|
|
|
Tài liệu truyền thông KHHGĐ về với phụ nữ dân tộc huyện Na Hang - Tuyên Quang tại Chiến dịch. Ảnh: Võ Thu |
Những ngày đầu xuân 2011, trở lại Tuyên Quang, tôi được gặp gỡ nhiều cán bộ chuyên trách, cộng tác viên dân số cơ sở. Có người làm dân số đến 15 - 16 năm, cũng có người chỉ mới vào nghề được 1 -2 tháng. Nhưng họ có một điểm chung: Lòng yêu nghề và nhiệt huyết hiếm thấy.
Khó nhưng vẫn lạc quan
Bác Chu Thị Kim Ninh năm nay 61 tuổi. Năm 2011 là năm thứ 16 bác làm cộng tác viên dân số ở tổ 16, phường Phan Thiết, TP Tuyên Quang. Hỏi về khó khăn khi làm công tác xã hội này, bác chỉ cười. Với bác thì không có khó khăn gì cả. "Bởi mình cứ ôn hòa, kiên nhẫn thuyết phục bằng tấm lòng chân thành thì mọi người dần dần sẽ hiểu, nghe mình thôi" - bác Ninh nói.
"Quan trọng là phải tạo dựng được uy tín của mình trong cộng đồng. Tổ tôi có nhiều cặp vợ chồng sinh con một bề, tôi để ý cứ lúc nào có mặt cả 2 vợ chồng ở nhà là sang để đến nói chuyện. Trong khi nói chuyện, tôi đưa ra những tấm gương những người dù sinh 2 con gái nhưng vẫn dừng lại, không cố sinh thêm để có điều kiện phát triển kinh tế, nuôi dạy con chăm ngoan, học giỏi" - bác Ninh chia sẻ. Ngoài đảm nhiệm công tác dân số của tổ, bác Ninh còn kiêm thêm nhiệm vụ Chi hội trưởng Chi Hội phụ nữ phường.
Mỗi lần họp tổ hay sinh hoạt chi hội, bác đều lồng ghép nội dung DS-KHHGĐ, đồng thời tìm hiểu hoàn cảnh, tâm lý của từng chị em, từng gia đình để có cách tiếp cận phù hợp. Nhờ có nghiệp vụ y tế (bác đã được đào tạo qua lớp y tá thôn bản), cộng thêm trước đây bác Ninh là giáo viên, có nghiệp vụ sư phạm nên kỹ năng tuyên truyền rất gần gũi, dễ hiểu. Bác đã góp sức mình vào thành tích chung giúp tổ 15 năm liền không có người sinh con thứ 3...
Niềm vui khi nhận thức bà con thay đổi
Cũng làm dân số được 16 năm, chị Vũ Kim Dung cộng tác viên xóm 17, xã Kim Phú, huyện Yên Sơn lại có những kỷ niệm đáng nhớ khác.
Chị Dung đi làm dân số từ năm 1996. Như nhiều cán bộ dân số khác, chị cũng đảm nhiệm thêm "chức" Chi Hội trưởng hội phụ nữ và y tế thôn bản.
Một điều đặc biệt khác, chồng chị là Giáo dân. Người dân ở đây coi trọng việc sinh đẻ tự nhiên, rất ngại nói chuyện đến vấn đề sức khỏe sinh sản... Do đó việc tuyên truyền, vận động bước đầu rất khó khăn, đặc biệt là với các bậc cao niên trong làng. Nhẫn nại, kiên trì, rủ rỉ thuyết phục, mọi người cũng đã nghe ra.
"Bà con đã tìm thấy điểm giao nhau giữa chính sách của Đảng và Nhà nước với giáo lý của Chúa. Đó chính là sinh ít con để nuôi dạy cho tốt"! - chị Dung không giấu được niềm vui. Sự thay đổi nhận thức này đã góp phần vào thành tích thôn chị 5 năm liền không có người sinh con thứ 3.
Đau đáu những nỗi lo
|
Tại TP Tuyên Quang, tỷ lệ áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại đạt 78,8%. Tỷ suất sinh thô đạt 15,79%o. Trong năm 2011, TP Tuyên Quang phấn đấu giảm tỷ suất sinh thô 0,3%o, duy trì tỷ lệ áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại 80%.
Tại Yên Sơn, qua 2 đợt Chiến dịch năm 2010, khám và điều trị phụ khoa cho 7.654 lượt chị em. Các biện pháp tránh thai hiện đại mới trong năm 2010 đạt 92,7% kế hoạch. Tỉ lệ sinh con thứ 3 giảm 1,74% so với cùng kỳ năm trước. |
Chị Dung tâm sự: "Địa bàn ở đây rất rộng, dân cư còn thưa thớt. Ai chưa đi chưa biết được, thôn tôi nhà này cách nhà kia một quả đồi. Một ngày chưa chắc đã đi hết thôn". Ngày nắng còn đỡ, ngày mưa thì quả là cực hình, chị chỉ còn cách xách dép vào bản mà thôi. Dân số đông, những ngày đi làm sổ hộ khẩu, chị chỉ đi vào buổi tối vì ban ngày bà con đi làm nương hết. Thế nhưng, quan trọng hơn cả là dù nhận thức bà con đã có sự chuyển biến nhưng tư tưởng thích sinh con trai vẫn nặng nề. Thôn của chị, 75% là đồng bào dân tộc Cao Lan và Tày, bà con vẫn thích trong nhà phải có đủ nếp lẫn tẻ nên công tác truyền thông vẫn phải tiến hành liên tục, lâu dài.
Chị Lê Thị Hòa - CTV dân số thôn Nông Trường, xã Thắng Quân, Yên Sơn cho biết: Thôn của chị có đến 20/66 cặp vợ chồng sinh con một bề là gái, dù 12 năm nay không có người sinh con thứ 3 nhưng nguy cơ tiềm ẩn sinh con thứ 3 vẫn có thể trở lại vì đời sống kinh tế đang ngày càng khá lên. "Tâm lý muốn sinh thêm con để dự phòng và để vui cửa vui nhà đang là mối "đe dọa" cho tình trạng sinh con thứ 3, thứ 4 ở đây" - ông Nguyễn Huy Phòng, Trưởng phòng Truyền thông- Giáo dục, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh Tuyên Quang chia sẻ.
Chia sẻ những cách làm hay trong truyền thông, vận động DS-KHHGĐ, các chị cho biết: Xây dựng các tiểu phẩm văn nghệ biểu diễn quần chúng, sử dụng chính người dân tộc hoặc cùng địa bàn đó để tuyên truyền DS-KHHGĐ là biện pháp đang được áp dụng tại nhiều nơi. Nhưng tư vấn trực tiếp vẫn là biện pháp hàng đầu. Để làm được điều đó, người cán bộ dân số phải biết rõ hoàn cảnh, tâm lý của từng gia đình để chọn thời điểm tiếp cận sao cho hiệu quả.
Thu Nguyên
