DSGĐTE)