Dòng máy bay Su - "Chúa tể" bầu trời

Máy bay chở khách Superjet-100: Ba cái nhất

Sau gần 10 năm không được cấp ngân sách sau khi Liên Xô sụp đổ, phải lặn lội “đi tìm miếng cơm manh áo” trên thị trường vũ khí trang bị quốc tế cạnh tranh quyết liệt, Văn phòng thiết kế Sukhoi (tên nhà thiết kế khí tài hàng không lừng danh) đã trở thành Hãng công nghệ hàng không Sukhoi, chiếm vị trí rất quan trọng trên thị trường quốc tế.

Năm 2007, Nga vừa đưa ra thị trường một loại máy bay mới thuộc dòng họ Su, có tên: Superjet-100, ngay lập tức được các chuyên gia kinh tế và quân sự đánh giá là sản phẩm kết tinh trong đó ba cái nhất: Những thành tựu công nghệ tiên tiến nhất, hiệu quả nhất và tiện dụng nhất đối với phi công.

Đây là một trong những đề án công nghiệp hàng không chủ chốt của Nga, là kết quả tư vấn kỹ thuật và công nghệ của hơn 50 hãng và công ty công nghiệp hàng không hàng đầu thế giới.

Theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, Superjet-100 tiết kiệm được 10% nhiên liệu so với các máy bay cùng loại. Hình dáng khí động học và kết cấu của máy bay dựa trên những công nghệ tiên tiến nhất đã được kiểm nghiệm qua thực tế để hạn chế rủi ro đến mức thấp nhất trong quá trình thiết kế, thử nghiệm và sử dụng sau này.

Theo ước tính ban đầu, máy bay Superjet-100 sẽ được sản xuất khoảng 1.200 chiếc. Với tầm bay 8.000 km không cần hạ cánh tiếp dầu, tới năm 2010, Superjet-100 sẽ là máy bay chở khách hạng nhất của thế giới. Hiện hàng chục nước đã có đơn đặt hàng mua máy bay Superjet100 của Nga.

Công nghệ quan trọng: Nga dẫn đầu thế giới từ 10 - 15 lĩnh vực

Ông Sergay Ivanov, Phó Thủ tướng thứ nhất Liên bang Nga, người được Tổng thống Nga V.Putin giao nhiệm vụ theo dõi công nghiệp quốc phòng, cho biết, nước Nga đang cải tổ thành công hệ thống quản lý công nghệ quân sự, cho phép đến năm 2015, Nga sẽ đổi mới 45% vũ khí trang bị của quân đội Nga và tạo điều kiện để chuyển hoá công nghệ quân sự thành một lĩnh vực dân dụng.

Nước Nga sẽ làm điều đó không giống như đầu những năm 1990, khi các xí nghiệp quân sự không có đơn đặt hàng của Nhà nước và buộc phải sản xuất hàng dân sự dân dụng, như cánh quạt tuốcbin, phích giữ nhiệt và nồi niêu xoong chảo, mà là sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.

Việc “Pavel Sukhoi” sẽ chế tạo máy bay dân dụng có chất lượng quốc tế chỉ là một trong rất nhiều thí dụ điển hình. Tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga phải trở thành đầu tàu cho sự đổi mới có tính đột phá của nước Nga. Cũng theo ông Sergay Ivanov, hiện nay Nga vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới từ 10-15 lĩnh vực, trong số 50 lĩnh vực công nghệ cực kỳ quan trọng. Trong đó, Tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga vẫn là đầu tàu của các ngành công nghệ cao và nền kinh tế, tri thức đang được chú trọng ở gần như tất cả các nước trên thế giới.

Nước Nga không phải là trường hợp đặc biệt, bởi hơn một nửa tổng số tiềm lực khoa học của quốc gia đến nay vẫn tập trung trong lĩnh vực Tổ hợp công nghiệp quốc phòng. Lúc này là hơn lúc nào hết, Tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Nga có nhiều cơ hội để tiếp cận lĩnh vực dân dụng, sản xuất các mặt hàng dân dụng với những sản phẩm công nghệ cao, có chất lượng hoàn toàn mới.

