Đột quỵ trong lúc ăn cơm, cụ ông U100 hồi phục bất ngờ nhờ một quyết định của gia đình

Đột quỵ tái phát khi đang ăn cơm

Ông Thanh (91 tuổi, Việt kiều Mỹ) đang dùng bữa thì bất ngờ gục xuống bàn, nói đớ, tay chân bên trái yếu dần và phản ứng chậm. Nhận thấy các dấu hiệu giống lần đột quỵ trước, người nhà lập tức đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM cấp cứu.

BS.CKI Lê Trung Tuấn, khoa Cấp cứu cho biết khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng yếu nửa người, ngủ gà, tri giác chậm. Ngay sau khi tiếp nhận, bệnh viện kích hoạt quy trình "Code Stroke" nhằm ưu tiên cấp cứu đột quỵ, rút ngắn tối đa thời gian chẩn đoán và điều trị.

Kết quả chụp CT sọ não ghi nhận vùng nhồi máu ở bán cầu phải. Các bác sĩ xác định ông Thanh bị đột quỵ nhồi máu não ở giờ thứ nhất kể từ khi khởi phát triệu chứng.

Chạy đua với giờ vàng để cứu não người bệnh đột quỵ

Theo ThS.BS Hoàng Châu Bảo Đính, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, đột quỵ tái phát ở người cao tuổi thường có tiên lượng nặng do hệ mạch máu đã lão hóa, khả năng bù trừ tuần hoàn não suy giảm và nguy cơ biến chứng cao.

Điểm thuận lợi trong trường hợp này là gia đình đã nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đưa người bệnh đến viện kịp thời. Nhờ đó, ông Thanh vẫn còn trong "giờ vàng" để sử dụng thuốc tiêu sợi huyết - phương pháp điều trị có hiệu quả cao nhất trong khoảng 60-90 phút đầu và được khuyến cáo sử dụng trong vòng 4,5 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng đột quỵ.

Theo bác sĩ, não bộ là cơ quan rất nhạy cảm với tình trạng thiếu máu. Khi mạch máu não bị tắc nghẽn, hàng triệu tế bào thần kinh có thể mất đi sau mỗi phút nếu không được tái thông kịp thời.

Tuy nhiên, quanh vùng não đã tổn thương vẫn tồn tại một khu vực được gọi là "vùng tranh tối tranh sáng" - nơi các tế bào não đang thiếu máu nhưng chưa chết hoàn toàn. Nếu dòng máu được khôi phục sớm, khu vực này vẫn có thể được cứu sống và phục hồi chức năng.

Sau khi hội chẩn nhanh, các bác sĩ quyết định truyền thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch nhằm làm tan cục máu đông gây tắc mạch não, tái lập tuần hoàn và bảo tồn tối đa tế bào não còn sống.

Người bệnh đột quỵ phục hồi gần như hoàn toàn sau điều trị

Việc sử dụng thuốc tiêu sợi huyết ở người cao tuổi luôn đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng bởi nguy cơ xuất huyết não và các biến chứng chảy máu thường cao hơn do tuổi tác cùng nhiều bệnh lý đi kèm.

Tuy nhiên, chỉ khoảng 15 phút sau khi truyền thuốc, tình trạng của ông Thanh đã cải thiện rõ rệt. Người bệnh tỉnh táo hơn, vận động tay chân phục hồi dần và có thể thực hiện các y lệnh đơn giản.

Sau 5 ngày điều trị, sức cơ của ông Thanh gần như trở lại bình thường. Người bệnh có thể đi lại, sinh hoạt độc lập, các chỉ số sức khỏe ổn định và không ghi nhận biến chứng xuất huyết não. Sau đó, ông đủ điều kiện di chuyển bằng đường hàng không để trở về Mỹ.

Theo bác sĩ Đính, trường hợp hồi phục tốt sau đột quỵ tái phát ở độ tuổi ngoài 90 là không nhiều, nhưng hoàn toàn có thể đạt được nếu người bệnh được phát hiện sớm, đến bệnh viện trong giờ vàng và điều trị đúng phác đồ.

Vì sao đột quỵ tái phát đặc biệt nguy hiểm?

Các chuyên gia cho biết những người mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, rung nhĩ, đái tháo đường, xơ vữa động mạch, rối loạn mỡ máu... có nguy cơ đột quỵ cao hơn bình thường. Nguy cơ này càng gia tăng ở người cao tuổi hoặc những người từng bị đột quỵ.

Sau một lần đột quỵ, hệ thống mạch máu não thường đã bị tổn thương. Vì vậy, nếu đột quỵ tái phát, bệnh thường diễn tiến nặng hơn, dễ để lại di chứng hoặc dẫn đến tử vong.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Neurology năm 2022 cho thấy ở bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não, nguy cơ tử vong sau đột quỵ tái phát khoảng 25% trong vòng một năm và gần 70% trong vòng 10 năm.

Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt việc dùng thuốc theo chỉ định, kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết và mỡ máu, đồng thời tái khám định kỳ để giảm nguy cơ tái phát.

Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ để không bỏ lỡ giờ vàng

Bác sĩ lưu ý người dân tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc điều trị các bệnh lý nền vì có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc khiến bệnh nền mất kiểm soát.

Đối với người cao tuổi hoặc từng bị đột quỵ, người thân nên hỗ trợ theo dõi sức khỏe, nhắc nhở uống thuốc và đưa đi tái khám đúng hẹn.

Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như méo miệng, nói khó, yếu liệt tay chân, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, mất thăng bằng, tri giác giảm hoặc bất kỳ biểu hiện thần kinh đột ngột nào khác, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ gần nhất hoặc gọi cấp cứu 115.

Các chuyên gia nhấn mạnh, trong điều trị đột quỵ, mỗi phút đều có ý nghĩa quyết định. Việc nhận biết sớm triệu chứng và đưa người bệnh đến bệnh viện trong giờ vàng có thể giúp cứu sống não bộ, giảm nguy cơ tàn phế và tăng cơ hội hồi phục.

Nắng nóng, người đàn ông 46 tuổi đang khỏe mạnh bất ngờ đột quỵ nhồi máu não

GĐXH - Nắng nóng kéo dài, nguy cơ đột quỵ có xu hướng gia tăng do cơ thể mất nước, làm tăng khả năng hình thành cục máu đông gây tắc mạch máu não...