Đại biểu lo ngại về tăng tuổi nghỉ hưu

Đại biểu Tôn Thị Ngọc Hạnh.

Luật BHXH (sửa đổi) được Bộ trưởng LĐ,TB&XH trình Quốc hội hôm 26/5, được thảo luận tại tổ hôm 29/5 và đưa ra bàn tại hội trường ngày 16/6. Vấn đề được người dân và các đại biểu quan tâm nhất có lẽ là lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu. Cụ thể, theo dự thảo, từ năm 2016 trở đi, cán bộ, công chức, viên chức mỗi năm tăng thêm 4 tháng tuổi cho đến khi đạt 60 tuổi đối với nữ và 62 tuổi đối với nam. Các nhóm đối tượng còn lại áp dụng từ 2020. Với lực lượng vũ trang thì theo Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và Luật Công an nhân dân. Người lao động làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và người lao động làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực từ 0,7 trở lên tuổi nghỉ hưu vẫn thực hiện như quy định hiện hành. Lý do lớn nhất cho lộ trình này được cho là quỹ bảo hiểm xã hội đang có nguy cơ vỡ.

Khi thảo luận ở tổ, có tới 81 ý kiến đề nghị thực hiện đúng quy định tại Điều 187 Bộ luật Lao động, nghĩa là: “Người lao động bảo đảm điều kiện về thời gian đóng bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội được hưởng lương hưu khi nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi”. Có 7 ý kiến khác cho rằng muốn tăng tuổi nghỉ hưu thì phải sửa… Bộ luật Lao động. Chỉ có 2 ý kiến nhất trí hoàn toàn với dự thảo, các ý kiến khác đặt ra các yêu cầu, ràng buộc khác…

 

Đại biểu Y Khút Niê.

Góp ý trong phiên thảo luận tại hội trường, ông Nguyễn Quang Cường (đại biểu Hải Phòng) thẳng thắn: “Tôi thấy Bộ LĐ,TB&XH là cơ quan chủ trì soạn thảo Luật BHXH (sửa đổi) cũng là cơ quan chủ trì soạn thảo Bộ luật Lao động, trong khi Bộ luật Lao động vừa có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2013 quy định rất rõ về tuổi nghỉ hưu tại Điều 187 nhưng Ban soạn thảo lại đưa quy định về tuổi nghỉ hưu vào dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) lần này. Rõ ràng ta thấy cùng một lúc luật sau đè lên luật trước, “luật con” không phù hợp với “luật mẹ”.

Đại biểu Tôn Thị Ngọc Hạnh (Đắk Nông) thì nhận định, đề xuất nâng tuổi nghỉ hưu là một sáng kiến pháp luật, tuy nhiên, Luật BHXH thuộc ngành lao động, nhưng trong Bộ luật Lao động chưa đặt ra vấn đề này, liệu bước đi như vậy đã thích hợp?  “Để cứu vãn nguy cơ mất cân đối của quỹ hưu trí trong tương lai bằng cách nâng tuổi nghỉ hưu như dự thảo, tôi cho rằng là bất cập”, bà Ngọc Hạnh nói.

 

Cũng không đồng tình với lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu, đại biểu Lê Thanh Nhơn (Bình Dương) băn khoăn: “Tuổi nghỉ hưu đã được pháp luật lao động quy định và có hiệu lực từ năm 2013 nhưng không hiểu vì sao trong Luật BHXH lần này, Ban soạn thảo lại tiếp tục đưa tuổi nghỉ hưu vào. Tôi nhận thức rằng tuổi nghỉ hưu và tuổi lao động là một. Ở đây Luật BHXH chỉ bàn những điều kiện để được nghỉ hưu chứ không bàn đến tuổi nghỉ hưu, tức là bàn những điều kiện để được nghỉ hưu. Do đó, tôi thấy rằng lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu trong tờ trình của Ban soạn thảo chưa thuyết phục. Mặt khác, việc lớn nhất là ban soạn thảo cần phải đề ra việc tập trung thu để tăng chi là cái gì thì không nói rõ”.

 

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương. Ảnh: Việt Nguyễn

Theo ông Nhơn, hiện còn trên 5 triệu người - bằng 1/3 số lao động phải đóng bảo hiểm xã hội trong diện bắt buộc nhưng chưa đóng được, cần phải có biện pháp để thu cho đầy đủ. Đại biểu Nguyễn Thị Bạch Ngân (Bà Rịa – Vũng Tàu) thì cho rằng, việc nâng thời gian tham gia BHXH phải đồng bộ với việc nâng tuổi nghỉ hưu của người lao động được quy định tại Bộ luật Lao động. “Việc vỡ quỹ bảo hiểm xã hội là do nhiều nguyên nhân như tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội còn thấp, không thu được bảo hiểm xã hội do chủ sử dụng lao động nợ, chậm, trốn đóng, năng suất lao động thấp, bộ máy cồng kềnh chứ không chỉ do tuổi lao động thấp. Nếu như tuổi nghỉ hưu tăng lên thì sẽ làm tăng thêm áp lực về việc làm và giảm cơ hội phát triển đối với lao động trẻ”, nữ đại biểu phân tích.

Ông Nguyễn Sỹ Cương (đại biểu Ninh Thuận, Ủy viên thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội) tuy đồng tình với quy định về nâng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình từ năm 2016 trở đi, nhưng cũng đánh giá: “Bộ máy bảo hiểm xã hội nếu được quản lý tốt thì không cần phải tăng độ tuổi nghỉ hưu”. Đồng quan điểm này, bà Tôn Thị Ngọc Hạnh cho rằng phải tăng thẩm quyền thanh tra và xử phạt các trường hợp vi phạm pháp luật về việc đóng bảo hiểm xã hội.

 

Đại biểu Y Khút Niê (Đắk Lắk): “Nếu cho rằng sẽ mất cân đối quỹ bảo hiểm xã hội trong tương lai nên phải cắt giảm tiền lương hưu của người lao động, tôi cho là không thuyết phục. Báo cáo của Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, tính đến tháng 12/2013, chỉ có 50% số doanh nghiệp hoạt động tham gia bảo hiểm xã hội. Với 11 triệu trên 16 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội chỉ chiếm 68,5%, số còn lại trên 5 triệu người không tham gia bảo hiểm xã hội, tương ứng với khoảng 56 nghìn tỷ đồng trên 1 năm bị thất thu”.