“Vật thể” khiến giới tình báo quân sự bị “sốc”

Nói về dòng họ máy bay Su, hẳn nhiều người chưa quên lần ra mắt đầu tiên của chiếc máy bay chiến đấu Su-27 của Nga, trong lần tham dự Hội chợ hàng không quốc tế tại Paris, thủ đô nước Pháp, sau khi Liên Xô sụp đổ đầu những năm 1990.

Hồi đó, nước Nga lâm vào tình trạng khó khăn về kinh tế - Họ sẵn sàng chấp nhận xuất khẩu những loại vũ khí hiện đại nhất để thu về ngoại tệ mạnh. Máy bay Su-27 một thời được Cục Tình báo trung ương Mỹ săn lùng ráo riết, thì nay công khai bay lượn trong các hội chợ và trở thành “vật thể” khiến giới tình báo quân sự bị “sốc” trước khả năng kỳ lạ của nó.

Su-27 có khả năng cơ động linh hoạt trên không mà không một loại máy bay chiến đấu nào của Phương Tây bì kịp. Nó có thể “đứng” một chỗ trên không, xoay vòng tại chỗ 360o và phóng tên lửa về phía  đối phương, hoặc khi đang lướt với tốc độ siêu nhanh, Su-27 vẫn có thể bay theo kiểu “ngẩng cao đầu” giống hệt hình dạng con rắn hổ mang trong thế vừa lướt nhanh như chớp trên sa mạc, vừa vươn chiếc cổ dài ra phía trước để quan sát và truy đuổi con mồi.

Có thể nói, không một loại máy bay chiến đấu nào trên thế giới có được khả năng cơ động kỳ lạ đến thế. Tiếp sau thế hệ Su-27, giới công nghiệp quân sự Nga đã cho xuất xưởng các thế hệ Su kế tiếp như Su-30 đã từng được “bán chạy như tôm tươi” trên thị trường Ấn Độ, Trung Quốc, các nước Đông Nam Á và Trung Đông.

Phi công Su-30MKI “chiến thắng” phi công F-16

Thông thường, Nga không chỉ xuất khẩu máy bay Su mà còn xuất khẩu cả công nghệ chế tạo. “Sukhoi” còn thu được lợi nhuận khổng lồ từ các dịch vụ cung cấp phụ tùng cho các máy bay Su của Nga, đã từng bán ra trên thị trường thế giới trong nhiều năm qua.

Theo các chuyên gia phân tích, Hãng công nghiệp hàng không “Sukhoi” của Nga đang cạnh tranh ngang ngửa với các hãng hàng không hàng đầu thế giới như “Lockheed Martin” và “Boeing” của Mỹ. Nhờ tính vượt trội về kỹ thuật và độ tin cậy, dòng họ máy bay chiến đấu Su-30 của Nga đã chinh phục được các khách hàng trên khắp hành tinh. 

Ấn Độ là một trong những khách hàng quen thuộc và “cốt tử” nhất của “Sukhoi”. Vừa qua, Ấn Độ đã tiến hành sản xuất theo giấy phép của Moscow những chiếc Su-30MKI đầu tiên trong số 140 chiếc mua của Nga. Chữ “I” đằng sau ký hiệu của Su-30MKI có nghĩa là máy bay Su-30MK chuyên dùng để xuất khẩu sang Ấn Độ (India).

Nhờ thiết lập được quan hệ đối tác về chính trị tốt đẹp, Ấn Độ và Nga đang chuyển từ hình thức mua bán thông thường sang hình thức cùng phối hợp chế tạo máy bay và các loại vũ khí khác, trong đó có máy bay Su-30MKI.

Xét theo tính năng, Su-30MKI là máy bay đa năng, có tính vượt trội so với đa số máy bay cùng loại của Phương Tây. Trong các cuộc diễn tập phối hợp giữa Mỹ và Ấn Độ mang tên “Cope India” diễn ra gần đây, các phi công của Ấn Độ bay trên máy bay Su-30MKI đã “chiến thắng” các  phi công bay diễn tập chiến đấu trên các máy bay F-16 do Ấn Độ nhập khẩu của Mỹ. Nhờ “chiến tích” vang dội này, họ máy bay Su-30 đã giành được sự chú ý đặc biệt của giới quân sự nhiều nước.

