Cuộc sống trên sao Hỏa: Thách thức cuối cùng
Giadinh.net - Ngày 14/7, "phi hành đoàn" gồm 6 người tình nguyện viên tới từ Nga và châu Âu đã hoàn thành "chuyến bay" thử nghiệm 105 ngày đêm trên mô hình tàu sao Hỏa.
105 ngày cô lập
Đúng 14 giờ ngày 14/7, 4 người Nga, 1 người Pháp và 1 người Đức đã rời tổ hợp kĩ thuật, y học đặc biệt Mars 500 ở Viện các vấn đề y sinh học (IBMP) trực thuộc Viện Hàn lâm khoa học Nga. Tổ hợp được mô phỏng như một con tàu vũ trụ, nơi các tình nguyện viên đã sống 3 tháng rưỡi hoàn toàn cách biệt với bên ngoài.
Bên trong tổ hợp cách ly này, cả 6 người đã trải qua hàng loạt giai đoạn mô phỏng y như họ đang lên hành tinh Đỏ. Chúng bao gồm giai đoạn phóng, di chuyển trong không gian, tới đích, đặt chân lên bề mặt hành tinh Đỏ và cuối cùng là trở về nhà sau một chuyến đi dài. Cuộc nghiên cứu lần này tiếp nối một nghiên cứu kéo dài 14 ngày hồi năm 2007. Mỗi một ứng viên tham gia chương trình sẽ được trả 20.000 USD cho toàn bộ 105 ngày tự giam mình trong Mars 500.
Cuộc thử nghiệm “siêu thực”
Ngay khi cánh cửa “tàu vũ trụ” Mars 500 dày 20cm đóng lại, 6 tình nguyện viên chỉ còn biết trông cậy vào nhau. Họ phải tự giải quyết mọi chuyện vì sứ mệnh lên sao Hỏa (lúc cách xa Trái đất nhất là 400 triệu km) sẽ không có sự hỗ trợ nào từ bộ chỉ huy ở Trái đất. Hành trình càng xa thì liên lạc càng khó khăn, không như Trạm Không gian quốc tế (ISS) chỉ cách Trái đất 350km. Một cuộc gọi khẩn SOS từ “tàu vũ trụ” mất đến 20 phút mới đến bộ chỉ huy và thêm 20 phút nữa họ mới nhận được hồi âm...
Thời gian rảnh rỗi, các tình nguyện viên phải tự trồng một số loại thực phẩm như lá salad, củ cải và cải bắp để đảm bảo cung cấp thêm dưỡng chất cho các bữa ăn toàn đồ đóng hộp của giới phi hành gia. Thời gian rỗi, họ đọc sách, xem phim, nghe nhạc và chơi game cùng nhau. “Chúng tôi đã xây dựng được một tinh thần tập thể ấn tượng trong suốt 105 ngày” - Cyrille Fournier nói - “Người ta chỉ có thể sống lâu tới vậy trong một môi trường cô lập nếu phi hành đoàn hòa hợp với nhau. Phi hành đoàn là nhân tố quan trọng cho sự thành công của sứ mạng và tôi thấy điều này rất rõ ràng trong 105 ngày thử nghiệm”.
Không phải lần đầu tiên
Hồi năm 1994, ESA đã hợp tác với IBMP để nghiên cứu hành vi của con người trong các chuyến bay trong không gian kéo dài (HUBES). Nghiên cứu được tiến hành ở cơ sở của IBMP tại Moskva, gồm phi hành đoàn 3 người và kéo dài 135 ngày. Năm 1999, ESA tiếp tục hợp tác với IBMP trong chương trình nghiên cứu “Giả lập chuyến bay của phi hành đoàn quốc tế lên trạm vũ trụ quốc tế (SFINCSS). Nghiên cứu này nhằm mô phỏng điều kiện sống trên trạm ISS. Trong nghiên cứu này có 3 đội phi hành gia tham gia nghiên cứu. 1 đội trong số đó đã bị cô lập suốt 240 ngày trong khi đội thứ 2 bị cô lập 110 ngày và đội thứ 3 có cùng thời gian.
Chuyến đi dài 520 ngày
Thành công của cuộc thử nghiệm vừa qua hoàn toàn tương phản với một thử nghiệm diễn ra tại Nga hồi năm 1999 - 2000. Trong cuộc thử nghiệm đó, sau khi được cho phép ăn mừng năm mới bằng rượu vodka, chỉ huy nhóm thử nghiệm người Nga đã ôm hôn một nữ đồng nghiệp Canada. Hai tình nguyện viên khác thì lao vào “nói chuyện” với nhau bằng nắm đấm. Nhà chức trách Nga giải thích nguyên nhân gây ra sự cố là do khác biệt về văn hóa. Vì thế, cuộc thử nghiệm lần này diễn ra gồm toàn bộ các tình nguyện viên là nam giới và không có rượu.
Dự kiến tới cuối năm nay, một thử nghiệm kéo dài 520 ngày trong khuôn khổ Mars 500 sẽ bắt đầu. Cuộc thử nghiệm sẽ nghiên cứu toàn diện một chuyến đi tới hành tinh Đỏ với 250 ngày đi, 30 ngày ở trên bề mặt sao Hỏa và 240 ngày trở về.
Trong gần 2 năm sống cô lập, các thành viên phi hành đoàn sẽ trải qua nhiều điều kiện khác nhau mà những phi hành gia có thể gặp khi đi lên sao Hỏa. Họ sẽ tuân theo một lịch làm việc, nghỉ ngơi và tập luyện chặt chẽ, ăn uống theo đúng khẩu phần như phi hành đoàn trên Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). Cuộc thử nghiệm cuối cùng này sẽ kết thúc dự án Mars 500 và mang tới nhiều thông tin cực kỳ giá trị để nhân loại chuẩn bị cho chuyến bay thực tế đầu tiên đưa con người lên sao Hỏa.
Hương Giang
