Đội nắng mót gon, nông dân ven đô thu nửa triệu đồng mỗi ngày
Loài cây bị "thất sủng" trên những thửa ruộng đang bỏ hoang được người dân tận dụng thu hoạch. Công việc nặng nhọc nhưng bù lại người "mót" gon có thể kiếm 500-700 nghìn đồng/ngày.

Cứ độ tháng 6, tháng 7 hàng năm là vào mùa thu hoạch gon của người dân xã Hưng Hòa, TP Vinh, Nghệ An. Đây là một trong số ít địa phương có nghề dệt chiếu cói truyền thống của tỉnh Nghệ An.

Theo ông Hồ Viết Quế (SN 1956, xóm Phong Thuận), cây gon (nhiều nơi còn gọi là cây cói) dễ sống, không cần nhiều công chăm sóc và cho thu hoạch hàng năm trong thời gian dài mà không phải trồng lại mới. Tuy nhiên, diện tích trồng gon ngày càng bị thu hẹp do nghề làm chiếu cói không còn thịnh hành như trước. Mặt khác, phần lớn diện tích trồng gon đã được quy hoạch, chuyển đổi sang mục đích khác.
Đội nắng mót gon đút túi nửa triệu mỗi ngày

Số diện tích gon đang cho thu hoạch là những đám ruộng bị bỏ hoang sau khi thu hồi, chuyển đổi mục đích nhưng chưa sử dụng. Tận dụng phần diện tích này, một số hộ dân tại xóm Phong Thuận, xã Hưng Hòa ra đồng "mót" gon.

Một phần nhỏ gon được số ít hộ dân còn dệt chiếu ở Hưng Hòa sử dụng. Còn chủ yếu gon thành phẩm được bán sang Nga Sơn, Thanh Hóa - nơi có làng nghề dệt chiếu nổi tiếng hoặc bán cho các thương lái thu gon để xuất đi Trung Quốc. Gốc gon cứng, chiều cao lý tưởng để thu hoạch là vào khoảng từ 1-1,5m. Bởi vậy, thu hoạch gon là công việc khá mất sức đối với người dân. Cây gon sau khi được chặt khỏi gốc bằng một chiếc dao rựa sắc lẹm, phải giũ mạnh để loại bỏ phần "áo" gốc hay những cây hỏng, chiều cao không đạt. Phần việc này thường do những người đàn ông đảm nhận.

Gon đạt chuẩn để sử dụng dệt chiếu là những cây cao, khỏe, cứng cáp, đặc biệt là có màu sắc đẹp. Theo ước tính của bà Trần Thị Huệ, hiện có khoảng chưa đầy 20 hộ dân còn gắn bó với công việc liên quan đến nghề dệt chiếu cói, trong đó có việc thu hoạch cây gon.

Sau khi được cắt, giũ sạch để lấy những cây đạt tiêu chuẩn, gon được chẻ làm đôi. Công đoạn này phải được thực hiện khi cây gon còn tươi.

Hiện nay chẻ gon được thực hiện bằng máy, năng suất hơn và chẻ đều, đẹp hơn. Công đoạn chẻ gon mặc dù được làm bằng máy nhưng phải có 2 người tham gia, một người có nhiệm vụ đẩy gon qua máy để tách thân gon ra làm đôi theo chiều dọc, người còn lại sẽ thu sợi gon sau khi chẻ. Theo ông Đình Khánh hai vợ chồng ông mỗi ngày thu hoạch được từ 50-70kg gon thành phẩm, nếu thời tiết thuận lợi thì có thể hơn.

Giá gon thời điểm hiện tại 90.000-100.000 đồng/10kg. Có ngày cao điểm vợ chồng ông Quế có thể thu hoạch, sơ chế được 70kg, tính ra được khoảng 700.000 đồng. "Công việc này không mất chi phí đầu tư, chỉ mất sức thôi nhưng phải chịu khó. Chúng tôi phải ra đồng từ lúc gần 5h hoặc sau 15h, khi thời tiết còn mát mẻ. Từ 9-15h là thời điểm thích hợp để phơi gon, nếu được nắng gon nhanh khô, màu đẹp, được giá hơn", ông Quế cho biết.

Nếu thời tiết thuận lợi, gon phải trải qua 2 lần phơi phóng, đảm bảo đủ khô nhưng sợi gon không bị giòn, màu sắc tươi sáng. Sau một ngày phơi ngoài đồng, gon sẽ được gom lại, đưa về nhà phơi "trở" một lần nữa trước khi nhập cho thương lái.

Công việc nặng nhọc, chỉ kéo dài khoảng 2 tháng trong năm, vào giữa hè và cuối đông nên đây chỉ là lựa chọn mang tính thời vụ của người dân. "Người trẻ thì làm việc khác, có tiền hơn. Giờ chỉ có người già, không biết làm gì nữa thì tranh thủ đi cắt gon kiếm đôi đồng thôi. Nhưng cũng vì ít người làm nên dễ bán hơn, được giá hơn", ông Đinh Khánh lí giải.

Tối đi biển, ngày anh Đặng Văn Hùng cùng mẹ ra đồng "mót" gon. Anh cũng là người trẻ nhất trên cánh đồng gon mà tôi gặp. "Ngày hôm nay hai mẹ con cắt được 70kg gon, giá như hiện nay là được 700.000 nghìn đồng, chia cho hai mẹ con, tính ra mỗi người được 350.000 đồng. Có hôm thuận lợi hai mẹ con làm túc tắc cũng có thể đút túi nửa triệu bạc mỗi người. Thực ra phụ hồ hay đi biển khó kiếm được từng đó tiền trong một ngày nên phải tranh thủ thời điểm này để còn có đồng ra, đồng vô hay lo cho con học hành", anh Hùng cho hay.