Nhiều quốc gia “chết mê chết mệt” Su

Malaysia là quốc gia đã từng nhập khẩu máy bay MIG-29 của Nga, nay đã ký kết hợp đồng để mua 18 máy bay chiến đấu Su-30MKM (chữ “M” ở cuối ký hiệu có nghĩa là họ máy bay Su-30MK xuất khẩu sang Malaysia), với tổng giá trị hợp đồng gần 1 tỷ USD.

Loại máy bay Su-30 xuất khẩu sang Malaysia được phía Nga chế tạo trên cơ sở máy bay Su-30MKK đã từng được xuất khẩu sang Trung Quốc (chữ “K” ở cuối ký hiệu có nghĩa là họ máy bay Su-30MK xuất khẩu sang Trung Quốc, “K” có nghĩa là “Kitai”, phiên âm theo tiếng Nga là Trung Quốc). Đây là loại hiện đại nhất được trang bị các thiết bị điều khiển tự động hoá ở mức độ cao.

Venezuela sẽ nhập khẩu gần 30 máy bay chiến đấu đa năng Su-30MK2 của Nga, để thay thế các máy bay chiến đấu F-16 của Mỹ, mà nước này đã từng nhập khẩu cách đây vài thập niên. Do quan hệ giữa Mỹ và Venezuela không được suôn sẻ. Mỹ đã ngừng cung cấp phụ tùng thay thế cho những vũ khí trang bị đã từng xuất khẩu sang Venezuela. Vì thế, Venezuela chuyển sang mua vũ khí của Nga và máy bay chiến đấu siêu hạng Su-30MK đã được họ đưa vào “điểm ngắm”. 

Syria đang đề nghị Nga bán máy bay Su-30 cho ho, với lý do máy bay của Nga có tính năng vượt trội so với các máy bay cùng loại F-15 Super Eagle của Mỹ, hiện có trong trang bị của Israel - một đối thủ đáng gờm của Syria. Theo các chuyên gia quân sự Israel, nếu Damas mua Su-30 của Nga, không quân Tel-Aviv sẽ phải cân nhắc trước mỗi lần có ý định xâm nhập không phận Syria.

Iran sẽ mua Su-30MK của Nga? Theo tin của báo “The Jerusalem Post”, Iran đang có ý định mua của Nga khoảng 250 máy bay chiến đấu Su-30, trị giá 15 tỷ USD.

Nếu hợp đồng này được thực thi, đây là vụ “làm ăn” lớn nhất của tổ hợp công nghiệp quân sự Nga trong suốt thời gian dài kể từ khi Liên Xô sụp đổ. Tuy nhiên, Bộ trưởng quốc phòng Iran đã phủ nhận tin này, vì theo ông đây là “một thủ đoạn chiến tranh tâm lý” của Mỹ, nhằm tạo dư luận để Mỹ viện trợ quân sự ồ ạt cho Israel. Nhưng “không có lửa làm sao có khói?”, Iran đã từng mua của Nga các thứ vũ khí phòng không hiện đại nhất để bảo vệ các cơ sở hạt nhân của họ. Với mục đích này, máy bay Su-30 là không có đối thủ.

2 tỷ người biết dòng họ Su

Được biết, máy bay Su-30MK được chế tạo lần đầu tiên theo đơn đặt hàng của Trung Quốc, để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ phòng không để bảo vệ các mục tiêu chiến lược quốc gia, đến tiến công bằng bom và tên lửa vào các mục tiêu trên bộ. Su-30MK có thể bay với tốc độ nhanh gấp 2 lần tốc độ âm thanh và hoạt động trong vòng bán kính 1.600 km, có thể phóng các loại tên lửa và bom “thông minh” từ cự ly 300 km và có các phương tiện làm “mù” và “điếc” các phương tiện phòng không của đối phương.

Theo kết quả điều tra dư luận thị trường gần đây nhất, trên thế giới có ít nhất 2 tỷ người biết đến tên gọi dòng họ máy bay Su nổi tiếng của Nga, bởi  dòng họ máy bay đó không những đã ghi dấu ấn đậm nét nhất trong các trận không chiến tại các cuộc chiến tranh trong thế kỷ XX, mà còn được đánh giá là nằm trong top đầu các dòng họ máy bay hàng đầu thế giới của thế kỷ XXI.

Lê Minh Quang