Day dứt khát vọng "lên bờ"

Bám sông để sống

Làng chài Kim Lai gồm hàng chục căn nhà lợp phibrô - xi măng nằm sát mặt sông, được quây tạm bợ bằng những tấm bạt, tre nứa và hàng chục con thuyền lớn nhỏ chen nhau đậu. Người dân Kim Lai ở, kiếm sống, nấu nướng trên thuyền, tắm giặt trên sông và đi vệ sinh cũng... trên sông.

Để có nước tắm giặt, rửa rau, nấu cơm, nước uống... người dân làng chài phải lấy từ dòng sông, nên rất nhiều người đã bị bệnh đau mắt, tiêu chảy vào mùa mưa lũ. Đầu năm 2007, một số gia đình “khá giả” đã nối dây mua điện từ các hộ trên bờ với giá 3.500 đồng/số; phần lớn các hộ dân vẫn sống trong cảnh lu bu của đèn dầu.

Mỗi “căn hộ” của dân làng chài là những con thuyền dài chừng 6 - 12 m2, với từ 4 đến 8 nhân khẩu. Chị Đào Văn Liệu, 32 tuổi, chủ nhân của “căn nhà”  rộng khoảng 8m2, tường quây bằng cót và xi-măng, nền nhà là những thanh tre vắt ngang. Tổng tài sản trong nhà “tròm trèm” 500 -700 nghìn đồng.

Hàng ngày, chị và chồng - anh Lê Văn Đang, 35 tuổi, dong thuyền đi thả lưới khắp các nhánh sông, nhưng cũng chỉ rau muối tằn tiện; gặp hôm mưa bão hay nước sông bị ô nhiễm thì cả nhà lại “đứt bữa”. Chị Liệu  tâm sự: 2 người con của chị đã phải “ra đi” vì đuối nước và tai nạn đường sông.  Chuyện kiếm từng miếng ăn hàng ngày của các gia đình làng chài rất khó khăn, nên việc học hành của các em dường như không được nhắc tới.

Sắp “lên phố”

Ngày 28/4/2008, UBND tỉnh Hải Dương phê duyệt kế hoạch đấu thầu hạ tầng khu dân cư Kim Lai cho 256 hộ dân, giá trị gần 17 tỷ đồng (hiện là 17,8 tỷ đồng do vật tư tăng cao) theo cơ chế giao cho đơn vị thắng thầu xây dựng cơ sở hạ tầng, các hộ dân được giao đất phải nộp tiền xây dựng cơ sở hạ tầng từ 800.000 đến 1 triệu đồng/m2 trên lô đất 60m2, như vậy mỗi hộ phải nộp khoảng 50 triệu đồng (bằng 1/2 so với giá thị trường). Ngày 22/5/2008, UBND phường Ngọc Châu đã họp các hộ gia đình và thống nhất về tiêu chí xét tiêu chuẩn cấp đất dựa trên bậc thang tính điểm ưu tiên, hiện đã duyệt được 40% số hộ.

 Theo ông Nguyễn Trung Dũng, Ban Quản lý Dự án xây dựng cơ bản thành phố Hải Dương: Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu dân cư Kim Lai đã khởi công từ ngày 10/10/2008. Dự kiến sau một năm, sẽ xong phần hạ tầng, phần cung cấp điện sẽ mở thầu tiếp. Như vậy, khát vọng “lên bờ” của người dân Kim Lai đã hé mở, nhưng kéo theo đó là nhiều vấn đề đặt ra như: Số tiền đóng góp 50 triệu đồng/hộ đối với người dân ở đây là quá lớn, chưa kể tiền xây nhà; khi lên bờ, họ lại không có đất canh tác và không có nghề sinh sống, nên có thể sau một thời gian ngắn một số hộ lại trở về dòng sông để mò ốc bắt cá kiếm ăn.

Ông Nguyễn Đức Thăm, Chủ tịch UBND thành phố Hải Dương cho biết: Chính quyền tỉnh, thành phố rất biết hoàn cảnh khó khăn và nguyện vọng lên bờ của dân làng chài Kim Lai. Dự án hiện đang được triển khai san lấp. Thành phố sẽ giảm giá đất cho người dân.

Dự kiến những hộ quá nghèo, sẽ xây nhà chung cư cho họ thuê với giá phải chăng. Về vấn đề việc làm, trước mắt thành phố sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho một số hộ chuyển từ đánh bắt tôm cá sang khai thác vật liệu xây dựng, còn các công việc khác thì chính quyền phải tính tiếp.

Trần Tiến Duẩn