Họ có thể là những người "mót" cói cuối cùng ở đây, bởi khi các dự án đã được quy hoạch và thu hồi đất để triển khai đi vào xây dựng, đồng nghĩa những thửa ruộng cói cũng biến mất. Không còn tự chủ được nguyên liệu cùng với thị trường ngày càng bị thu hẹp, nghề làm chiếu cói ở đây vốn đã rất khó duy trì nay đứng trước nguy cơ thất truyền.
Du lịch tiết kiệm: Cách giảm chi phí mà vẫn tận hưởng hành trình theo cách phê pha nhất
Xu hướng - 2 ngày trướcGĐXH - Kinh nghiệm đi du lịch, chọn lúc thấp điểm, có nhiều khuyến mại đặt vé máy bay sớm, ăn tại quán phục vụ người địa phương là những mẹo các chuyên gia thường áp dụng khi đi du lịch.
Nghỉ lễ 30/4 – 1/5: Dịch vụ nghỉ dưỡng – trị liệu gần Hà Nội hút khách
Xu hướng - 1 tuần trướcGĐXH - Kỳ nghỉ lễ 30/4 – 1/5 kéo dài đang khiến nhu cầu nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng của người dân tăng mạnh. Thay vì những chuyến đi xa đông đúc, xu hướng “nghỉ dưỡng tại chỗ” kết hợp chăm sóc sức khỏe đang lên ngôi, đặc biệt tại các điểm đến quanh Thủ đô Hà Nội.
Trải nghiệm dịch vụ làm giấy dó thu hút du khách nước ngoài và giới trẻ việt
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Từng là chất liệu gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa Việt, giấy Dó đang bước vào một hành trình đặc biệt khi được làm mới bằng tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ. Không chỉ dừng lại ở giá trị truyền thống, từ những tấm giấy mộc mạc dưới bàn tay của những người trẻ lại mở ra một hành trình mới: "Hành trình di sản Việt Nam vươn mình".
Tập gym online cùng PT: Lựa chọn mới cho sức khỏe thời đại số
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Không còn bó hẹp trong 4 bức tường của phòng tập truyền thống, nhiều bạn trẻ đang lựa chọn tập gym online cùng huấn luyện viên cá nhân (PT) cho hành trình “độ dáng” của mình. Giờ đây, thói quen này đã trở thành thành một lối sống của nhiều người.
Du khách nước ngoài mê mẩn với dịch vụ massage vịt
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Những trải nghiệm cùng đàn vịt, chú trâu nước khiến du khách có những tràng cười sảng khoái. Với du khách, những trải nghiệm độc, lạ này dường như níu chân họ ở lại với vùng quê yên bình của Quảng Trị.
Chung tay đảm bảo an ninh năng lượng từ xăng dầu đến dòng điện: Linh hoạt giờ mua xăng, chủ động thay đổi phương tiện cá nhân
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Thay vì tâm lý hoang mang hay đổ xô tích trữ, nhiều người đã chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt, tìm cách thích ứng linh hoạt để vừa tiết kiệm chi phí vừa góp phần giảm áp lực cho thị trường năng lượng.
Bộ Công Thương kích hoạt kịch bản ứng phó biến động Trung Đông, tập trung 3 trụ cột chính để bảo đảm an ninh năng lượng
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Phóng viên Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống) đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân xoay quanh việc Việt Nam ứng phó với bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định thị trường và duy trì tăng trưởng kinh tế năm 2026 trước biến động địa chính trị Trung Đông.
Vinh danh Mạng 5G tốt nhất Đông Nam Á tại Mobile World Congress 2026: Thị trường viễn thông Việt Nam bước sang giai đoạn cạnh tranh chất lượng
Xu hướng - 1 tháng trướcGĐXH - Tại Mobile World Congress 2026 diễn ra ở Barcelona (Tây Ban Nha), VinaPhone – thương hiệu thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) – được Ookla trao chứng nhận “Best 5G Network Award in Vietnam and SEA”. Đây là lần đầu tiên một nhà mạng Việt Nam được vinh danh ở cả cấp quốc gia và khu vực Đông Nam Á dựa trên hệ thống đo kiểm độc lập quy mô toàn cầu.
Hà Nội: Từ tờ mờ sáng, người dân đã xếp hàng ở Trần Nhân Tông chờ mua vàng cầu may ngày vía Thần Tài
Xu hướng - 2 tháng trướcGĐXH - Mặc dù ngày vía Thần Tài chính thức là hôm nay (26/2/2026, mùng 10 tháng Giêng âm lịch), nhưng không khí mua vàng cầu tài lộc đã sôi sục từ đêm 25/2, tại các điểm bán vàng lớn ở Hà Nội.
Không phải chỉ tiết kiệm mới thoát nghèo, đây là 6 thói quen cần duy trì để dư được 100 triệu đồng năm Bính Ngọ 2026
Xu hướng - 2 tháng trướcGĐXH - Nếu các quyết tâm về tiền bạc chỉ là 1 danh sách dài công việc mà bạn biết mình “lẽ ra” phải làm, nhưng lại chưa làm, có thể bạn sẽ tiếp tục gặp thất bại trong quản lý túi tiền ở năm Bính Ngọ 2026.
Bộ Công Thương kích hoạt kịch bản ứng phó biến động Trung Đông, tập trung 3 trụ cột chính để bảo đảm an ninh năng lượng
Xu hướngGĐXH - Phóng viên Chuyên trang Gia đình và Xã hội (Báo Sức khỏe và Đời sống) đã có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân xoay quanh việc Việt Nam ứng phó với bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định thị trường và duy trì tăng trưởng kinh tế năm 2026 trước biến động địa chính trị Trung Đông.
