Đưa trẻ lang thang về với gia đình

Trong số này, có khoảng 35% là trẻ em ở các địa phương khác đến Khánh Hòa kiếm sống, còn lại là trẻ em có gia đình ở Nha Trang nhưng ban ngày lang thang kiếm sống, tối mới trở về nhà.

Trong đó phải kể đến phường Ngọc Hiệp, một phường nghèo của TP Nha Trang, người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp và buôn bán nhỏ. Riêng với Ngọc Hiệp, số trẻ ở nơi khác đến lang thang lưu trú tại đây không có, mà nguy cơ lang thang của trẻ em thường trú tại địa phương là khá cao.

Theo thống kê, có thời điểm phường có 60 em có hoàn cảnh gia đình nghèo túng bỏ học đi làm các công việc như đánh giầy, bán vé số, đậu phộng để phụ giúp gia đình. Các em lang thang ở thành phố, đến đêm trở về nhà. Đây là một đặc điểm riêng của tình hình TELT và có nguy cơ lang thang ở Ngọc Hiệp.

Bắt đầu từ tháng 4 năm 2005, Dự án Hỗ trợ TELT đã triển khai tại Ngọc Hiệp. Các gia đình có TELT và có nguy cơ lang thang được vay vốn không tính lãi với mức 3 – 5 triệu đồng/hộ, trang trải kinh phí cho các em tham gia học lớp tình thương, học cấp 2 và học nghề; mua sắm toàn bộ sách vở, quần áo.

Qua khảo sát số TELT trên địa bàn tỉnh Khánh Hoà có thể thấy, có hai nhóm nguyên nhân chính liên quan đến việc trẻ em rời gia đình đi lang thang. Một là nhóm nguyên nhân liên quan đến kinh tế: do hoàn cảnh gia đình khó khăn, cha mẹ không nuôi nổi con cái nên trẻ phải lang thang kiếm sống. Hai là nhóm nguyên nhân xã hội: tình trạng bất hòa trong gia đình, cha mẹ ly hôn, xung đột với con cái, làm ảnh hưởng đến tâm lý trẻ khiến trẻ chán nản, bỏ học, bỏ nhà đi lang thang.

Bên cạnh đó cũng có những gia đình cha mẹ mải lo làm ăn, không quan tâm đúng mức đến con cái khiến trẻ tự do, lêu lổng, quan hệ với những trẻ chưa ngoan rồi rủ nhau bỏ nhà đi lang thang.

Bên cạnh đó sự trợ giúp của Dự án Hỗ trợ TELT, Ủy ban DSGĐTE nỗ lực triển khai thực hiện đề án “Ngăn chặn và trợ giúp TELT”.

Bà Trần Thị Thanh Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban DSGĐTE tỉnh cho biết, đối với nhóm TELT do mồ côi, không nơi nương tựa, cần tạo điều kiện tìm bố mẹ nuôi, gia đình thay thế hoặc người đỡ đầu. Những trường hợp không tìm được gia đình thay thế thì đưa về các trung tâm bảo trợ xã hội của địa phương nơi các em sinh ra.

Đối với TELT do xung đột gia đình, biện pháp giải quyết là tạm thời đưa các em vào cơ sở Nhà mở, Mái ấm, Trung tâm bảo trợ xã hội... đồng thời phối hợp với địa phương và cộng đồng dân cư tư vấn, hòa giải để các em sớm trở về đoàn tụ với gia đình; thực hiện cam kết giữa gia đình và cộng đồng trong việc ngăn ngừa và giải quyết tình trạng TELT bằng nhiều hình thức như: hương ước, quy ước, cam kết nhóm và gia đình; thực hiện tốt các chế độ, chính sách cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, hướng dẫn các gia đình nghèo tổ chức sản xuất, tăng thu nhập.

Đồng thời chú trọng hình thức tư vấn trực tiếp cho từng đối tượng gia đình, cộng đồng dân cư và TELT về kỹ năng bảo vệ, ngăn ngừa và giải quyết tình trạng TELT; tổ chức các hoạt động vui chơi giải trí, giáo dục kỹ năng sống, quyền và bổn phận trẻ em cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nhằm thu hút sự tham gia của trẻ em, giúp các em tự ý thức được trách nhiệm của mình đối với bản thân, gia đình và cộng đồng. Bên cạnh đó, cũng tạo điều kiện cho trẻ em trong những gia đình này được học văn hóa, học nghề và tạo việc làm...

Đối với các địa phương có trẻ em đến lang thang, biện pháp trước mắt là phải quản lý, theo dõi chặt chẽ nhằm bảo vệ trẻ tránh các nguy cơ bị xâm hại và bóc lột lao động bằng cách: tạo điều kiện ăn ở tạm thời an toàn cho trẻ tại các cơ sở bảo trợ xã hội, Nhà mở, Mái ấm; tổ chức tư vấn trực tiếp cho các em nhằm tìm giải pháp phù hợp cho việc hồi gia, hòa nhập cộng đồng cho từng em.  

Mai Việt